I SAB/Ol 1/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy sędzia WSA Anna Janowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie podatku pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 rok 1) stwierdza, że Wójt Gminy [...] dopuścił się bezczynności; 2) stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania Wójta Gminy [...] do wydania decyzji podatkowej; 4) w pozostałym zakresie oddala skargę; 5) zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego A. B. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

A. B. (dalej jako: "strona", "podatnik", "skarżący") wniósł 29 grudnia 2025 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na bezczynność Wójta Gminy [...] (dalej jako: "Wójt", "organ") w przedmiocie podatku pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 rok, wnosząc o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa na podstawie art.141 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, stwierdzenie, że naruszenie praw i bezczynność organu ma zasadniczy wpływ na wynik sprawy, terminowość rozpoznania i rażące naruszone prawa strony skarżącej i jego rodziny, ukaranie Wójta grzywną w oparciu art. 6 pkt 7 oraz art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił organowi: 1) rażące naruszenie przepisów postępowania (Ordynacja podatkowa), których naruszenie ma zasadniczy wpływ na: - terminowość dokonywania opłat podatkowych; - rozstrzygnięcie problematyki naliczania właściwych opłat podatkowych; -pociągnięcie do odpowiedzialności byłego i obecnego Wójta i ich podwładnych za naliczanie zawyżonych podatków od 2003 r. do 2020 r. w oparciu o fałszywą - podrobioną deklarację podatkową i jej sfałszowaną parafkę podpisu skarżącego datowaną na 2004 r.; - pociągnięcie do odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej obecnego Wójta i jego podwładnego inspektora podatkowego za posługiwanie się fałszywym dokumentem, tj. deklaracją podatkową za 2004 r. w naliczaniu zawyżonych podatków - działając na szkodę skarżącego i jego rodziny, dokonując od 2015 r. zbiorowych przestępstw określonych art. 231 § 1 i 2 kk; - odnowienia obiektów szklarniowych o pow. 900 m2, przeprowadzenia kapitalnego remontu istniejącego obiektu szklarniowego o pow. 600 m2, budowy obiektów szklarniowych o pow. 5.000 m2 - zgodnie z zawartymi umowami w 1979 r., kartą gospodarstwa specjalistycznego nr [...] z 19 stycznia 1980 r, planem przekształcenia w specjalistyczną produkcję warzyw szklarniowych z 16 lipca 1981 r., kartą gospodarstwa specjalistycznego nr [...] wydaną 17 września 1981 r.; - wznowienia produkcji warzyw szklarniowych na ogólnej pow. 6.500 m2; - tworzenia miejsc pracy i uzyskiwania dochodów; - przekazania gospodarstwa specjalistycznego ogrodniczego na rzecz swoich następców prawnych - zgodnie z wolą skarżącego i jego żony; 2) bezczynność organu w naliczeniu podatku i wydania decyzji podatkowej za 2021 r. i następne lata do 2026 r.; 3) przewlekłość postępowania administracyjnego w naliczeniu właściwego podatku za 2021 r., która ma na celu zatajenie nadużyć władzy, posługiwanie się fałszywymi - podrobionymi materiałami, uchylenie się od uregulowań zwrotu zawyżonych podatków, poniesienia odpowiedzialności karnej i dyscyplinarnej za dokonane z premedytacją nadużycia i rażące naruszenie Ordynacji podatkowej i zignorowanie zapisu art. 7 k.p.a. Ponadto, w ocenie skarżącego, postawa Wójta nie jest budująca z punktu widzenia art. 8 k.p.a. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zasadność skargi na bezczynność wynika z faktu, że sprawa toczy się 5 lat. Decyzja podatkowa za 2021 r. została uchylona przez SKO Olsztyn, które nakazało organowi pierwszej instancji ponowne rozpatrzenie sprawy, lecz organ do dnia wniesienia skargi nie wydał decyzji. W odpowiedzi na powyższą skargę Wójt Gminy [...] poinformował, że 3 lutego 2026 r. wydał decyzję w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości na 2021 r. pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. W dalszej kolejności organ przedstawił przebieg postępowania podatkowego. Wskazał, że decyzją z 5 lutego 2021 r. wymierzył T. B. i A. B. zobowiązanie podatkowe na 2021 r. pobierane w formie łącznego zobowiązania podatkowego w wysokości 1.030 zł. Wysokość podatku rolnego ustalono, przyjmując za podstawę jego wymiaru powierzchnię 0,2700 ha użytków rolnych (w całości korzystających z ustawowego zwolnienia), natomiast w zakresie podatku od nieruchomości przyjęto powierzchnię budynku mieszkalnego - 160 m2, budynku pozostałego - 50 m2 oraz gruntu "tereny mieszkaniowe B". