I SAB/Wa 120/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Trochym Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Asesor WSA Anna Milicka-Stojek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2023 r. sprawy ze skargi E. M., A. M., G. M., K. J., W. G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego 1. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] maja 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] pochodzącej z tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...] (działka nr [...]), stanowiącej działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] - miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz E. M., A. M., G. M., K. J., W. G. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku złożonego w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr. 50, poz. 279) , w zakresie w jakim Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją [...] z [...] marca 2014 r. stwierdziło w odniesieniu do działek nr [...] i [...] z obrębu [...] nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] nr [...] z [...] grudnia 1961 r. oraz w zakresie, w jakim Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2016 r stwierdził w odniesieniu do działek nr [...] , [...] i [...] z obrębu [...] nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] grudnia 1961 r. nr [...]. Skarżący, zarzucili organowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 35 § 1 i § 3 kpa poprzez jego niezastosowanie w konsekwencji czego doszło do niewydania decyzji w zakreślonym przez ustawodawcę terminie, 2) art. 36 kpa poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji niepodanie przyczyny zwłoki oraz niewskazanie nowego terminu załatwienia sprawy, 3) art. 12 kpa w zw. z art. 35 kpa poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji naruszenie zasady szybkości postępowania i koncentracji materiału dowodowego. Wnieśli o: 1) zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania decyzji w terminie zakreślonym przez Sąd, 2) stwierdzenie, iż bezczynność Prezydenta [...] nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, 3) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, 4) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że wniosek o rozpoznanie wniosku dekretowego został złożony [...] października 2016 r. Z uwagi na wszczęcie postępowania o stwierdzenie nabycia praw do spadku po J. S. oraz jego zstępnych (dawnych właścicielach przedmiotowej nieruchomości) postępowanie administracyjne zostało zawieszone postanowieniami Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] oraz z [...] lipca 2018 r. nr [...]. Następnie wyrokiem z 18 grudnia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 216/18 oraz wyrokiem z 18 grudnia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 169/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził bezczynność organu oraz umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu. Z uwagi na ustanie przyczyny zawieszenia postępowania Prezydent [...] podjął zawieszone postępowanie administracyjne postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w zakresie działek nr [...], [...] (wydzielonej z działki nr [...]) i [...] oraz postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w odniesieniu do działek nr ew. [...] i [...] nie podejmując jednak żadnych merytorycznych czynności celem wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Wobec bezczynności Prezydenta [...] skarżący [...] stycznia 2022 r. wystąpili z ponagleniem co do którego, do dnia złożenia skargi, nie zostały podjęte jakiekolwiek czynności. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w wyniku ponownej analizy zgromadzonej w sprawie dokumentacji postanowił zawiesić z urzędu przedmiotowe postępowanie do czasu ustalenia następców prawnych po L. S. i Z. Z. Organ podkreślił, że L. S. zmarł [...] grudnia 1941 r. i dotąd nie ustalono jego następców prawnych, bez czego nie jest możliwe dalsze prowadzenie postępowania w sprawie. Jak podkreślił organ przeszkoda ta istniała już w dniu złożenia wniosku dekretowego [...] maja 1948 r. i nadal trwa. Następnie, organ wskazał, że z pomocą bazy PESEL Biuro Spraw Dekretowych ustaliło, że w 2022 r. zmarł jeden z następców prawnych przeddekretowych właścicieli ww. nieruchomości – Z. Z. [...] maja 2023 r. Biuro Spraw Dekretowych Urzędu [...] zwróciło się z prośbą do Urzędu Stanu Cywilnego [...] o wydanie odpisu aktu zgonu Z. Z. Ze względu na konieczność ustalenia pełnego kręgu stron postępowania Prezydent [...] postanowieniem z [...] maja 2023 r. nr [...] oraz postanowieniem z [...] maja 2023 r. nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku z [...] maja 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie prawo użytkowania wieczystego) do części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] pochodzącej z tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...] (działka nr [...]), w zakresie, w którym Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] stwierdził nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] grudnia 1961 r. nr [...] oraz w zakresie, w którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] marca 2014 r. nr [...] stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] grudnia 1961 r. nr [...] - do czasu ustalenia następców prawnych po L. S. i Z. Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie Prezydent [...] pozostaje w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa". Trzeba mieć bowiem na uwadze, że wniosek skarżących o rozpoznanie wniosku dekretowego z [...] maja 1948 r. wpłynął do Prezydenta [...] [...] października 2016 r. Następnie, w przedmiotowej sprawie wyrokiem z 18 grudnia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 216/18 oraz wyrokiem z 18 grudnia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 169/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził bezczynność organu oraz umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu. Odpisy powyższych orzeczeń ze stwierdzeniem daty prawomocności ([...] marca 2019 r.) i uzasadnieniami zostały doręczone organowi [...] maja 2019 r. Ze zgromadzonych w sprawie akt administracyjnych wynika, że dopiero na podstawie postanowień z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] oraz nr [...] Prezydent [...] podjął zawieszone postępowanie. Następnie mimo wystąpienia [...] stycznia 2022 r. przez skarżących z ponagleniem organ nie podjął w przedmiotowej sprawie żadnych merytorycznych czynności celem wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Następnie po dacie wpływu (po [...] kwietnia 2023 r.) do Biura Spraw Dekretowych Urzędu [...] (BSD) skargi z [...] kwietnia 2023 r. na bezczynność Prezydenta [...] organ postanowił zawiesić z urzędu postępowanie dekretowe postanowieniem z [...] maja 2023 r. nr [...] oraz postanowieniem z [...] maja 2023 r. nr [...]- do czasu ustalenia następców prawnych po L. S. i Z. Z. Zatem w kontrolowanym przez Sąd okresie tj. od momentu podjęcia postępowania dekretowego postanowieniami z [...] sierpnia 2020 r. do momentu zawieszenia postępowania dekretowego postanowieniami z [...] maja 2023 r. upłynęło ponad 2 lata i 9 miesięcy, a zatem termin znacznie przekraczający ustawowy maksymalny termin na załatwienie sprawy wynoszący 2 miesiące (art. 35 § 3 kpa). Mając na uwadze powyższe okoliczności sprawy Sąd uznał, że istniejąca w sprawie bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa. Bowiem zgodnie z art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, natomiast zgodnie z art. 35 § 3 kpa załatwienie sprawy szczególnie skomplikowanej powinno nastąpić nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zatem uznanie przez Sąd, że istniejąca w sprawie bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa nie powinna budzić wątpliwości. Ponadto organ nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku zawiadomienia strony, podania przyczyny zwłoki, który to obowiązek zgodnie z art. 36 § 2 kpa ciąży na organie również w sytuacji zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Zdaniem Sądu postępowanie organu należy ocenić szczególnie nagannie również ze względu na fakt, iż L. S., którego następców prawnych nie udało się ustalić zmarł [...] grudnia 1941 r. W takich sytuacjach organ powinien ze szczególną starannością dążyć do wyjaśnienia tej kwestii jak najszybciej, zwłaszcza gdy wniosek dekretowy zalega w aktach sprawy od 1948 r. Sąd nie mógł uwzględnić skargi w zakresie zobowiązania Prezydenta [...] do wydania decyzji w zakreślonym terminie. Z akt sprawy wynika, że Prezydent [...] postanowił zawiesić z urzędu przedmiotowe postępowanie, do czasu ustalenia następców prawnych po L. S. i Z. Z. Zawieszenie postępowania administracyjnego powoduje, że brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do rozstrzygnięcia sprawy. W tej sytuacji mając na uwadze wydanie w sprawie postanowień z [...] maja 2023 r. zawieszających z urzędu postępowanie Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu. Z tych względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a oraz art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 3, art. 119 pkt 4 i art. 200 ppsa orzekł, jak w sentencji. W przedmiocie zwrotu skarżącym kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).