I SA/Wr 205/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia strony skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Wr 205/18 w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A sp. z o.o. z/s we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2012 r. oraz za II kwartał 2012 r. postanawia: I. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wr 205/18, II. przywrócić termin do wniesienia skargi.

W dniu 15 lutego 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wpłynęła skarga A sp. z o.o. z/s we W. (dalej również jako: Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. (dalej również jako: organ administracji publicznej) nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2012 r. oraz za II kwartał 2012 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu w/w wniosku wskazano, że zaskarżoną w sprawie decyzję doręczono pełnomocnikowi Spółki w dniu 14 sierpnia 2014 r. W ocenie Spółki, doręczenie niniejsze nie było skuteczne, ponieważ Spółka nie posiadała wówczas organów uprawnionych do jej reprezentacji. Ponadto A sp. z o.o. z/s we W. podniosła, że jej wcześniejsza skarga na w/w decyzję, została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2016 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 2247/14, gdyż w dacie wniesienia skargi Spółka nie miała organu uprawnionego do jej reprezentacji. Jak dalej podniesiono, postanowieniem z dnia 10 listopada 2016 r. Sąd Rejonowy [...] we W. ustanowił kuratora Spółki. Następnie, organ administracji publicznej dokonał ponownego doręczenia decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. (w dniu 14 grudnia 2016 r.), tym razem – kuratorowi Spółki. Dodatkowo, dnia 12 grudnia 2016 r., na mocy uchwały nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników powołano jednoosobowy zarząd Spółki. Wobec powyższego, przyjmując termin doręczenia decyzji kuratorowi za datę otwierającą termin do jej zaskarżenia, Spółka po raz kolejny wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 131/17 Sąd odrzucił skargę z uwagi na to, że została wniesiona po terminie. Sąd wskazał, że skutecznym było doręczenie dokonane pełnomocnikowi Spółki w dniu 14 sierpnia 2014 r. Według wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym Spółka, na dzień wydania decyzji, posiadała organ uprawniony do jej reprezentacji, zaś organ nie posiadał wiedzy dotyczącej podjęcia uchwały w sprawie rezygnacji członka zarządu. Postanowienie Sądu z dnia 20 grudnia 2017 r. doręczono pełnomocnikowi Spółki w dniu 16 stycznia 2018 r. Uzasadniając wiosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, Spółka wskazała, że o błędnym stanowisku organu w przedmiocie doręczenia decyzji dowiedziała się dopiero w dacie doręczenia jej pełnomocnikowi postanowienia Sądu w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 131/17 tj. w dniu 16 stycznia 2018 r. Dlatego też A sp. z o.o. z/s we W. wniosła ponownie skargę na w/w decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. (obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W.) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Podkreślono, że Spółka bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, gdyż jej postępowanie oparte było o stanowisko organu podatkowego w przedmiocie doręczenia w/w decyzji. Jednocześnie wskazano, że nawet gdyby przyjąć, że doręczenie decyzji w sierpniu 2014 r. było prawidłowe, nie sposób przypisać Spółce winy w niezaskarżeniu decyzji w terminie, skoro wówczas nie posiadała organu uprawnionego do jej reprezentacji i nie mogła tym samym podejmować czynności zmierzających do obrony swych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2018 r. odrzucił wniosek Spółki o przywrócenie terminu uznając go za przedwczesny z uwagi na toczące się przed Naczelnym Sadem Administracyjnym postepowanie wywołane zażaleniem Spółki na postanowienie WSA e Wrocławiu z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 131/17. Od powyższego postanowienia Sądu pełnomocnik Spółki wniósł zażalenie. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w dniu 15 lutego 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęło zarówno zażalenie jak i (odrzucony postanowieniem WSA we Wrocławiu z dnia 23 kwietnia 2018 r.) wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargą. W ocenie pełnomocnika Spółki, Sąd przed wydaniem postanowienia powinien podjąć czynności zmierzające do jednoznacznego sprecyzowania stanowiska skarżącej w kwestii podjętych przez nią czynności procesowych, ze względu na niekonkurencyjność zażalenia i wniosku o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; "p.p.s.a."), jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Wobec treści powołanego wyżej przepisu i w oparciu o zarzuty zażalenia