I SAB/Rz 26/26

Dnia 15 października 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 października 2026 roku w Rzeszowie sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą we W. na przewlekłe prowadzenie przez Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu postępowań w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od grudnia 2020 r. do grudnia 2021 r. oraz od stycznia 2022 r. do września 2022 r. postanawia: odrzucić skargę.

W dniu 1 września 2026 r. do tut. Sądu wpłynęła skarga [...] Sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej: "spółka") na przewlekłe prowadzenie przez Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu postępowań w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od grudnia 2020 r. do grudnia 2021 r. oraz od stycznia 2022 r. do września 2022 r. W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że tworzenie przez organ fałszywych dowodów przełożyło się na nieuzasadnioną okolicznościami przewlekłość postępowania prowadzonego pod nr [...]. Wskazała na uchybienia organu w sposobie prowadzenia kontroli celno-skarbowej, zakwestionowała również, jakoby w okresie od grudnia 2020 r. do grudnia 2021 r. wystawiała nierzetelne faktury dla wymienionych w skardze podmiotów. W związku z powyższym wniosła o przyznanie na jej rzecz kwoty pieniężnej w wysokości co najmniej 1.000 zł. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu (dalej: "Naczelnik UCS") wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi. W uzasadnieniu Naczelnik UCS wskazał, że skarga nie została poprzedzona ponagleniem do organu wyższego stopnia, przez co nie został spełniony warunek wyczerpania trybu zaskarżenia wynikający z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Naczelnik UCS wyjaśnił również, że kontrola celno-skarbowa i postępowanie podatkowe prowadzone wobec spółki w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od grudnia 2020 r. do grudnia 2021 r. zostały zakończone wynikiem kontroli kończącym kontrolę celno-skarbową doręczonym w dniu 25 lutego 2025 r. oraz decyzją podatkową z dnia 26 września 2025 r. Z kolei kontrola celno-skarbowa i postępowanie podatkowe prowadzone wobec spółki w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia 2022 r. do września 2022 r. zostały zakończone wynikiem kontroli kończącym kontrolę celno-skarbową doręczonym w dniu 20 maja 2025 r. oraz decyzją podatkową z dnia 20 marca 2026 r. W dniu 14 września 2026 r. Sędzia Sprawozdawca wezwał spółkę do nadesłania w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania dowodu wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Podkarpackiego UCS w Przemyślu – pod rygorem uznania, że spółka nie występowała z ponagleniem. Spółka nie wykonała wezwania w wyznaczonym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (aniżeli wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5 p.p.s.a.) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W uchwale z 7 marca 2022 r. o sygn. akt II OPS 1/21, podjętej w składzie 7 sędziów, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że za inną przyczynę niedopuszczalności skargi, o jakiej mowa w powyższym przepisie (nawet po uprzednim złożeniu ponaglenia do organu administracji w toku postępowania administracyjnego, co jednak nie zostało wykazane w tej sprawie), należałoby uznać okoliczność braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia, rozumianego jako przewlekłość niedającą się już usunąć ze względu na rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji w sposób kończący postępowanie administracyjne. Nie jest już bowiem możliwe osiągnięcie celu skargi, którym jest rozstrzygnięcie sprawy, skoro organ dokonał już takiego rozstrzygnięcia. W przywołanej uchwale jasno wskazano więc, że zakończenie postępowania administracyjnego przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania uniemożliwia jej rozpoznanie. Sąd nie może w takiej sytuacji badać, czy przed zakończeniem sprawy organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły. W pierwszej kolejności należy jednak wskazać, że z uzasadnienia skargi wynika, że dotyczy ona postępowania w sprawie prawidłowości i rzetelności rozliczenia podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od grudnia 2020 r. do grudnia 2021 r. oraz stycznia 2022 r. do września 2022 r. Wskazany w skardze numer sprawy [...] dotyczy postępowania karnego skarbowego prowadzonego przez Naczelnika UCS pod nadzorem Prokuratora, zakończonego postanowieniem z dnia 9 lipca 2026 r. o umorzeniu śledztwa, w którym spółka nie miała przymiotu strony. Jak natomiast wynika z odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych, postępowanie podatkowe prowadzone wobec spółki w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od grudnia 2020 r. do grudnia 2021 r. zostało zakończone decyzją podatkową z dnia 26 września 2025 r. Natomiast postępowanie podatkowe prowadzone wobec spółki w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia 2022 r. do września 2022 r. zostało zakończone decyzją podatkową z dnia 20 marca 2026 r. W konsekwencji zachodzi przeszkoda do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez sąd administracyjny, a skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.). Niezależnie od powyższego należy wskazać, że stosownie do treści art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie z 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z przepisów tych wynika, że wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. W niniejszej sprawie Naczelnik UCS wskazał, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania nie została poprzedzona ponagleniem. Pomimo wezwania, spółka nie nadesłała dowodu wniesienia ponaglenia. Również i z tego powodu skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. W tym stanie rzeczy Sąd skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.