I SA/Wr 531/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Haberka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Marta Semiczek, Asesor WSA Iwona Solatycka, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym 12 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi G. K. i S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z 26 kwietnia 2022 r. znak SKO 4121/80/2022 w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości oraz odsetek za zwłokę oddala skargę w całości.

Przedmiotem skargi G. K. i S. K. (dalej: strony, skarżący) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO, organ II instancji) z 26 kwietnia 2022 r. znak SKO 4121/00/22 utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza S. (dalej: Burmistrz, organ I instancji) z 24 stycznia 2022 r. znak WP.3220.13.2022.MP o zaliczeniu wpłaty z [...] grudnia 2020 r. w kwocie 574 zł na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za 2020 r. Postępowanie przed organami. Postanowieniem z 24 stycznia 2022 r. znak WP.3220.13.2022.MP organ I instancji wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia w szczególności na art. 53 § 1 i § 4, art. 55, art 62 § 1 i 4, art. 216, art. 217, art. 219 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540, ze zm.; dalej: o.p.) zaliczył wpłatę z [...] grudnia 2020 r. w kwocie 574 zł proporcjonalnie na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za 2020 r. kwotę 563 zł oraz na poczet odsetek za zwłokę kwotę 11 zł. Organ I instancji podniósł, że dokonując wpłaty podatnik wskazał, że wpłaty dokonano tytułem III raty podatku od nieruchomości za 2020 r. Jak wyjaśnił organ, po dokonaniu zaliczenia na koncie podatkowym pozostała na dzień wydania tego postanowienia kwota do zapłaty 619,80 zł, na którą składa się: – III rata podatku za 2020 r, - zaległość, termin płatności [...] września 2020 r. w wysokości 11,00 zł; – IV rata podatku za 2020 r. - zaległość, termin płatności do [...] listopada 2020 r. w wysokości 574,00; – koszty upomnienia nr 2122 z [...] października 2019 r. w wysokości 11,60 zł; – koszty upomnienia nr 2901 z [...] grudnia 2019 r. w wysokości 11,60zł; – koszty upomnienia nr 2377 z [...] grudnia 2020 r. w wysokości 11,60 zł. Jak wyjaśnił Burmistrz podatnicy otrzymali decyzję z 27 stycznia 2020 r. znak WP.3120.1.2561.2020 w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2020 rok. Zgodnie z decyzją podatek od nieruchomości za 2020 r. był płatny w czterech ratach. Pierwsza rata płatna do [...] marca 2020 r. w kwocie 576,00 zł, druga rata płatna do [...] maja 2020 r. w kwocie 574,00 zł, trzecia rata płatna do [...] września 2020 r. w kwocie 574,00 zł, czwarta rata płatna do [...] listopada 2020r. w kwocie 574,00 zł. W zażaleniu z [...] lutego 2022 r. skierowanym do SKO strony wniosły o uchylenie w całości postanowienia organu I instancji. Po rozpatrzeniu zażalenia SKO postanowieniem z 26 kwietnia 2022 r. znak SKO 4121/00/22 utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Postępowanie przed Sądem. Od powyższego postanowienia SKO strona pismem z 25 lipca 2022 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, podnosząc następujące zarzuty: 1. sentencja postanowienia SKO nie została podpisane przez żadnego członka składu orzekającego w sposób wymagany normą przepisu art. 17 ust. 5 ustawy z 2 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r., poz. 570; dalej: uSKO), co stanowi rażące naruszenie tego przepisu poprzez jego nie zastosowanie i skutkuje tym, że jest to orzeczenie nieistniejące w obrocie prawnym; 2. w sentencji tego postanowienia jest mowa o rozpatrzeniu zażalenia stron z [...] lutego 2022 r. wniesionego na postanowienie Burmistrza z 24 stycznia 2022 r., znak WP.3220.13.2022.MP w sprawie zarachowania wpłaty 574 zł za okres III kwartału 2020 r. podatku od nieruchomości, co oczywiście jest niezgodne ze stanem faktycznym, albowiem [...] lutego 2022 r. współwłaściciele złożyli zażalenie na postanowienie Burmistrza znak WP.3220.13.2022.MP z 24 stycznia 2022 r. a zatem rozpatrzono inne zażalenie i inne postanowienie, niż to faktycznie wniesione; 3. organ odwoławczy nie ustalił istoty sprawy w zakresie zapłaconego podatku od nieruchomości za cały rok 2020 w 3 ratach w wysokości ponad ustawowych stawek w kwocie 1 724,00 zł wyższej od kwoty wymagalnej z mocy ustawy wynoszącej 1 674,86 zł za 4 kwartały 2020 r. Organ odwoławczy nie ustalił faktu, iż w decyzji Burmistrza z 27 stycznia 2020 r. znak WP.3120.1.2561.2020 stawki (kwoty) i wynikający z tego podatek od nieruchomości za rok 2020 są rażąco zawyżone; 4. od żadnej z zapłaconych rat nie są należne odsetki za zwłokę, gdyż każda z nich została wpłacona w kwocie wyższej od ustawowo wymagalnej. Z tego tytułu zwrotne odsetki przysługują wyłącznie współwłaścicielom liczone od dnia wpłaty każdej z trzech rat zawierających nadwyżkę w kwocie 157,28 zł do dnia zaliczenia ich na poczet przyszłych należności z tytułu podatku od nieruchomości za 2021 r.; 5. przywołana w decyzji Burmistrza z 27 stycznia 2020 r. znak WP.3120.1.2561.2020 Uchwała Rady Miejskiej Nr [...] w S. z dnia [...] listopada 2019 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości ze względu na zawyżone, niezgodne z ustawowymi maksymalnymi stawkami podatku od nieruchomości jest sprzeczna z obowiązującym prawem jakim jest ustawa, co zawsze skutkuje bezwzględną jej nieważnością; 6. postanowienie SKO z dnia 26 kwietnia 2022 r., SKO 4121/80/22 nie ma ponumerowanych stron poszczególnych kart, a każda z kart zapisana jest tylko po jednej stronie, a druga strona karty jest pusta. Orzeczenie musi mieć ponumerowane strony i być zapisane obustronnie na każdej karcie, wówczas takie orzeczenie ma moc dokumentu urzędowego; 7. SKO w skarżonym postanowieniu błędnie interpretuje kwestię waloryzacji maksymalnych stawek podatku od nieruchomości, którą to waloryzację stosuje się tylko i wyłącznie do wysokości maksymalnej poszczególnych stawek podatku określonych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Stawki te nie mogą być waloryzowane i finalnie - po waloryzacji - nie mogą być wyższe, niż maksymalne stawki tego podatku w ustawie; 8. SKO w skarżonym postanowieniu twierdzi, iż nie skarżący nie wnieśli odwołania od decyzji Burmistrza z 27 stycznia 2020 r. znak WP.3120.1.2561.2020, która jest decyzją ostateczną. Skarżący rzeczywiście nie wnosiliśmy odwołania od tej decyzji z powodu braku wiedzy w dniu jej doręczenia o tym, że Burmistrz rażąco zawyżył stawki podatku od nieruchomości, znacznie przekraczając maksymalne stawki ustawowe; 9. organ podatkowy do wyliczenia podatku od nieruchomości przyjmuje ilość 540 metrów kwadratowych zamiast odjąć powierzchnie już opłaconą z tych 540 metrów kwadratowych. Strony wniosły o uchylenie postanowienia SKO w całości łącznie z Uchwałą Rady Miejskiej w S.z [...] listopada 2019 r. Nr [...] oraz uchylenie postanowienia organu I instancji w całości ze względu na zapłacony podatek od nieruchomości za rok 2020 w kwocie wyższej niż wymagana ustawowo. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi i podtrzymano stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Skarga nie jest zasadna. Wskazując ramy prawne powołać przywołać należy art. 62 § 1 o.p. stosownie do którego, jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika. W myśl art. 62 §1a o.p. jeżeli na podatniku ciążą koszty doręczonego upomnienia, dokonaną wpłatę zalicza się w pierwszej kolejności na poczet tych kosztów. W sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie, z zastrzeżeniem § 4a (art. 62 § 4 o.p.). W art. 62 § 4a o.p. uregulowano z kolei przypadki, w których postanowienie o zaliczeniu wpłaty wydaje się wyłącznie na wniosek (tj. gdy wpłata w całości pokrywa kwotę główną zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, gdy zaliczenie wpłaty następuje w całości zgodnie z żądaniem podatnika, gdy kwota wpłaty podlegającej zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę lub kosztów upomnienia nie przekracza pięciokrotności kosztów upomnienia oraz gdy od wpłat dokonanych po terminie płatności nie naliczono odsetek za zwłokę zgodnie z art. 54 § 1 pkt 5), co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 55 o.p. odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania organu podatkowego (§ 1), zaś jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę (§ 2). Przede wszystkim wobec argumentacji zaprezentowanej przez strony w treści skargi, należy w tym miejscu podkreślić, że kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu nie podlegają powołane w zarzutach skargi Uchwała Rady Miejskiej w S. z [...] listopada 2019 r. Nr [...] w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości i decyzja z 27 stycznia 2020 r. znak WP.3120.1.2561.2020 w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2020 rok. Mając na uwadze powyższe, zarzuty strony skierowane przeciwko ww. uchwale Rady Miejskiej oraz decyzji Burmistrza nie zostały rozpoznane przez Sąd, bowiem ich badanie wykraczałoby poza zakres sądowej kontroli dokonywanej w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest ocena zgodności z prawem postanowienia SKO z 26 kwietnia 2022 r. znak SKO 4121/00/22, którym organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie Burmistrza z 24 stycznia 2022 r. znak WP.3220.13.2022.MP o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za 2020 r. W pierwszej kolejności podnieść należy, że zobowiązanie stron wynika z decyzji z 27 stycznia 2020 r. znak WP.3120.1.2561.2020 w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2020 rok. Zgodnie z decyzją podatek od nieruchomości za 2020 r. był płatny w czterech ratach. Pierwsza rata płatna do [...] marca 2020 r. w kwocie 576,00 zł, druga rata płatna do [...] maja 2020 r. w kwocie 574,00 zł, trzecia rata płatna do [...] września 2020 r. w kwocie 574,00 zł, czwarta rata płatna do [...] listopada 2020r. w kwocie 574,00 zł. Decyzja jest ostateczna. Dalej należy odnotować, że [...] grudnia 2020 r. strony dokonały wpłaty w kwocie 574 zł z dyspozycją, że wpłaty dokonano tytułem III raty podatku od nieruchomości za 2020 r. Są to niesporne okoliczności sprawy. Jak stanowi art. 51 § 1 o.p. zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Stosownie do § 2 ww. artykułu za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek, w tym również zaliczkę, o której mowa w art. 23a, lub ratę podatku. Skoro w dniu dokonania przez skarżących wpłaty najstarszym obciążających ich zobowiązaniem podatkowym – pomijając przy tej ocenie koszty upomnień, do których Sąd odniesie się w dalszej części wyroku - była zaległość z tytułu podatku od nieruchomości za 2020 r. wynikająca z nieuregulowania III raty podatku, to wobec brzmienia art. 62 § 1 o.p., uwzględniwszy przy tym dyspozycję podatnika, właściwie organ dokonał zaliczenia właśnie na poczet tej zaległości. Przy czym, w myśl art 53 § 1 o.p. od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 52 § 1 pkt 2 i art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę. Skoro więc wpłaty dokonano po terminie płatności, który upłynął z [...] września 2020 r., a nie wystąpiły okoliczności wyłączające naliczanie odsetek za zwłokę, to dokonując zaliczenia, mając na uwadze brzmienie art. 55 § 2 o.p., właściwie organ dokonał rozliczenia zaliczanej wpłaty proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości i na poczet kwoty odsetek. Podsumowując tą część wywodu, zarzuty skargi podważające prawidłowość postanowienia SKO w zakresie w jakim organ uznał za prawidłowe zaliczenie dokonanej wpłaty na poczet zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2020 r. nie są uzasadnione. Nie są również zasadne zarzuty dotyczące naruszenia przez SKO przepisów postępowania przez wady formalne aktu administracyjnego organu II instancji. Jak wynika z art. 17 ust. 1 uSKO, orzeczenia kolegium zapadają po przeprowadzeniu rozprawy lub na posiedzeniu niejawnym. Orzeczenia kolegium, z zastrzeżeniem art. 79 ust. 5, 6 i 9, art. 80 ust. 1 i 3 oraz art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121 i 50), wydawane są w formie decyzji albo postanowień. W myśl ust. 5 ww. artykułu orzeczenia kolegium podpisują wszyscy członkowie składu nie wyłączając przegłosowanego. Elementy postanowienia zostały określone przez ustawodawcę w art. 217 o.p. Dokonując oceny formalnej prawidłowości postanowienia wydanego przez organ II instancji w ocenie Sądu odpowiada ono prawu, w szczególności – wbrew zarzutom skargi – orzeczenie zawiera podpisy wszystkich członków składu. Nieuzasadniony jest zarzut rozpatrzenia przez SKO innego zażalenia na inne postanowienie, niż to faktycznie wniesione. Organ rozpoznał zażalenie z [...] lutego 2022 r. na postanowienie z 24 stycznia 2022 r. znak WP.3220.13.2022.MP, którym organ I instancji zaliczył wpłatę z [...] grudnia 2020 r. w kwocie 574 zł proporcjonalnie na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za 2020 r. kwotę 563 zł oraz na poczet odsetek za zwłokę kwotę 11 zł. Wobec powyższego prawidłowość przyjętego przez SKO przedmiotu rozstrzygnięcia nie budzi żadnych wątpliwości Sądu. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dlatego, mimo nieujęcia niżej opisanego naruszenia przepisów prawa w zarzutach skargi, Sąd zauważa, że wydając postanowienie organ I instancji przepisy prawa naruszył. Zauważyć bowiem należy, że skoro - jak wynika z ustalonego przez organ stanu faktycznego - stronę obciążały na dzień podlegającej zaliczeniu wpłaty koszty upomnień, to dokonaną wpłatę należało stosownie do art. 62 § 1a o.p. zaliczyć w pierwszej kolejności na koszty upomnień a pozostałą kwotę na podstawie art. 62 § 1 o.p. i 55 § 2 o.p. proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę. Jednak w świetle braku takiego zarzutu w zażaleniu (a więc woli stron uchylenia przez SKO aktu organu I instancji z tego powodu), w świetle brzmienia art. 234 o.p. (mającego w sprawie zastosowanie w związku z art. 239 o.p.), stosownie do którego organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny, to SKO w ocenie Sądu nie naruszyło prawa utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji mimo dostrzeżonej przez Sąd wady rozstrzygnięcia Burmistrza. Zauważyć bowiem należy, że organ I instancji dokonując zaliczenia na poczet zaległości podatkowej, przyjął, że stosownie do brzmienia art. 59 § 1 pkt 1 o.p. wygasł dług podatkowy (zobowiązanie podatkowe), od którego stosownie do brzmienia art. 53 § 1 o.p. byłyby naliczane odsetki za zwłokę. Od koszów upomnienia odsetki naliczane nie są. W tych okolicznościach uchylenie postanowienia z dyspozycją dochowania przez organ reguł z art. 62 § 1a o.p. (abstrahując od tego, że na dzień wydawania kolejnego rozstrzygnięcia stan rozliczeń podatników mógłby być diametralnie różny od ustalonego na dzień wydawania postanowienia organu I instancji) i następnie z art. 62 § 1 o.p. spowodowałoby "wygaszenie" długu w postaci kosztów upomnienia, od których nie są naliczane odsetki za zwłokę i pozostawienie wyższej - nieobjętej zaliczeniem – zaległości z tytułu podatku od nieruchomości, od których odsetki naliczane by były. Z uwagi na powyższe oraz mając na uwadze brzmienie art. 134 § 2 p.p.s.a., to mimo naruszenia prawa przez organ I instancji, Sąd oddalił skargę bowiem uchylenie postanowienia SKO, a dalej uchylenie na mocy art. 135 p.p.s.a. dotkniętego wadą postanowienia organu I instancji, byłoby w świetle ww. naruszenia prawa niekorzystne dla stron. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.