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "SKO") decyzją z 30 lipca 2021 r. uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia ze względu między innymi na fakt, że podatnik złożył nową informację w sprawie podatku od nieruchomości IN-1. Wójt pismem z 26 sierpnia 2021 r. wezwał podatników do przedłożenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1 wraz z załącznikami na obowiązujących drukach. Strona 6 września 2021 r. złożyła korektę informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1 wraz z załącznikami, w których wykazała do opodatkowania: "grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków" - 0,47 ha, grunty "sklasyfikowane jako drogi" - 200 m2, inne grunty - 0,47 ha, "budynki mieszkalne" - 280 m2, budynki lub ich części "związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynki mieszkalne lub ich części zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej" - 120 m2. Do informacji IN-1 dołączono oświadczenie podatnika, że jest właścicielem indywidualnego gospodarstwa rolno-ogrodniczego o pow. 4,20 ha i budynku mieszkalnego o łącznej powierzchni 280 m2 oraz że wykonanie i posadowienie obiektów szklarniowych o pow. 2.000 m2 oraz przekształcenie części budynku mieszkalnego, tj. 120 m2, na cele produkcji warzyw nastąpiło z obowiązkowego nakazu. Ze względu na wątpliwości co do poprawności wypełnienia informacji IN-1 pismem z 22 września 2021 r. wezwano podatnika do złożenia w terminie 7 dni wyjaśnień w zakresie okresu obowiązywania korekty informacji, związku gruntu o pow. 0,47 ha z działalnością gospodarczą oraz zajęcia części budynku o pow. 120 m2 na działalność gospodarczą, a także formy władania gruntu o pow. 200 sklasyfikowanego jako drogi oraz podwójnego wpisania gruntów o pow. 0,47 ha. W dniu 1 października 2021 r. strona odpowiedziała na wezwanie, nie określiła jednak jednoznacznie od kiedy obowiązuje złożona korekta informacji. Wskazała, że grunty o pow. 0,47 ha były i są związane z prowadzeniem gospodarstwa specjalistycznego, a powierzchnia budynku mieszkalnego 120 m2 była do 1990 r. wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarstwa specjalistycznego ogrodniczego o specjalności warzywa szklarniowe. Odnośnie formy władania gruntem o pow. 200 m2 podatnik wyjaśnił, że grunt wpisany jest rejestru jako droga dojazdowa do działki nr [...]. Obecnie podatnik nie dysponuje tym gruntem. Odnośnie podwójnego wykazania gruntu o pow. 0,47 ha podatnik wyjaśnił, że wykazana pozycja w deklaracji nie stanowi błędnego zapisu. Ze względu na dalsze wątpliwości Wójt pismem z 14 października 2021 r. wezwał podatnika do ponownego złożenia wyjaśnień. Pismem z 22 października 2021 r. podatnik podtrzymał w całości dotychczasowe wyjaśnienia. Wnioskiem z 5 listopada 2021 r. Wójt wystąpił do Starosty S. o wydanie uproszczonego wypisu z rejestru gruntów dot. działek nr [...] obręb [...]. Po otrzymaniu wypisu z rejestru gruntów postanowieniem z 6 grudnia 2021 r. wyznaczono stronie 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego. W odpowiedzi na otrzymane postanowienie strona 15 grudnia 2021 r. złożyła wniosek o wydanie uwierzytelnionych odpisów pism i dokumentów. Pismem z 23 grudnia 2021 r. przekazane zostały uwierzytelnione kopie akt. Decyzją z 22 grudnia 2021 r. Wójt wymierzył T. B. i A. B. zobowiązanie podatkowe na 2021 r. pobierane w formie łącznego zobowiązania podatkowego w wysokości 1.008 zł. Wysokość podatku rolnego ustalono, przyjmując za podstawę jego wymiaru powierzchnię 0,2700 ha użytków rolnych (w całości