uznać należy, że jest ono oczywiście uzasadnione. Nie może ulegać wątpliwości, że zażalenie oraz wniosek o przywrócenie terminu wzajemnie się wykluczają. Wniosek o przywrócenie terminu jest zaprzeczeniem istoty zażalenia. Wnosząc zażalenie, strona twierdzi bowiem, że zaskarżony akt wydany został z naruszeniem prawa (tj. nieskutecznie), podczas gdy jej postępowanie było zgodne z prawem. Składając zaś wniosek o przywrócenie terminu strona przyznaje, że określona czynność nie została dokonana w terminie, ale niedochowanie tergo terminu usprawiedliwione jest brakiem winy w jego niedochowaniu. W przypadku zaś jednoczesnego wniesienia obydwu przedmiotowych środków, pierwszeństwo przyznać należy postępowaniu zainicjowanemu zażaleniem. Po prawomocnym zaś zakończeniu postępowania zainicjowanego wniesieniem zażalenia, nie ma przeszkód do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, iż w dniu 23 kwietnia 2018 r., w wyniku wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia oddalającego zażalenie Spółki na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 131/17, uaktualniła się możliwość rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu w niniejszej sprawie. Mając powyższe na względzie, Sąd – na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. – orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 t.j. ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkuje odmową przywrócenia uchybionego terminu. W ocenie orzekającego w niniejszej sprawie Sądu, siedmiodniowy termin o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. należało liczyć od dnia doręczenia pełnomocnikowi Spółki postanowienia WSA we Wrocławiu z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Wr 131/117, kończącego, w I instancji, postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowane skargą A sp. z o.o. z/s we W., złożoną w wyniku ponownego doręczenia decyzji kuratorowi Spółki. Przyjmując, iż przyczyna uchybienia terminu do złożenia skargi ustała w tym właśnie dniu należy stwierdzić, że Skarżący składając wniosek wraz ze skargą w dniu 23 stycznia 2018 r. dochował w/w siedmiodniowego terminu i dokonał uchybionej czynności (złożenie skargi). W kwestii braku winy w uchybieniu terminu, wskazać należy że zgodnie z dyspozycją art. 86 § 1 p.p.s.a. warunkiem do przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie, że strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy. Argumentacja skarżącego podniesiona celem uprawdopodobnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na pełną aprobatę. Po pierwsze, w związku z brakiem organów uprawnionych do reprezentacji Spółki w dacie wniesienia skargi, Spółka w sposób obiektywny nie miała możliwości zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego (zgodnie z prawomocnym postanowieniem WSA we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 2247/14). Późniejsze uzupełnienie składu organów Spółki nie miało wpływu na ocenę legalności powyższego postanowienia WSA we Wrocławiu, gdyż obiektywnie – w dniu wnoszenia skargi A sp. z o.o. z/s we W. nie posiadała organów uprawnionych do jej reprezentacji. Tym samym, próba zainicjowania postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie była wówczas skuteczna. Powyższa okoliczność została prawomocnie przesądzona w dniu 6 czerwca 2017 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem sygn. akt I FSK 1187/16. Jednocześnie, równolegle z toczącym się postępowaniem ze skargi kasacyjnej Spółki na postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 2247/14, organ administracji publicznej podjął kroki zmierzające do ustanowienia kuratora Spółki. Następnie, w dniu 14 grudnia 2016 r. (tj. przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy sygn. akt I SA/Wr 2247/14), organ podatkowy ponownie doręczył decyzję – tym razem kuratorowi spółki. Uznając powyższe doręczenie za skuteczne skarżący, kierując się stanowiskiem organu podatkowego, ponownie wniósł skargę do WSA we Wrocławiu, inicjując tym samym postępowanie toczące się pod sygn. akt sygn. akt I SA/Wr 131/117, zakończone postanowieniem o odrzuceniu skargi z powodu uchybienia terminowi do jej wniesienia. W orzecznictwie podkreśla się, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2010r., sygn. akt I OZ 465/10). Mając powyższe na uwadze, ocena sekwencji zdarzeń w niniejszej sprawie tj. pierwotna i obiektywna niemożność zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego oraz późniejsze dokonanie przez organ podatkowy szeregu czynności do których skarżący się dostosował działając w przekonaniu, że postępowanie organu jest prawidłowe pozwala na dokonanie oceny, że skarżący nie ponosił winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt II postanowienia.