Sygnatura
I SAB/Sz 26/23
Wyrok WSA w Szczecinie z 10 stycznia 2024 r., I SAB/Sz 26/23
Wynik
1. stwierdzono bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa 2. umorzono postęp.w zakr. zobowiązania organu do rozpoznania wniosku
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
- Data orzeczenia
- 10 stycznia 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu [...] stycznia 2024 r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że [...] dopuścił się bezczynności oraz, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] r. o udzielenie informacji publicznej; III. zasądza od [...] na rzecz strony skarżącej [...] kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
I. C. (dalej: "skarżąca") złożyła do tutejszego sądu w piśmie z dnia 15 września 2023 r. skargę na bezczynność C. w W. (dalej: "C. w W.", "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wnosząc o: 1) zobowiązanie organu do dokonania czynności polegającej na udostępnieniu skarżącej żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia rozstrzygnięcia; 2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego niezbędnych do celowego dochodzenia praw; 4) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wskazanych w skardze. Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 Nr 78, poz. 483 ze zm.) – dalej: "Konstytucja RP" i art. 13 ust. 1 i 2 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ) - dalej: "u.d.i.p.", poprzez: - nierozpoznanie wniosku skarżącej z dnia 26 czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w ustawowo przewidzianym terminie i nieudzielenie skarżącej w tymże terminie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem, (w formie i w zakresie wskazanych we wniosku), mimo iż nie ulega wątpliwości, że na podmiocie tym spoczywa obowiązek udostępniania informacji publicznej, żądana informacja ma walor informacji publicznej przetworzonej, a sam organ jest w posiadaniu tejże informacji (co potwierdzone zostało poprzez uprzednie udostępnienie skarżącej innych informacji dotyczących postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, którego dotyczy również obecny wniosek z dnia 26 czerwca 2023 r.; - nieustosunkowanie się w jakikolwiek inny sposób do wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, a to mimo skierowania przez skarżącą do organu ponaglenia w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 poz. 775 ze zm.) – dalej: "k.p.a."; - brak powiadomienia skarżącej o ewentualnym braku możliwości udostępnienia informacji publicznej w ustawowo przewidzianym terminie, powodach opóźnienia w tym zakresie oraz terminie, w którym organ udostępni żądaną informację publiczną. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że pismem z dnia 26 czerwca 2023 r. zwróciła się do organu o udostępnienie informacji publicznej obejmującej: 1) dokumentację dotyczącą przeprowadzonego przez organ (działający w imieniu i na rzecz C. w W., w S. oraz im. F. S. C. we W.) postępowania o udzielenie zamówienia publicznego pn. "Wykonanie robot budowlanych związanych z wykonaniem instalacji hipoksji w Centralnym Ośrodku Sportu w systemie zaprojektuj i wybuduj" (nr referencyjny: [...]) oraz dotyczącej wykonania zadania, na którą składać miały się: aneksy do umowy z dnia 27 stycznia 2021 r., które były zawierane po dniu 7 maja 2021 r. (w sytuacji, gdy były takie zawierane); protokoły częściowe z odbioru robot budowlanych (poza protokołem z dnia 27 lipca 2021 r., który został uprzednio przekazany skarżącej); protokół odbioru końcowego robot budowlanych; protokół końcowego odbioru przedmiotu umowy i przekazania dokumentacji powykonawczej; protokół wykonania czynności kontrolno-rozpoznawczych przez przedstawiciela Państwowej Straży Pożarnej oraz protokół odbioru prac przez Państwową Straż Pożarną albo protokół dokumentujący ustalenia z czynności kontrolno-rozpoznawczych i pisemne stanowisko właściwego przedstawiciela Państwowej Straży Pożarnej odnośnie spełnienia wymagań ochrony przeciwpożarowej. 2) informacji: - czy w ramach wykonania zadania będącego przedmiotem ww. postępowania o udzielenie zamówienia publicznego została wykonana instalacja hiperoksji (sala hiperoksji)? Ponadto w przypadku odpowiedzi twierdzącej, skarżąca zażądała wskazania: - na jakiej podstawie została wykonana sala hiperoksji, skoro Specyfikacja Warunków Zamówienia, a następnie umowa z dnia 27 stycznia 2021 r. nie obejmowała swoim zakresem sali i instalacji hiperoksji? - kiedy instalacja hiperoksji została wykonana i odebrana oraz jaki był jej koszt? - czy instalacja hiperoksji została odebrana przez przedstawiciela Państwowej Straży Pożarnej? - czy były dokonywane przez przedstawiciela Państwowej Straży Pożarnej czynności kontrolno-rozpoznawcze w związku z odbiorem prac i zwiększeniem ryzyka pożarowego po zainstalowaniu systemu hiperoksji? W dalszej kolejności skarżąca wyjaśniła, że wniosek oparty został o wyraźną podstawę prawną, a ponadto wskazała, że zwróciła się do organu z ponagleniem, które pozostało bez odpowiedzi. W opinii skarżącej, w okolicznościach przedmiotowej sprawy organ pozostaje w stanie bezczynności i rażąco narusza regulacje u.d.i.p. W tym zakresie skarżąca zwróciła uwagę na przepisy art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 5 u.d.i.p., a także art. 18 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1710 ze zm.) – dalej: "p.z.p.", a także § 1 ust. 1 statutu C. - stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 28 Ministra Sportu i Turystyki z dnia 12 grudnia 2018 r. (Dz. Urz. Ministra Sportu i Turystyki z dnia 12 grudnia 2018 r. poz. 92). Skarżąca odwołała się, również do orzeczeń sądów administracyjnych. W dalszej kolejności skarżąca podkreśliła, że zwracała się już do organu we wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 29 lipca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej związanych z postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego, pn. "Wykonanie robot budowlanych związanych z wykonaniem instalacji hipoksji w Centralnym Ośrodku Sportu w systemie zaprojektuj i wybuduj". Wniosek dotyczył zatem tego samego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, a organ w udzielonej skarżącej odpowiedzi udostępnił dokumenty, w postaci umowy o zaprojektowanie i wykonanie robot budowlanych z dnia 27 stycznia 2021 r. wraz z aneksami z dnia 27 stycznia 2021 r., 19 marca 2021 r., 31 marca 2021 r. i 7 maja 2021 r., a także w postaci protokołu odbioru całości dokumentacji projektowej i protokołu odbioru części robot budowlanych. Natomiast obecnie, mimo że wniosek z dnia 26 czerwca 2023 r. dotyczy dodatkowych informacji związanych ze wspomnianym postępowaniem, organ nie ustosunkował się do żądania skarżącej. Zdaniem skarżącej, żądane obecnie informacje stanowią informację publiczną, a organ jest podmiotem, o którym mowa w u.d.i.p. i posiada informacje publiczne dotyczące przedmiotowego postępowania. W odpowiedzi na pismo skarżącej z 15 września 2023 r. organ wniósł do sądu pismo procesowe z dnia 24 października 2023 r. (wpływ do sądu w dniu 30 października 2023 r.), w którym wskazał, że w dniu 4 października 2023 r. uwzględnił wniosek o udostępnienie informacji publicznej i udostępnił wnioskowaną informację publiczną. Ponadto w piśmie z 13 listopada 2023 r. organ stwierdził, że zarzuty podniesione w skardze, co do bezczynności organu są zasadne. Natomiast w piśmie z 15 grudnia 2023 r. skarżąca w odpowiedzi na ww. pisma organu, wskazała że w dniu 4 października 2023 r. organ udostępnił informacje objęte wnioskiem z 26 czerwca 2023 r. W dalszej kolejności, mając na uwadze okoliczności sprawy, skarżąca wniosła o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego niezbędnych do celowego dochodzenia praw, na zasadzie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 poz. 1634 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a."; 3) na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. przyznanie od organu na rzecz skarżącej kwoty [...]zł; 4) dopuszczenie dowodów z dokumentów (załączonych do pisma), tj.: - odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej z dnia 3 października 2023 r. (przesłana w dniu 4 października 2023 r.); - referencji z dnia 4 maja 2023 r. dla wykazania przedłożenia w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego przez konkurenta skarżącej poświadczenia o zakresie realizacji praz w C. w W., którego dotyczył wniosek o udzielenie informacji publicznej; - odpisu wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 22 czerwca 2023 r. wraz z uzasadnieniem dla wykazania kwestionowania przez skarżącą referencji wystawionych przez C. w W. w toku postępowania odwoławczego przed Krajowa Izbą Odwoławczą, uniemożliwienia skarżącej przez C. w W. weryfikacji referencji na skutek nieudzielenia informacji publicznej. Ponadto skarżąca cofnęła wniosek o zobowiązanie organu do dokonania czynności polegającej na udostępnieniu żądanej we wniosku z 26 czerwca 2023 r. informacji publicznej. W ocenie skarżącej bezczynność organu była związana z prowadzonym postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego (w którym skarżąca występowała jako oferent) i polegała na uniemożliwieniu skarżącej weryfikacji referencji składanych przez konkurenta w jego toku. W dalszej kolejności skarżąca opisała przebieg postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w tym postępowanie przez Krajową Izbą Odwoławczą (zakończone wyrokiem z 22 czerwca 2023 r., sygn. akt KIO 1576/23). Skarżąca podkreślała, że mimo uwzględnienia innych zarzutów odwołania, nie uwzględniono zarzutu dotyczącego referencji