korzystających z ustawowego zwolnienia), natomiast w podatku od nieruchomości przyjęto: - w okresie od 01.2021 r. do 31.08.2021 r. - powierzchnię budynku mieszkalnego - 160 m2, budynku pozostałego - 50 m2 oraz gruntu "tereny mieszkaniowe B", - w okresie od 01.09.2021 r. do 31.12.2021 r. - powierzchnię budynku mieszkalnego - 400 m2 oraz gruntu "tereny mieszkaniowe B". SKO decyzją z 28 lutego 2022 r. uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność przeprowadzenia oględzin spornych budynków i dokonanie ich pomiarów. Postanowieniem z 1 lipca 2022 r. Wójt wyznaczył termin przeprowadzenia oględzin na dzień 15 lipca 2022 r. Upoważnieni pracownicy Gminy nie zostali jednak wpuszczeni w tej dacie na teren posesji. Pismem zatytułowanym "Zawiadomienie" z 23 września 2022 r. strona poinformowała o podjęciu działalności gospodarstwa rolnego oraz o wznowieniu upraw warzyw i owoców w obiektach szklarniowych. Pismem z 7 listopada 2022 r. strona wniosła o zwrot podatku naliczonego z rażącym naruszeniem prawa od 2004 r. Strona złożyła również pismo zatytułowane jako "Upomnienie", w którym wezwała organ do "prawnego i faktycznego ustalenia podatku od nieruchomości", wydania decyzji, w której podatek będzie naliczony od rzeczywistych istniejących obiektów. 24 listopada 2022 r. strona złożyła kolejne pismo zatytułowane jako "Upomnienie", w którym wezwała organ do podjęcia czynności faktycznych i prawnych określonych we wniosku oraz zawiadomieniu z 23 września 2022 r. Wójt pismem z 5 grudnia 2022 r. zwrócił się do strony z zapytaniem, czy złożony 7 listopada 2022 r. wniosek należy traktować jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej zgodnie z art. 247 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Pismem z 8 grudnia 2022 r. Wójt poinformował podatnika, że ze względu na fakt, że pracownicy Urzędu Gminy nie zostali wpuszczeni na teren posesji w celu przeprowadzenia oględzin, niemożliwe było ustalenie faktycznej powierzchni budynku mieszkalnego. Jednocześnie Wójt wyjaśnił podatnikowi znaczenie rubryk w złożonej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1. Dnia 9 grudnia 2022 r. strona złożyła pismo, w którym odniosła się do zapytania Wójta z 5 grudnia 2022 r., wskazując, że wniosek z 7 listopada 2022 r. o zwrot podatku od nieistniejących terenów mieszkaniowych należy potraktować jako wniosek o stwierdzenie nieważności. Dnia 13 lutego 2023 r. do organu wpłynęło pismo strony zatytułowane "Ponaglenie" w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 7 listopada 2022 r. o zwrot podatku. SKO decyzjami z 5 października 2023 r. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta w sprawie wymiaru podatku rolnego i od nieruchomości na lata 2004 -2011 pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego z uwagi na brak przedmiotu tego postępowania. Decyzjami z 31 sierpnia 2023 r. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta w sprawie wymiaru podatku rolnego i od nieruchomości na lata 2018-2020 pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego z uwagi na brak przedmiotu tego postępowania oraz odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta w sprawie wymiaru podatku rolnego i od nieruchomości na lata 2013-2017 i 2021 pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. W związku ze złożonym odwołaniem strony na ww. decyzje, SKO postanowieniami z 22 listopada 2023 r. stwierdziło, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia (dotyczy lat 2013-2022). Natomiast odnośnie lat 2004-2012 SKO decyzjami z 24 listopada 2023 r. utrzymało w całości w mocy decyzje będące przedmiotem odwołania. W dniu 22 marca 2023 r. wpłynęła skarga podatnika na rażące naruszenie prawa przez Wójta polegającej na niezałatwieniu sprawy w terminie, uchylaniu się od załatwienia sprawy zgodnie z prawem, uchylanie się Wójta od wydania postanowienia lub decyzji, na które służy zażalenie. Wyrokiem z 23 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SAB/Ol 9/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie m.in. oddalił skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r. Pismami z 10 września 2024 r. i 25 września 2024 r. SKO zwróciło się z prośbą o przekazanie akt sprawy [...] w związku ze złożonym przez stronę pismem z 2 września 2024 r. SKO postanowieniem z 22 października 2024 r. uznało ponaglenie strony za uzasadnione i wyznaczyło dodatkowy dwumiesięczny termin załatwienia sprawy. Postanowieniem z 31 października 2024 r. Wójt postanowił o przeprowadzeniu oględzin w dniu 15 listopada 2024 r. Dnia 7 listopada 2024 r. strona złożyła wniosek o zawieszenie na czas ograniczony oględzin budynków. W odpowiedzi Wójt poinformował, że termin przeprowadzenia oględzin nie zostanie zawieszony. W dniu 15 listopada 2024 r. upoważnieni pracownicy urzędu stawili się o wyznaczonej godzinie przed posesją strony, jednak nie zostali wpuszczeni do budynku i nie dokonano pomiarów. Na tę okoliczność sporządzono notatkę służbową/protokół z oględzin - odtworzeniowy. W związku z uniemożliwieniem przez stronę dokonania pomiarów budynku Wójt postanowieniem z 5 grudnia 2024 r, nałożył na podatnika karę porządkową w wysokości 100 złotych. Ponowne oględziny zostały wyznaczone na dzień 18 grudnia 2024 r. W dniu 11 grudnia 2024 r. strona wniosła o wyłączenie organu od prowadzenia sprawy, a także wniosła zażalenie na postanowienie o wymierzeniu kary porządkowej. W dniu 18 grudnia 2024 r. upoważnieni pracownicy Urzędu Gminy stawili się przed posesją strony w asyście dzielnicowego. Do pomiarów nie doszło, gdyż ponownie pracownicy nie zostali wpuszczeni do budynku. Podatnicy zostali poinformowani o możliwości złożenia nowej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1, w której wykażą poprawną powierzchnię budynku mieszkalnego. Wypełniona przez T. B. informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN- 1 wraz z załącznikami wpłynęła do organu 9 stycznia 2025r. (okres obowiązywania od września 2021 r.). W informacji wskazano: grunt sklasyfikowany jako tereny zabudowane o powierzchni 2.000 m2 oraz budynek mieszkalny o powierzchni użytkowej 280 m2. Pismem z 9 stycznia 2025 r. zostało przekazane do SKO zażalenie strony na postanowienie w sprawie nałożenia kary porządkowej. SKO postanowieniem z 14 marca 2025 r. utrzymało w mocy postanowienie Wójta o nałożeniu kary porządkowej. Postanowieniem z 17 marca 2025 r. wyznaczony został 7-dniowy termin do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Decyzja w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości na 2021 rok pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego została wydana 3 lutego 2026 r. Z notorii sądowej wynika, że decyzja ta została doręczona podatnikom 5 lutego 2026 r. (akta sprawy o sygn. akt I SA/Ol 171/26). W pismach procesowych z 2 i 20 marca 2026 r. skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie z rejestracją obrazu i głosu, jak również o przyjęcie materiału nadesłanego odrębną przesyłką pocztową oraz umożliwienie mu złożenia wyjaśnień oraz kolejnych wniosków w toku rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W odniesieniu do stanowiska skarżącego w pismach procesowych z 2 i 20 marca 2025 r. wskazania wymaga, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. (w przeciwieństwie do przypadków określonych w art. 119 pkt 2 p.p.s.a.) jest niezależne od woli stron (por. wyroki NSA: z 16 lutego 2021 r., sygn. akt III FSK 2430/21; z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt I FSK 1110/20, sygn. akt I FSK 1121/20, sygn. akt I FSK 1122/20, z 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17; wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej. Dotyczy to także skargi na bezczynność i przewlekłość organu, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. normuje, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W niniejszej sprawie strona spełniła formalny wymóg wniesienia skargi, gdyż poprzedziła ją wniesieniem ponaglenia do właściwego organu. Następnie wskazania wymaga, że wnosząc skargę, skarżący jednoznacznie podniósł, że jej przedmiotem jest bezczynność Wójta Gminy [...] w sprawie rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy oznaczonej [...] w przedmiocie naliczenia właściwego podatku za 2021 r. i wydania decyzji zgodnie z Ordynacją podatkową. Wniosek taki nasuwa się bezspornie z oznaczenia rodzaju pisma, stawianych wniosków oraz jego uzasadnienia. Obserwacja ta jest o tyle istotna, że należy odróżnić stan bezczynności od przewlekłego prowadzenia postępowania. Przewlekłość postępowania organu zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub czynności. Stan przewlekłości postępowania oznacza prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Pojęcie "przewlekłości postępowania" obejmować będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Natomiast z bezczynnością mamy do czynienia w przypadku, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2021 r., sygn. akt I FSK 2125/19). To oznacza, że zakres sądowej kontroli skargi w tym zakresie sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie dokonał powyższych działań. Dopiero brak podejmowania stosownych działań, pomimo istniejącego obowiązku, przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia sprawy, powoduje konieczność uwzględnienia skargi. Celem skargi na bezczynność jest bowiem ochrona strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, tj. wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań oraz doprowadzenie do załatwienia sprawy poprzez wydanie stosownego aktu bądź podjęcie odpowiedniej czynności. Z powyższego wynika, że organ administracji publicznej pozostaje bezczynny, jeżeli nie dokona wymaganej czynności w terminie określonym przez ustawodawcę, zaś sąd administracyjny rozpatrując skargę na bezczynność bada jedynie, czy organ rozpatrujący konkretną sprawę, przekroczył termin przewidziany do jej załatwienia (por. wyrok WSA w Łodzi z 31 lipca 2018 r., sygn. akt III SAB/Łd 23/17). Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, że obowiązku tego - w nakazanym terminie - organ nie wypełnia. Zgodnie z art. 139 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 – Ordynacja podatkowa (j.t.: Dz. U. z 2026 r. poz. 622), dalej jako: "O.p.", załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Ponadto, jak stanowi art. 139 § 4 O.p., do terminów określonych w § 1-3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. W razie, gdy organ nie załatwia sprawy we właściwym terminie (tj. w terminie określonym w art. 139 O.p.), to w myśl art. 140 § 1 O.p., ma obowiązek zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy oraz mając na względzie okoliczności zaistniałe w toku postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. do dnia wniesienia skargi, należało uznać, że organ dopuścił się zarzucanej mu bezczynności. Postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie toczy się od 2021 r. Zauważenia przy tym wymaga, że wyrokiem z 23 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SAB/Ol 9/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie m.in. oddalił skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r. Zatem z uwagi na objęcie oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyrokiem Sądu okresu prowadzenia postępowania podatkowego do czasu wydania ww. wyroku, szczegółowej analizy w aspekcie zarzutów wniesionej w niniejszej sprawie skargi wymagał przede wszystkim tok postępowania już po wydaniu ww. wyroku Sądu. Jak zaś wynika z akt administracyjnych sprawy, po wydaniu wyroku Sądu organ podjął 2-krotnie bezskuteczną, nawet przy udziale funkcjonariusza policji, próbę przeprowadzenia oględzin nieruchomości (czynności wyznaczone na 15 listopada i 18 grudnia 2024 r.), nałożył na podatnika postanowieniem z 5 grudnia 2024 r. karę porządkową, zgromadził materiał dowodowy w postaci złożonej 9 stycznia 2025 r. przez T. B. uk informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1 wraz z załącznikami, jak również przekazał SKO akta sprawy w dniu 9 stycznia 2025 r. w związku ze złożonym przez podatnika wnioskiem o wyłączenie organu od prowadzenia sprawy oraz zażaleniem na postanowienie o wymierzeniu kary porządkowej. SKO postanowieniem z 14 marca 2025 r. utrzymało w mocy postanowienie Wójta z 5 grudnia 2024 r. w przedmiocie nałożenia kary porządkowej. Ponadto pismem z tej samej daty SKO poinformowało skarżącego o braku podstaw do wyłączenia organu pierwszej instancji od rozpatrzenia sprawy. Ostatnią czynnością procesową, jaką podjął organ pierwszej instancji przed wydaniem w dniu 3 lutego 2026 r. decyzji podatkowej, było wyznaczenie stronie postanowieniem z 17 marca 2025 r. 