I SA/Wr 736/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata wskazując na konieczność sporządzenia środka zaskarżenia przez profesjonalnego pełnomocnika. Sytuacja finansowa wnioskodawcy natomiast nie pozwala na opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada jakichkolwiek nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Wnioskodawca zaznaczył, że nie prowadzi gospodarstwa domowego z innymi osobami. Wyjaśnił, iż ze względu na zawieszenie działalności gospodarczej jego dochody są ograniczone – utrzymuje się z prac dorywczych i nie ma stałego źródła dochodu. Jego miesięczne dochody wynoszą 50-70 zł. Nie ma żadnych zobowiązań ani stałych wydatków. W wyniku wezwania do przedłożenia dodatkowych informacji i dokumentów, w piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. wnioskodawca podał, że obecnie nikt z nim nie mieszka, utrzymuje się z prac dorywczych, z których dochody są na poziomie 400 zł. Działalność gospodarcza zawieszona jest od 1 stycznia 2016 r. Wnioskodawca nie ma żadnych rzeczy ruchomych. Wyjaśnił, że nieruchomości w Ś. pod adresami, które podał w sprawie, należą do teściów (ul. [...]) i do jego matki (ul. [...]). Wydatki wnioskodawcy ograniczają się do kosztów wyżywienia w wysokości 300 zł. Nie posiada rachunku bankowego. Jest w trakcie rozwodu. W zeznaniu podatkowym za 2015 r. odnotowany został przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 1.000 zł. Jako znane z urzędu wskazać należy, że wnioskodawca jest w tutejszym Sądzie stroną w siedmiu sprawach, z czego w dwóch sprawach odmówiono mu przyznania prawa pomocy z uwagi na niewyczerpujące wyjaśnienie okoliczności wpływających na jego możliwości płatnicze. W ocenie referendarza sądowego, przedmiotowy wniosek nie może również zostać uwzględniony z tych samych względów. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powtórzenia wymaga, że to wnioskodawca ma obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających jego żądanie. Zgodnie z brzmieniem art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące – co należy podkreślić – dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Rola sądu/ referendarza sądowego ogranicza się jedynie do wezwania do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, jeżeli dane udostępnione na urzędowym formularzu okażą się niewystarczające dla oceny stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy lub budzą wątpliwości, co wynika z powołanego wyżej art. 255 p.p.s.a. Tymczasem wnioskodawca nadal udziela wyłącznie lakonicznych odpowiedzi, które wyłącznie ograniczają się do tych danych, które miałyby uzasadniać jego żądanie. Przede wszystkim nie wiadomo, jakie są źródła utrzymania wnioskodawcy. Wezwany do oświadczenia o źródłach i sposobach zarobkowania, wskazał jedynie, że jest to praca dorywcza. Na urzędowym formularzu wniosku, złożonym we wrześniu 2016 r. podał, że dochody z tej pracy wynoszą 50-70 zł, obecnie w wyniku wezwania podaje, że dochód ten wynosi 400 zł. Przy czym nadal nie jest wiadome, na czym polegają prace dorywcze. Nie są znane wydatki jego gospodarstwa domowego, które – jak sam oświadczył – prowadzi samodzielnie i nie mieszka z innymi osobami. W związku z tym też nie można uznać za wiarygodne oświadczenia, że jego bieżące wydatki ograniczają się wyłącznie do zakupu żywności. Wskazać także trzeba, że wnioskodawca nie podał prawdziwych informacji na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mianowicie w rubryce dotyczącej posiadanych papierów wartościowych oraz praw majątkowych, w tym udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych wpisano "brak". Tymczasem z ogólnodostępnych danych w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że wnioskodawca jest współudziałowcem (drugim z udziałowców jest jego żona) w spółce z o.o. A. Siedziba spółki znajduje się zaś pod adresem mieszkania, którego właścicielem jest matka skarżącego. Końcowo zauważyć wypada, że powyższe uwagi znane były już wnioskodawcy z postanowień wydanych w innych sprawach, m. in. w sprawie I SA/Wr 296/16 (postanowienie z dnia 20 stycznia 2017 r.). Wnioskodawca jednak niezmiennie uchyla się od podania wyczerpujących informacji co do jego stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego. Przedstawia swoją sytuację w sposób wybiórczy, który uniemożliwia dokonanie oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. W tym stanie rzeczy wniosek należało ocenić jako nieuzasadniony i w związku z tym, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.