wystawionych przez C. w W.. Jej zdaniem żądana we wniosku informacja publiczna pozostawała w ścisłym związku z powoływanym postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego. W związku z tym, że organ nie udzielił w terminie odpowiedzi na żądanie zamieszczone we wniosku z 26 czerwca 2023 r., mimo że postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pozostawało w toku, w związku z uwzględnieniem odwołania przez Krajową Izbę Odwoławczą, a ostateczne opublikowanie ogłoszenia o udzielenie zamówienia publicznego korzystnego dla konkurenta nastąpiło w dniu 6 września 2023 r. Skarżąca rozwinęła argumentację i odniosła się do udzielonej przez organ odpowiedzi, a ponadto przedstawiła wnioski wynikające z zestawienia odpowiedzi na pytania. W tych okolicznościach, skarżąca jednoznacznie stwierdziła, że gdyby informacja publiczna była udzielona w terminie, to mogłaby kwestionować referencje udzielone konkurentowi przez C. w W. w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Skarżąca wskazała, również na przepisy art. 149 § 2 i 154 § 6 p.p.s.a. i przedstawiła wyliczenie kwoty, której zażądała tytułem grzywny w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynności w przedmiotowej sprawie. W piśmie z dnia 8 stycznia 2024 r. organ wniósł o nieuwzględnienie wniosku o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o nieuwzględnienie wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej. Jako uzasadnienie swego stanowiska organ wskazał, iż czas, w którym wniosek o udzielenie informacji publicznej wpłynął do organu był okresem urlopowym, podał także, że powodem opóźnienia w rozpoznaniu wniosku nie była zła wola organu, a zaangażowanie pracownika, któremu wniosek został przekazany w liczne procesy inwestycyjne, co wiązało się z dużą skalą obowiązków tego pracownika, wskazał także, że wiosek został rozpatrzony w terminie około 3 miesięcy od jego złożenia czyli niespełna 37 dni po ustawowym terminie. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o przyznanie mu kwoty pieniężnej [...] zł organ wskazał na jego bezpodstawność podnosząc, że zaniechanie udzielenia informacji nie było celowe ani zamierzone. Wskazując na orzecznictwo organ podniósł, że suma pieniężna powinna być stosowana w szczególnie drastycznych przypadkach, przyznanie tej sumy ma charakter prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje : Skarga zasługiwała na częściowe uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a", sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Według art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Informacja publiczna była przedmiotem wielu rozstrzygnięć sądów administracyjnych, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., ani wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, ani ponaglenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a. (por. wyroki NSA: z 25 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2931/16; z 30 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1692/15; z 25 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 503/15; z 19 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 88/13). Prawo dostępu do informacji publicznej wywodzi się bowiem wprost z Konstytucji, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania "informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne", a ponadto "informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa". Procedurę dostępu do informacji publicznej w kompleksowy sposób reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca unormował w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wskazując, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, zaś art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog takich spraw. Natomiast zgodnie z art. 4 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (ust. 1). Obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2232, z 2020 r. poz. 568 i 2157 oraz z 2021 r. poz. 2445), oraz partie polityczne (ust. 2). Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (ust. 3). Jak stanowi art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W myśl art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Powyższe reguły doznają pewnej modyfikacji w przypadku, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w ocenie jego adresata, dotyczy "informacji przetworzonej" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wiąże się to z doniosłym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej rozróżnieniem na informację publiczną "prostą" oraz "przetworzoną". W świetle powyższego wskazać należy, że na gruncie u.d.i.p. o bezczynności możemy mówić, jeżeli w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. adresat wniosku (jako podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej) nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), albo nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ, czy też została dokonana z przekroczeniem ustawowych terminów na jej dokonanie. Jednocześnie jednak sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu wymuszenie na organie załatwienia sprawy. Dlatego też dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podjął działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Przechodząc do analizy kwestii podmiotowej w okolicznościach niniejszej sprawy, wskazać należy, iż krąg podmiotów zobligowanych do udzielenia informacji publicznej nie jest ograniczony wyłącznie do podmiotów mieszczących się w pojęciu administracji w sensie organizacyjnym, ale obejmuje również podmioty mieszczące się w pojęciu administracji w sensie funkcjonalnym. Podkreślić należy, że wykonywanie zadań z zakresu administracji publicznej nie należy wyłącznie do organów administracji rządowej i organów samorządu terytorialnego, lecz i do innych podmiotów nienależących do aparatu administracji publicznej, takich jak samorządy zawodowe, spółdzielnie, spółki prawa handlowego, a nawet podmioty prywatne (por. E. Ochendowski - Prawo administracyjne, część ogólna, Toruń 1999 r.; wyrok NSA z dnia 22 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1098/17). W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że C. w W. jako podmiot dysponujący majątkiem publicznym jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej. Nie jest także kwestionowana przez organ treść wniosku ani data jego wpływu tj. 26 czerwca 2023 r. W tym dniu do organu wpłynął wniosek skarżącego o przesłanie pocztą elektroniczną informacji obejmującej: 1. dokumentację dotyczącą przeprowadzonego przez organ (działający w imieniu i na rzecz C. w W., w [...] oraz im. F. S. C. we W.) postępowania o udzielenie zamówienia publicznego pn. "Wykonanie robot budowlanych związanych z wykonaniem instalacji hipoksji w Centralnym Ośrodku Sportu w systemie zaprojektuj i wybuduj" (nr referencyjny: [...]) oraz dotyczącej wykonania zadania, na którą składać miały się: aneksy do umowy z dnia 27 stycznia 2021 r., które były zawierane po dniu 7 maja 2021 r. (w sytuacji, gdy były takie zawierane); protokoły częściowe z odbioru robot budowlanych (poza protokołem z dnia 27 lipca 2021 r., który został uprzednio przekazany skarżącej); protokół odbioru końcowego robot budowlanych; protokół końcowego odbioru przedmiotu umowy i przekazania dokumentacji powykonawczej; protokół wykonania czynności kontrolno-rozpoznawczych przez przedstawiciela Państwowej Straży Pożarnej oraz protokół odbioru prac przez Państwową Straż Pożarną albo protokół dokumentujący ustalenia z czynności kontrolno-rozpoznawczych i pisemne stanowisko właściwego przedstawiciela Państwowej Straży Pożarnej odnośnie spełnienia wymagań ochrony przeciwpożarowej. 2. informacji: - czy w ramach wykonania zadania będącego przedmiotem ww. postępowania o udzielenie zamówienia publicznego została wykonana instalacja hiperoksji (sala hiperoksji)? Ponadto w przypadku odpowiedzi twierdzącej, skarżąca zażądała wskazania: - na jakiej podstawie została wykonana sala hiperoksji, skoro Specyfikacja Warunków Zamówienia, a następnie umowa z dnia 27 stycznia 2021 r. nie obejmowała swoim zakresem sali i instalacji hiperoksji? - kiedy instalacja hiperoksji została wykonana i odebrana oraz jaki był jej koszt? - czy instalacja hiperoksji została odebrana przez przedstawiciela Państwowej Straży Pożarnej? - czy były dokonywane przez przedstawiciela Państwowej Straży Pożarnej czynność kontrolno-rozpoznawcze w związku z odbiorem prac i zwiększeniem ryzyka pożarowego po zainstalowaniu systemu hiperoksji? W związku z powyższym nie budzi wątpliwości, że ustawowy termin dla udzielenia żądanej informacji publicznej upływał z dniem 10 lipca 2023 r. Do tego dnia jednak organ nie udzielił żadnej odpowiedzi na zadane pytania. Skarżący wystąpił z kolejnym wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, w którym część pytań pokrywała się z zakresem wniosku z dnia 26 czerwca 2023 r. w dniu 19 lipca 2023 r., wniosek ten został zrealizowany w terminie. Bez odpowiedzi pozostały jednak pytania z wniosku z dnia 26 czerwca 2023 r. przede wszystkim dotyczące wymienionych w tymże wniosku protokołów odbioru robót i protokołów kontroli a także dotyczące wykonania instalacji hiperoksji. . Poza sporem pozostaje także, że organ już po wniesieniu przedmiotowej skargi tj. w dniu 4 października 2023 r. udzielił skarżącej pełnej odpowiedzi na jej zapytanie. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżącemu została udzielona przez organ odpowiedź na wszystkie postawione pytania. Odpowiedź ta jednak nie została udzielona w nakazanym przez przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej terminie. Organ powinien rozpoznać przedmiotowy wniosek w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). W kontekście powyższego, przyjąć należy, że w niniejszej sprawie miała miejsce bezczynność organu zobowiązanego w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z 26 czerwca 2023 r., o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku, skarżący bowiem otrzymał żądaną informację po terminie wynikających z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Terminy udostępnienia informacji publicznej zostały przez organ bezspornie przekroczone, jednak całokształt sprawy pozwolił sądowi na stwierdzenie, że działanie organu zobowiązanego nie było zamierzone i jak to organ wyjaśnił opóźnienie wynikało z tego, że wniosek wpłynął do organu w okresie urlopowym, a pracownik, który był odpowiedzialny za wykonanie zadania polegającego na udzieleniu odpowiedzi obciążony był także innymi terminowymi zadaniami. W tym miejscu należy podkreślić, że organizacja pracy w wyniku której wnioskodawca nie otrzymuje odpowiedzi na wystąpienie o udzielnie informacji publicznej niewątpliwie jest okolicznością za którą odpowiada organ, to jednak brak jest podstaw do tego by w sytuacji występującej w przedmiotowej sprawi uznać, że działanie organu miało charakter zamierzony i celowy. W konsekwencji zatem nie można zarzucić organowi celowego uchylania się od udzielenia informacji publicznej. Z powyższych względów w ocenie sądu bezczynność organu zobowiązanego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono również w pkt I sentencji wyroku. Powyższe oznacza także, że na dzień wniesienia skargi organ nie pozostawał już w bezczynności. Przypomnieć należy, że istotą skargi na bezczynność jest zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W tych okolicznościach podstawa z art. 149 § 1 p.p.s.a. do zobowiązania organu do udostępnienia żądanej przez skarżącego informacji publicznej w chwili orzekania przez sąd nie istniała. Wynikiem takiej oceny jest rozstrzygnięcie jakie zawarto w punkcie II wyroku, którego podstawę stanowi art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a Ocena działania organu jako niezamierzonego i niecelowego doprowadziła sąd do przekonania, że uzasadnionym jest również oddalenie wniosku skarżącego o zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że zasądzenie sumy pieniężnej jest środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez dodatkowych sankcji (w postaci grzywny lub sumy pieniężnej lub obu naraz) organ nadal nie będzie respektować nałożonych ustawą obowiązków. W niniejszej sprawie sposób działania podmiotu zobowiązanego nie uzasadniał zastosowania tak daleko idących represji a okoliczności sprawy nie wskazywały także na konieczność dyscyplinowania go w celu zapewnienia podjęcia przez niego dalszych czynności. W konsekwencji, nakładanie na organ dodatkowych sankcji finansowych uznać należało za nieuzasadnione, o czym sąd orzekł w pkt II wyroku. Treść art. 149 § 2 p.p.s.a. nie obliguje bowiem sądu do przyznania stronie sumy pieniężnej w związku ze stwierdzeniem bezczynności, lecz daje mu takie uprawnienie. Kwestia ta pozostawiona jest do uznania sądu orzekającego w sprawie. Ponadto rozstrzygnięcie w tym przedmiocie ma charakter kompensacyjny, gdyż jest to dodatkowy środek, stosowany na zasadzie uznania sądu, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy, w tym i tego czy w sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa (zob. np. wyrok WSA w Bydgoszczy z 17 września 2019 r., sygn. akt II SAB/Bd 16/19). Ponadto skarżący nie wykazał, aby na skutek omówionej bezczynności poniosła obiektywnie jakąkolwiek krzywdę. O zwrocie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, na które składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w wysokości [...] zł, wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem określone na podstawie § 14 pkt lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa, rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., tak w pkt III sentencji wyroku. Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 30 października 2023
- Symbol z opisem
- 6480 658
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Bolesław Stachura Elżbieta Dziel /sprawozdawca/ Wiesława Achrymowicz /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
art.1 ust.1,art. 4, art. 6, art.13 ust.1,2 , art.14 · Dz.U. 2022 poz. 902
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SAB/Gl 371/23 · 10 stycznia 2024
Wyrok WSA w Gliwicach z 10 stycznia 2024 r., III SAB/Gl 371/23
Sygnatura: I SAB/Sz 24/23 · 10 stycznia 2024
Wyrok WSA w Szczecinie z 10 stycznia 2024 r., I SAB/Sz 24/23
Sygnatura: III OZ 634/23 · 10 stycznia 2024
Postanowienie NSA z 10 stycznia 2024 r., III OZ 634/23
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny