I FSK 778/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 14 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku A.S. o wykładnię postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2026 r., sygn. akt I FSK 778/26 w sprawie ze skargi kasacyjnej A.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2026 r., sygn. akt III SAB/Wa 42/25 w sprawie ze skargi A.S. w przedmiocie wniosku o udzielenie wyjaśnień dotyczących treści postanowienia uznającego ponaglenie na niezałatwienie w terminie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej postanawia oddalić wniosek.

Postanowieniem z 10 czerwca 2026 r., sygn. akt I FSK 778/26, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną A.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 stycznia 2026 r., sygn. akt III SAB/Wa 42/25 w przedmiocie wniosku o udzielenie wyjaśnień dotyczących treści postanowienia uznającego ponaglenie na niezałatwienie w terminie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie nie znajdują potwierdzenia zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez WSA art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 oraz art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). WSA w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przedstawił stan sprawy w sposób nienasuwający zastrzeżeń i znajdujący odzwierciedlenie w aktach sprawy, w sposób pełny i prawidłowy dokonał oceny, że przedmiot zaskarżenia nie podlega kontroli sądu pod względem jego zgodności z prawem. Sąd wyjaśnił, dlaczego uznał, że wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Postanowienie wydane w wyniku rozpatrzenia ponaglenia na niezałatwienie sprawy nie podlega zaskarżeniu do sądu bowiem nie jest to postanowienie dotyczące merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Ponaglenie jest środkiem aby takie rozstrzygnięcie zostało wydane. Skoro postanowienie wydane w wyniku rozpatrzenia ponaglenia nie podlega zaskarżeniu do sądu, to również nie przysługuje w tej sytuacji skarga na bezczynność i przewlekłość w załatwianiu ponaglenia, a także wniosku o wyjaśnienie wątpliwości co do postanowienia odnośnie ponaglenia. Wniesiona przez stronę skarga na bezczynność i przewlekłość działań Szefa KAS, jako że dotyczy wniosków złożonych do sprawy zakończonej postanowieniem Szefa KAS, wydanym w ramach sprawowanego nadzoru nad działalnością jednostek podległych, na podstawie art. 141 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111, dalej: "Ordynacja podatkowa"), jest niedopuszczalna. Pismem z 9 września 2026 r. skarżąca wniosła o wykładnię postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 czerwca 2026 r. oraz o informacje czy zgodnie z art. 215 § 3 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej przysługuje zażalenie na postanowienie wydane w oparciu o art. 215 § 2 w zw. z art. 219 tej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Wniosek o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 158 p.p.s.a. Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Zgodnie z art. 166 p.p.s.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z ugruntowanym poglądem zarówno orzecznictwa jak i doktryny, konieczność dokonania wykładni konkretnego rozstrzygnięcia zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, a więc taki, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Wykładnia orzeczenia powinna więc zmierzać do usunięcia wątpliwości dotyczących treści rozstrzygnięcia, ale także skutków jakie orzeczenie to ma wywołać. Wniosek o wykładnię nie może ponadto zmierzać do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawniczych i znaczenia słów, ani też do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 652; postanowienie NSA z 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II GZ 1/10 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Należy podkreślić, że wykładnia nie może zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia lub jego poszerzenia o inne, nowe (nawet istotne) elementy (zob. postanowienie NSA z 4 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1312/04, publ. CBOSA). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi potrzeba dokonania wykładni postanowienia z 10 czerwca 2026 r. Zarówno bowiem sentencja kwestionowanego postanowienia, jak i jego uzasadnienie jest sformułowane w sposób jasny i niebudzący wątpliwości. Ponadto złożony przez skarżącą wniosek nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia co konkretnie jest dla strony niezrozumiałe. W ramach wykładni nie mieści się także żądanie uzyskania wyjaśnień co do dalszego prowadzenia postępowania (B. Dauter, Wykładnia [w:] Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2018), dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny nie odniesie się do wniosku skarżącej dotyczącego udzielenia informacji o zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej. Ze wskazanych wyżej przyczyn, wobec braku podstaw do dokonania wykładni postanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 158 w zw. z art. 166 oraz art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.