I SAB/Ol 4/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Brzuzy po rozpoznaniu w Olsztynie w dniu 23 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. C. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza M. w sprawie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 r. postanawia: odrzucić skargę.

Dnia 1 lutego 2023 r. (data osobistego złożenia) K. C. (dalej jako: "skarżąca", "strona") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Burmistrza M. (dalej jako: "Burmistrz", "organ") postępowania w sprawie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2007. Z akt sprawy przekazanych wraz ze skargą wynika, że została ona poprzedzona następującą sekwencją zdarzeń: Wniosek z 20 maja 2021 r. o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości w wysokości 1.900,00 zł wraz z odsetkami (dalej jako: "wniosek", "wniosek o nadpłatę") zawarty został przez stronę w odwołaniu wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu (dalej jako: "SKO"). Pismem z 5 lipca 2021 r. SKO przekazało wniosek Burmistrzowi. Wobec nierozpoznania wniosku przez organ, pismem z 16 listopada 2022 r. strona wniosła ponaglenie. Postanowieniem z 19 grudnia 2022 r. SKO uznało ponaglenie za uzasadnione. Stwierdziło jednocześnie, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa oraz wyznaczyło Burmistrzowi dodatkowy 30-dniowy termin do załatwienia sprawy z wniosku. Następnie 31 stycznia 2023 r. Burmistrz wydał postanowienie, w którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o nadpłatę. Rozstrzygnięcie doręczono skarżącej 3 lutego 2023 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zaznaczył, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania została złożona 1 lutego 2023 r., a więc przed upływem dodatkowego terminu wyznaczonego przez SKO. Wniosek zaś został rozpatrzony przez organ 31 stycznia 2023 r., czyli również przed upływem tego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedza badanie przez sąd jej dopuszczalności. Zgodnie z art. 53 §2b ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej jako: "p.p.s.a." skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Skarżąca w dniu 18 listopada 2022 r. (data wpływu do organu) takie ponaglenie złożyła. Stosownie zaś do art. 149 §1 pkt 1 - 3 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 §2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 §2 pkt 4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie stosownie do art. 149 §1a ww. ustawy sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn, niż wymienione w pkt 1-5, jej wniesienie jest niedopuszczalne. W myśl art. 58 §3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie skarga na przewlekłe prowadzenie przez Burmistrza postępowania w przedmiocie wniosku o nadpłatę wniesiona została w dniu 1 lutego 2023 r. (k. 3 akt sądowych). Jak wynika z akt podatkowych sprawy organ zakończył postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącej postanowieniem z 31 stycznia 2023 r., a więc jeszcze przed wniesieniem skargi. Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1575/22 (przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl), z którym sąd rozpoznający niniejsza sprawę w pełni się identyfikuje, skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego podlega odrzuceniu, jeżeli została wniesiona po wydaniu decyzji (w tej sprawie postanowienia) przez organ, któremu zarzucono przewlekłe prowadzenie postepowania, nawet wówczas, gdy decyzja ta nie jest jeszcze ostateczna. Wskazał jednocześnie, że momentem załatwienia sprawy jest z reguły, w razie braku odmiennych regulacji ustawowych - wydanie rozstrzygnięcia. Podkreślił też, że wydania rozstrzygnięcia nie należy utożsamiać z jego doręczeniem stronie postępowania. W postanowieniu tym NSA na zasadzie imperio rationis podzielił również stanowisko wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21, w której analizowano dopuszczalność skargi na przewlekłość wniesionej po wydaniu ostatecznej decyzji. W uchwale tej wskazano, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. Zdaniem NSA skoro po wszczęciu postępowania sądowoadministracyjnego na skutek wniesionej skargi jest wiadome, że udzielenie ochrony jednostce nie jest prawnie możliwe wobec ustania stanu przewlekłości, to prowadzenie w tym przedmiocie postępowania przestaje mieć podstawy prawne, ze względu na brak celu jego prowadzenia. NSA ocenił, że termin "w każdym czasie", którym posłużył się ustawodawca w art. 53 §2b p.p.s.a., traktujący o możliwości wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu, wskazuje jedynie na to, że skarga ta musi być poprzedzona ponagleniem, ale bez oczekiwania przez skarżącego na rozstrzygnięcie tego ponaglenia. O ile więc treść tego przepisu wskazuje na dopuszczalność wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w każdym czasie, rozumianym, jako w czasie niczym nieograniczonym, to jednak nie oznacza to, że skarga może być skutecznie wniesiona także w razie braku przedmiotu zaskarżenia ze względu na ustanie przewlekłości postępowania administracyjnego. W świetle powołanych poglądów NSA merytoryczne odniesienie się przez sąd do zarzutów badanej w ramach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego skargi i wydanie orzeczenia na podstawie art. 149 §1 pkt 3 p.p.s.a. jest niedopuszczalne, bowiem w dniu jej wniesienia nie istniał już przedmiot postępowania, jakim w realiach niniejszej sprawy był stan przewlekłości. Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi przewidziana w art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. inna przyczyna niedopuszczalność skargi. Przeszkodę do merytorycznego rozpoznania skargi w zakresie rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 §1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi okoliczność wniesienia jej w dniu, w którym organ nie prowadził już postępowania, bowiem wcześniej wydał postanowienie w sprawie objętej skargą. Dodatkowo zauważyć trzeba, że z chwilą podpisania postanowienia mamy do czynienia z wydaniem rozstrzygnięcia w sensie procesowym w tym znaczeniu, że istnieje postanowienie, a dzień jego wydania jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej tego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z 29 września 2021 r., sygn. akt I OSK 531/21). Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że w dniu wniesienia skargi na przewlekłość przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego w postaci przewlekłości miał charakter historyczny (nieaktualny). Skoro przewlekłość kończy się wraz z załatwieniem sprawy przez organ, to oczywiste jest, że skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje już w chwili jej wniesienia. Z powyższych względów na podstawie art. 58 §1 pkt 6 w związku z art. 58 §3 p.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji.