I SAB/Kr 1/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek WSA Urszula Zięba (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Renata Furgalska-Pazdan po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi T.-I. Sp. z o.o. w B.-B. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. w postępowaniu w sprawie ponaglenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. w zakresie zwrotu podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień i sierpień 2017 roku postanawia: skargę odrzucić.

W dniu 21 grudnia 2020r. T.- I. Sp. z o. o. w B. nadała w placówce pocztowej za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., skargę na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. w postępowaniu w sprawie ponaglenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. w zakresie zwrotu podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień i sierpień 2017r. W skardze strona skarżąca podała, że w dniach 16 czerwca 2020r. i 23 kwietnia 2020r., Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokami o sygn. akt I FSK 638/20 i 511/20 oddalił skargi kasacyjne DIAS w K. w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT za miesiąc kwiecień i sierpień 2017r. Wyroki NSA kończące postępowania stały się zatem ostateczne i niezaskarżalne, co wywołuje skutek w postaci wymogu niezwłocznego zwrotu należnego podatku powiększonego o należne odsetki. Zwrotu takiego powinien dokonać NUS w O. Tymczasem do dnia wysłania niniejszej skargi żadne kwoty z nadpłaconego VAT nie zostały zaksięgowane na rachunkach bankowych Spółki i to pomimo wcześniejszego pisemnego wezwania z dnia 31 sierpnia 2020r. i pisemnego ponaglenia z dnia 25 września 2020r. wysyłanego na adres NUS w O. Z uwagi na powyższe, dnia 22 października 2020r. wysłano do DIAS w K. pismo pt. "PONAGLENIE NA PRZEWLEKŁOŚĆ W ZWROCIE PODATKU VAT W ŚWIETLE ZAKOŃCZENIA POSTĘPOWANIA PRZED NACZELNYM SĄDEM ADMINISTRACYJNYM". Do dnia dzisiejszego, Spółka nie otrzymała żadnej odpowiedzi od organu. Zdaniem strony skarżącej, bezczynność organu jest zatem oczywista, a w opisywanym przypadku rażąca. W związku z powyższym, wniesiono o stwierdzenie tego faktu w wyroku oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę DIAS w K. podał, że po otrzymaniu ponaglenia Spółki, w pierwszej kolejności, w dniu 9 listopada 2020r. dokonano analizy sprawy pod kątem formalnym. Sprawdzono poprawność formalną wniesionego ponaglenia, w tym kwestie związane z reprezentacją Spółki, właściwość miejscową organu I instancji, przeanalizowano sprawę pod kątem zapewnienia stronie przez organ I instancji czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. W wyniku przeprowadzonej analizy powstały wątpliwości, co do prawidłowej reprezentacji Spółki i umocowania osoby podpisującej ponaglenie w imieniu Spółki (ujawnienie Postanowienia Sądu Rejonowego K. w K. Wydział VIII Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 10 stycznia 2020r., sygn. akt [...]). Dyrektor w celu wyjaśnienia powstałych wątpliwości, pismem z dnia 10 listopada 2020r. zwrócił się do NUS w O.- jako gospodarza postępowania głównego, o przesłanie uwierzytelnionej kserokopii zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego-Kartoteki karnej, dotyczącego ewentualnego skazania P. M.. NUS w O. wystąpił do Ministerstwa Sprawiedliwości Krajowy Rejestr Karny o kartotekę karną, w zakresie karalności P. M., jednak do dnia przygotowania odpowiedzi na skargę, brak jest odpowiedzi w ww. zakresie. W związku brakiem informacji z KRK, jak również zaistniałymi wątpliwościami, Dyrektor uznał, iż przedmiotowa sprawa, wymaga dalszego wyjaśnienia dla jednoznacznego wyjaśnienia kwestii reprezentacji Spółki. Wobec powyższego, konieczne było wydanie zawiadomienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy z dnia 21 grudnia 2020r. nr [...] i wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy. Odnosząc się do zarzutu bezczynności, Dyrektor wskazał, że prowadząc sprawy, kieruje się zasadą wyrażoną w art. 125 § 1, art. 122, art. art. 139 § 1 o.p. W przedmiotowej sprawie, ustawowy termin załatwienia sprawy wynikający z art. 139 o.p., przypadał na 26 grudnia 2020r. Organ pismem z dnia 21 grudnia 2020r. zawiadomił stronę skarżącą o niezałatwieniu sprawy w terminie, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W zawiadomieniu pouczono Spółkę, że na niezałatwienie sprawy w ustalonym terminie, służy stronie ponaglenie do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. W