I SAB/Ol 6/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Strumiłło po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wydania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy postanawia: odrzucić skargę.

T. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. (dalej jako spółka, skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej jako WSA) w Warszawie skargę z 1 lipca 2022 r. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Olsztynie (dalej jako ZUS, Zakład) w wydaniu uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. Wniesienie skargi poprzedziło ponaglenie ZUS przez Spółkę pismem z 27 czerwca 2022 r. (data wpływu do organu). W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o oddalenie skargi w całości. Podał, że Zakład wydał 2 czerwca 2022 r. postanowienie nr 15/2022 r. o odmowie wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. WSA w Warszawie postanowieniem z 22 grudnia 2022 r., I SAB/Wa 285/22 stwierdził swą niewłaściwość do rozpoznania skargi i przekazał skargę WSA w Olsztynie jako właściwemu miejscowo. Zażalenie na to postanowienie oddalił Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 12 kwietnia 2024 r., I GZ 94/24. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza każdorazowo analiza jej dopuszczalności. W niniejszej sprawie skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") z tego względu, że została wniesiona po załatwieniu sprawy przez organ. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z 2 czerwca 2022 r. ZUS odmówił wydania skarżącej uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy z uwagi na niewykazanie ważnego interesu strony. Przesyłka zawierająca postanowienie organu została wysłana na adres korespondencyjny Spółki, i operator pocztowy doręczył przesyłkę w trybie art. 44 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.). Adres korespondencyjny Spółka zgłosiła 31 marca 2019 r. na druku ZUS ZPA (karta nr 1 akt organu). Natomiast przedmiotowa skarga na bezczynność Zakładu została wniesiona 1 lipca 2022 r., czyli po załatwieniu wniosku skarżącej z 30 kwietnia 2022 r. o wydanie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. Za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność, jak też skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego, którego dotyczy (por. uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, oraz z 7 marca 2022 r., II OPS 1/21). Istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa lub stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Instytucja skargi na bezczynność ma więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Skoro stan bezczynności kończy się wraz z załatwieniem sprawy przez organ, to oczywiste jest, że skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje już w chwili jej wniesienia. Kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, stan rzeczy musi być w dacie skargi aktualny, a nie historyczny (por. postanowienie WSA w Lublinie z 21 lutego 2024 r., II SAB/Lu 15/24). Taka też wykładnia art. 53 § 2b p.p.s.a. została przyjęta w powołanych wyżej uchwałach NSA w składzie siedmiu sędziów z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19 i z 7 marca 2022 r., II OPS 1/21. Sąd rozpoznając skargę jest związany stanowiskiem wyrażonym w wymienionych uchwałach NSA, zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarga na bezczynność organu została wniesiona 1 lipca 2022 r., a zatem po wydaniu przez ZUS postanowienia z 2 czerwca 2022 r. nr 15/2022 r. o odmowie wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. Oznacza to, że skargę wniesiono po zakończeniu przez organ postępowania w omawianym przedmiocie. Wobec tego skarga Spółki podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalna, o czym Sąd orzekł w sentencji postanowienia, w powiązaniu z art. 58 § 3 p.p.s.a. Przywoływane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.