I SA/Wr 72/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 lipca 2017 r. sprawy ze skargi K. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 18 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości.

Przedmiotem skargi K. A. (dalej też: Strona, Skarżący) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 lipca 2016 r. ([...]), utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia 31 maja 2016 r. ([...] [...]), którym odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...], z dnia 16 lutego 2016 r., obejmującego należności pieniężne z tytułu podatku od nieruchomości za 2015 r., Z akt sprawy wynika, iż opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 31 maja 2016 r. ([...] [...]) organ egzekucyjny – Prezydent W. - odmówił K. A. umorzenia postępowania egzekucyjnego. W motywach rozstrzygnięcia stwierdzono m.in. że organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego - K. A. na podstawie tytułu wykonawczego o numerze nr [...] z dnia 16 lutego 2016 r. (doręczonego w dniu 29 marca 2016 r.). W toku prowadzonego postępowania K. A. złożył pismo z dnia 8 kwietnia 2016 r., stanowiące wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Poinformował w nim, że w dniu 11 stycznia 2016 r. dokonał wpłaty części zobowiązania, proporcjonalnie do posiadanych udziałów we własności (tj. połowa). Tym samym, według K. A. został wypełniony obowiązek podatkowy zobowiązanego. Odnosząc się do ww. argumentów organ egzekucyjny wyjaśnił, że wpłata dokonana w dniu 11 stycznia 2016 r. w kwocie 54 zł - zgodnie z prośbą zobowiązanego - została zaksięgowana w następujący sposób: I rata 2014 r. - 7,00 zł, II rata 2014 r. - 7,00 zł, III rata 2014 r. - 7,00 zł, IV rata 2014 r. - 6,00 zł, I rata 2015 r. - 7,00 zł, II rata 2015 r. - 7,00 zł, III rata 2015 r. - 1,40 zł oraz pobrano koszty upomnienia w kwocie 11,60 zł. W konsekwencji, przeksięgowanie wpłaty z dnia 11 stycznia 2016 r. zgodnie z wolą K. A. skutkowało zmianą w stanie należności objętej tytułem wykonawczym i, która wyniosła 38,60 zł, na którą składają się: I rata 2015 r. - 7,00 zł, II rata 2015 r. - 7,00 zł, III rata 2015 r. - 12,60 zł i IV rata 2015 r. -12 zł. Następnie organ egzekucyjny wyjaśnił - powołując stosowne przepisy prawa - solidarną naturę zobowiązania podatkowego współwłaścicieli z tytułu podatku od nieruchomości. Wskazał, że wierzyciel ma prawną możliwość wyboru dłużnika, od którego żąda spełnienia całości świadczenia w celu zaspokojenia. Podsumowując zebrany materiał dowodowy organ egzekucyjny stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego w postaci wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania. Na powyższe postanowienie K. A. złożył zażalenie. W uzasadnieniu zakwestionował prawo wierzyciela do żądania zaspokojenia od niego całości zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r" poz. 599 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Skarżący wywiódł od powyższego rozstrzygnięcia skargę, w której wnosząc m.in. o uchylenie powyższego rozstrzygnięcia, zakwestionował prawo wierzyciela do żądania zaspokojenia od niego całości zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2015 r., wskazując, że powyższe jest niedopuszczalne, a ponadto, że nie posiada środków na rachunku bankowym. Zarzucił m.in. naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 i art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. oraz wskazywał na podstawy do umorzenia prowadzonego postepowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga zasługuje na oddalenie. Na wstępie należy zauważyć, iż podstawę prawną postanowienia organu egzekucyjnego stanowi przepis art. 59 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji według którego postępowanie egzekucyjne umarza się - m.in. - jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania. Dzieje się tak, gdy zobowiązany wykonał obowiązek po wystawieniu tytułu wykonawczego, a przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, jednakże informacja o wykonaniu obowiązku nie dotarła do wierzyciela przed skierowaniem przez niego do organu egzekucyjnego tytułu wykonawczego wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji. Według art. 26 § 1 ww. ustawy, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Z kolei art. 26 § 5 pkt 1 ww. ustawy przesądza, że wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jak natomiast wynika z akt sprawy, tytuł egzekucyjny nr [...] z dnia 16 lutego 2016 r. został doręczony Skarżącemu w dniu 29 marca 2016 r. W ocenie Skarżącego natomiast, wykonał on ciążący obowiązek podatkowy wcześniej, albowiem w dniu 11 stycznia 2016 r. (czyli przed datą wystawienia tytułu egzekucyjnego nr [...] z dnia 16 lutego 2016 r.) dokonał wpłaty zobowiązania "proporcjonalnie" do posiadanego udziału w prawie własności lokalu mieszkalnego. Tym samym, według Strony, "został wypełniony obowiązek podatkowy zobowiązanego". Oceniając stan faktyczny sprawy w kontekście powyższych argumentów słusznie, w ocenie Sądu, organy wywiodły, iż przede wszystkim należy mieć na uwadze treść art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm.), według którego podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3. Istotne znaczenie dla niniejszej sprawy ma przy tym treść art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych , który stanowi, że jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a i 5. Jest to generalna reguła odpowiedzialności w przypadku współwłasności nieruchomości, która doznaje ograniczeń tylko w dwóch sytuacjach. One jednak nie wystąpiły w przedmiotowej sprawie. Po pierwsze, zasady odpowiedzialności solidarnej za zobowiązanie podatkowe, o której mowa w ust. 4, nie stosuje się przy współwłasności w częściach ułamkowych lokalu użytkowego - garażu wielostanowiskowego w budynku mieszkalnym wraz z gruntem stanowiących odrębny przedmiot własności. W takiej sytuacji obowiązek podatkowy ciąży na współwłaścicielach w zakresie odpowiadającym ich udziałowi w prawie własności. Przepisu art. 6 ust. 11 nie stosuje się (ust. 4a). Po drugie, jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz od części budynku stanowiących nieruchomość wspólną w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r. poz. 1892) ciąży na właścicielach w zakresie odpowiadającym ich udziałowi w nieruchomości wspólnej (ust. 5). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy trzeba również wskazać na przepis art. 91 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), według którego, do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych. Z kolei według art. 366 Kodeksu cywilnego, zobowiązanie solidarne polega na tym, że kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani. Powyższe oznacza, że wierzyciel - Prezydent W. - wbrew odmiennemu stanowisku Skarżącego, ma pełną dowolność wyboru, od którego współwłaściciela (dłużnika) będzie żądał spełnienia całości świadczenia. W tym zakresie nie można zatem czynić zarzutu, że próbuje zaspokoić roszczenie od współwłaściciela, który - tak jak wskazał K. A. - "utracił zdolność płatniczą". Słusznie przy tym zauważyło Kolegium, podobnie jak Prezydent W., że przepisy prawa podatkowego nie zajmują się kwestią rozliczeń między współzobowiązanymi solidarnie. A zatem ewentualne roszczenia będą miały charakter cywilnoprawny. Zgodnie z art. 376 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli jeden z dłużników solidarnych spełnił świadczenie, treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich częściach może on żądać zwrotu od współdłużników. Jeżeli z treści tego stosunku nie wynika nic innego, dłużnik, który świadczenie spełnił, może żądać zwrotu w częściach równych. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd skargę jako nieuzasadnioną oddalił, a to na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., 718 ze zm.).