ocenie DIAS, bez rozstrzygnięcia kwestii prawidłowej reprezentacji nie jest możliwe rozpatrzenie złożonego ponaglenia, a tym samym udzielnie Spółce odpowiedzi na złożone ponaglenie, co spowodowało konieczność poinformowania skarżącej o niezałatwieniu sprawy w terminie i było bezpośrednią przyczyną niezałatwienia sprawy do tej pory. W ocenie Dyrektora, o bezczynności organu administracji publicznej można mówić, gdy organ ten, w prawnie ustalonym terminie, nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji (postanowienia lub innego aktu), bądź też nie podjął działań, wynikających z przepisów procesowych w celu usunięcia przeszkody w wydaniu decyzji i nie dopełnił czynności określonych w art. 140 o.p. Przy czym nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana. Natomiast w przedmiotowej sprawie, wobec działań podjętych przez organ, motywów którymi się kierował oraz stanu faktycznego i prawnego, mając na uwadze, że w prowadzonym postępowaniu działania organu nie tylko nie pozostają w sprzeczności z treścią jakiegokolwiek przepisu prawa, ale mają ponadto na celu działanie w sposób praworządny, DIAS wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo, niezależnie od powyższego, DIAS powołał się na treść art. 52 § 1, art. 53 § 2b p.p.s.a. oraz art. 141 § 1 pkt 3 o.p. i wskazał, że nie jest mu znany fakt wniesienia ponaglenia do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w przedmiotowej sprawie przez stronę skarżącą. Zatem w opinii organu, jeżeli strona nie wyczerpała przedsądowego trybu kontroli działalności organów administracji publicznej, w szczególności nie dopełniła wymogu, wskazanego w art. 53 § 2b p.p.s.a., istotnego dla skutecznego wniesienia skargi na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, to przedmiotowa skarga jest przedwczesna i zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., należałoby ją odrzucić. W wykonaniu zarządzenia sędziego z dnia 1 lutego 2021r., pismem z dnia 8 lutego 2021r. wezwano stronę skarżącą o udzielenie informacji, czy przed wniesieniem ww. skargi do WSA w Krakowie, wniosła ponaglenie do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Jeśli tak, to zobowiązano stronę skarżącą do przedłożenia treści ww. ponaglenia (kopii ponaglenia) oraz dowodu jego nadania do organu, bądź przedłożenie jakiegokolwiek dowodu, wskazującego na okoliczność skutecznego wniesienia ponaglenia – w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie do ww. wezwania dołączono pouczenie o treści art. 53 § 2b p.p.s.a. i art. 141 § 1 pkt 3 o.p. Ww. wezwanie zostało skutecznie doręczone stronie skarżącej w dniu 1 marca 2021r. W dniu 4 marca 2021r. strona skarżąca nadała w placówce pocztowej pismo, w którym poinformowała, że wniosła ponaglenie do Szefa KAS, którego kserokopię wraz z dowodem nadania, przedłożyła w załączniku. Ponaglenie opatrzone jest datą 20 stycznia 2021r., natomiast z dowodu nadania wynika, że zostało ono nadane w dniu 21 stycznia 2021r. Ponadto w sprawie w dniu 23 lutego 2021r. (data prezentaty sądowej) do tut. Sądu wpłynęło pismo DIAS w K., w którym w ślad za odpowiedzią na skargę, przekazano w załączeniu uwierzytelnioną kserokopię informacji z KRK dotyczącą P. M. (Prezesa Zarządu Spółki T.-I.) oraz oryginał wezwania w trybie art. 169 o.p, które zostało wysłane do Spółki w dniu 15 lutego 2021r. W dniu 30 marca 2021r. (data prezentaty sądowej) do tut. Sądu wpłynęło pismo DIAS w K., w którym przekazano w załączeniu wydruk postanowienia DIAS w K. z dnia 24 marca 2021r. o pozostawieniu ponaglenia Spółki bez rozpatrzenia na niezałatwienie w terminie przez NUS w O. sprawy zwrotu podatku VAT za ww. miesiące. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Na wstępie należy zauważyć, iż badanie merytorycznej zasadności skargi, poprzedza każdorazowo analiza jej dopuszczalności. Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy w danej sprawie nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi, wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie do § 2 przytoczonej regulacji, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei w art. 53 § 2b p.p.s.a. stwierdzono, iż skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z powyższą regulacją, koresponduje art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020r. poz. 1325 ze. zm.; dalej: "o.p."), w myśl której na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie, przy czym jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby administracji skarbowej, to należy je wnieść do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (pkt 3). Jak wynika z powyższych przepisów, wniesienie skargi na bezczynność organu, powinno zostać poprzedzone wniesieniem ponaglenia, które to stanowi środek zaskarżenia o szczególnym charakterze, gdyż nie odnosi się ono do konkretnej czynności lub też aktu administracyjnego (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2015r., sygn. akt I FSK 121/15), a jednocześnie jest prawnym instrumentem, umożliwiającym stronie wymuszenie na organie podatkowym załatwienia sprawy. Zgodnie z obecnym w judykaturze sądowoadministracyjnej stanowiskiem, skarga na bezczynność lub przewlekłe postępowanie organu podatkowego musi być poprzedzona ponagleniem, o którym mowa w art. 141 Ordynacji podatkowej (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FESK 861/13 oraz z dnia 30 listopada 2012r., sygn. akt II FSK 2733/12). W przeciwnym razie skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie, w wykonaniu zarządzenia sędziego z dnia 1 lutego 2021r., pismem z dnia 8 lutego 2021r., wezwano stronę skarżącą o udzielenie informacji, czy przed wniesieniem ww. skargi do WSA w Krakowie, wniosła ponaglenie do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Jeśli tak, to zobowiązano stronę skarżącą do przedłożenia treści ww. ponaglenia (kopii ponaglenia) oraz dowodu jego nadania do organu, bądź przedłożenie jakiegokolwiek dowodu, wskazującego na okoliczność skutecznego wniesienia ponaglenia – w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie do ww. wezwania dołączono pouczenie o treści art. 53 § 2b p.p.s.a. i art. 141 § 1 pkt 3 o.p. Ww. wezwanie zostało skutecznie doręczone stronie skarżącej w dniu 1 marca 2021r. W dniu 4 marca 2021r. strona skarżąca nadała w placówce pocztowej pismo, w którym poinformowała, że wniosła ponaglenie do Szefa KAS, którego kserokopię wraz z dowodem nadania, przedłożyła w załączniku. Ponaglenie opatrzone jest datą 20 stycznia 2021r., natomiast z dowodu nadania wynika, że zostało ono nadane w dniu 21 stycznia 2021r. Powyższe wskazuje, że w niniejszej sprawie strona skarżąca została prawidłowo wezwania do wykazania, że wniosła ponaglenie do właściwego organu, którym w przypadku zarzucenia bezczynności Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w K. jest, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 141 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, Szef Krajowej Administracji Skarbowej. Tymczasem z akt niniejszej sprawy wynika, że przed wniesieniem skargi do tut. Sądu, strona skarżąca nie wyczerpała przysługującego jej środka zaskarżenia, poprzez złożenie ponaglenia do właściwego organu. Okoliczność tę podniósł również organ w odpowiedzi na skargę. Zauważenia wymaga, że T.-I. Sp. z o. o. w B., co prawda w następstwie wezwania przez WSA w Krakowie, przedłożyła ponaglenie wraz z dowodem jego nadania, jednakże analiza formalna ww. ponaglenia, wskazuje jednoznacznie, że jest ono opatrzone datą 20 stycznia 2021r., natomiast z dowodu nadania wynika, że zostało ono nadane w dniu 21 stycznia 2021r. Z kolei w dniu 21 grudnia 2020r. strona skarżąca nadała w placówce pocztowej za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. skargę do tut. Sądu na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. w postępowaniu w sprawie ponaglenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. w zakresie zwrotu podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień i sierpień 2017r. Powyższe wskazuje zatem, że strona skarżąca, najpierw nadała skargę do WSA w Krakowie, a dopiero później wystosowała ponaglenie do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Tym samym przyjąć należy, że strona skarżąca nie zachowała właściwego trybu zaskarżenia bezczynności organu administracji. Sąd jednocześnie podkreśla, że to na stronie skarżącej ciąży obowiązek wykazania, ze przed wniesieniem skargi, skierowała ponaglenie do właściwego organu. Na marginesie zauważenia wymaga, że z uwagi na niedopuszczalność skargi, Sąd nie ocenia sprawy w zakresie reprezentacji Spółki, gdyż jest to okoliczność, która podlegałaby ocenie dopiero przy uznaniu dopuszczalności skargi. W konsekwencji należy przyjąć, że strona skarżąca nie złożyła ponaglenia przed wniesieniem skargi na bezczynność, a zatem w niniejszej sprawie nie doszło do wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 p.p.s.a. Skarga pozostaje zatem niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.