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w sprawie. Z akt sprawy wynika zatem w sposób bezsporny, że w sprawie wystąpiła bezczynność organu w okresie pomiędzy wydaniem postanowienia z 17 marca 2025 r. w trybie art. 200 § 1 O.p. a wydaniem decyzji podatkowej kończącej postępowanie przed organem pierwszej instancji, co nastąpiło dopiero 2 lutego 2026 r., tj. już po wniesieniu przez skarżącego skargi do Sądu na bezczynność organu. Okoliczność pozostawania przez organ pierwszej instancji w stanie bezczynności również co do wcześniejszego okresu prowadzenia postępowania potwierdziło także SKO, które postanowieniem z 22 października 2024 r. uznało ponaglenie strony za uzasadnione i wyznaczyło dodatkowy termin załatwienia sprawy. W tak ustalonym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości Sądu, że Wójt pozostawał w bezczynności w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r., przy czym z uwagi na to, że w dacie orzekania przez Sąd postępowanie podatkowe przed organem zostało już zakończone, bowiem organ wydał decyzję 3 lutego 2026 r., nie było podstaw do orzekania o obowiązku organu do załatwienia sprawy i wydania decyzji podatkowej. Skoro organ wydał decyzję, to zdezaktualizowała się konieczność wydania orzeczenia zobowiązującego organ do dokonania czynności. Postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, a zatem konieczne było jego umorzenie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w pkt 3. sentencji wyroku. Zaistnienie powyższej sytuacji nie zwalniało jednak Sądu z obowiązku orzekania, czy w sprawie miała miejsce bezczynność i czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu, organ pozostawał w niniejszej sprawie w bezczynności, o czym orzeczono jak w pkt 1. sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Zdaniem Sądu, bezczynność o charakterze rażącym ma miejsce wtedy, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (np. wyrok NSA z 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 381/18). W ocenie Sądu, taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Pozostawanie w bezczynności przez Wójta nie miało charakteru kwalifikowanego, w sytuacji gdy to skarżący swym działaniem uniemożliwił organowi przeprowadzenie oględzin, które mogłyby w sposób istotny przyczynić się do usunięcia wątpliwości związanych z deklarowaną do opodatkowania podatkiem od nieruchomości powierzchnią gruntów i budynków. Bezczynność organu nie wynikała ani ze złej woli organu, ani też nie miała cech celowego ignorowania lub lekceważenia obowiązków nałożonych na organ przepisami O.p., co zaś najważniejsze, po wniesieniu skargi do Sądu, organ wydał decyzję i w tym sensie skarga wywołała oczekiwany skutek. Zatem Sąd stwierdził w punkcie 2. sentencji wyroku, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W pozostałym zakresie, tj. w zakresie wniosku o nałożenie grzywny, skarga podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Grzywna jest dodatkowym środkiem o dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd w rozpoznawanej sprawie nie stwierdził podstaw dla wymierzenia tej kary. Reasumując, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1. i 2. sentencji. Umorzenie postępowania w punkcie 3. sentencji nastąpiło na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 4. sentencji Sąd wydał na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. Zaś o kosztach postępowania obejmujących uiszczony przez skarżącego wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł orzeczono w pkt 5. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.