I SA/Wa 997/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Monika Sawa (spr.) sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska asesor WSA Marek Maliński Protokolant starszy referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2024 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 21 marca 2024 r. nr KKU-216/23 w przedmiocie nabycia prawa własności przez gminę z mocy prawa oddala skargę.

Decyzją z 21 marca 2024 r., nr KKU-216/23, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (KKU/organ), po rozpatrzeniu odwołania spółki Polskie Koleje Państwowe S.A. w Warszawie (PKP S.A), utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda") z 19 lipca 2023 r. nr NWXVa.7532.47.2023 stwierdzającą nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie prawa własności nieruchomości, położonej w jednostce ewidencyjnej M. [...], obrębie ewidencyjnym Nr [...], [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o powierzchni 0,0194 ha i nr [...] o powierzchni 0,1615 ha, objętej księgą wieczystą nr [...] Sądu Rejonowego w [...]. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Prezydent Miasta [...] pismem z 15 lutego 2017 r., nr [...] zwrócił się do Wojewody o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę [...] w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. - dalej: "ustawa komunalizacyjna"), prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ulicy J. K., oznaczonej geodezyjnie jako działki [...] i [...] w obrębie [...] o powierzchni łącznej 1812 m2, objętej księgą wieczystą nr [...]. Następnie, pismem z 17 lutego 2023 r. Prezydent Miasta [...] uzupełnił wniosek, przesyłając dokumentację geodezyjną nieruchomości, w którym podniósł, że przedmiotowa nieruchomość stała się na podstawie ustawy kanalizacyjnej własnością Gminy [...] i spełnia warunki określające mienie podlegające komunalizacji. Wojewoda po wszczęciu postępowania działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, decyzją z 19 lipca 2023 r., stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie prawa własności przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z księgą wieczystą nr [...], własność nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni 0,1809 ha, była ujawniona w dniu 27 maja 1990 r. na rzecz Skarbu Państwa, który nabył je na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z 29 maja 1976 r., sygn. akt I NS 385/76. Podał, że z zaświadczenia Naczelnika Wydziału Geodezji i Kartografii Urzędu Miejskiego w [...] – Geodety Powiatowego z 6 lutego 2017 r., nr WGG-1.6621.114.2017.JN wynika, że według stanu na dzień 27 maja 1990 r. działka nr [...] oznaczona użytkiem ,,B" (tereny mieszkalne) istniała i była zapisana w rejestrze gruntu nr [...] jako własność Skarbu Państwa, natomiast jako władający były ujawnione Polskie Koleje Państwowe w Katowicach. W wyniku podziału działki nr [...] w 1998 r. powstały działki o numerach: [...] i [...]. Działka nr [...] odpowiada działce nr [...], oznaczonej symbolem ,, [...]" (inne tereny mieszkaniowe), z kolei działka nr [...] odpowiada działce nr [...], oznaczonej symbolem ,,B" (tereny mieszkaniowe). Działki te nadal stanowią własność Skarbu Państwa, a władającym jest PKP S.A. w Warszawie. Ustalenie to zostało poczynione przez organ na podstawie wypisu z rejestru gruntów według stanu na dzień 13 lutego 2023 r. Ponadto, organ podkreślił, że jak wynika z akt sprawy działka nr [...] jest niezabudowana, a na działce nr [...] znajdują się garaże murowane. Wojewoda wskazał, że decyzją własną z 7 października 2016 r., nr NWIV.752.39.2016 odmówił stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości przez PKP S.A. w Warszawie. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii decyzją z 26 maja 2021 r., nr DO.2.7610.282.2019.MK utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ zauważył, że Prezydent Miasta [...] oświadczył 17 lutego 2017 r., że nie zostały odnalezione żadne dokumenty potwierdzające, że przedmiotowa nieruchomość została oddana w zarząd lub użytkowanie wieczyste na rzecz przedsiębiorstwa państwowego lub zakładu na podstawie decyzji administracyjnej, natomiast grunt ten był objęty decyzją Geodety Miejskiego w [...], nr [...]o naliczaniu opłat z tytułu zarządu-użytkowania dla Polskich Kolei Państwowych w Katowicach. W ocenie Wojewody, przepisy ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159) oraz uchylającej ją ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99 – dalej: ,,ustawa gruntowa") nie przewidywały przed dniem 27 maja 1990 r. uzyskania przez państwową jednostkę organizacyjną tytułu prawnego do nieruchomości w postaci użytkowania lub zarządu w sposób dorozumiany. Z kolei, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 27 maja 1990 r. stało się z mocy prawa mieniem właściwej gminy. Zgodnie z art. 34 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 6 ustawy gruntowej, w brzmieniu obowiązującym w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, mieniem tym pozostawały prawa majątkowe Skarbu Państwa, które nie znajdowały się pod zarządem innych niż Państwo państwowych osób prawnych. Zatem, zdaniem organu pierwszej instancji, skoro nie stwierdzono istnienia dokumentów potwierdzających, że przedmiotowa nieruchomość Skarbu Państwa w dniu 27 maja 1990 r. była obciążona prawem zarządu na rzecz innych niż Państwo państwowych osób prawnych oraz podlegała wyłączeniu z komunalizacji stosownie do art. 11 i 12 ustawy komunalizacyjnej, to należało uznać, że podmiotem, do którego ona należała był terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego. Wobec powyższego Wojewoda orzekł o stwierdzeniu nabycia przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Nie zgadzając się z powyższą decyzją PKP S.A. złożyła odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 związku z art. 11 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej poprzez bezzasadne przyjęcie, że Gmina [...] z dniem 27 maja 1990 r. nabyła prawo własności przedmiotowej nieruchomości, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie był wystarczający dla tego ustalenia, a w sprawie zachodzą przesłanki wyłączenia przedmiotowej nieruchomości spod komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 kpa poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i art. 80 kpa poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał procesowy i zignorowanie okoliczności świadczących o tym, że Gmina [...] nie nabyła przedmiotowej nieruchomości z dniem 27 maja 1990 r. W uzasadnieniu odwołująca się wskazała dodatkowo, że decyzja organu jest nieprawidłowa i nie zawiera uzasadnienia, które pozwalałoby przyjąć, że organ dokonał właściwej oceny okoliczności stanu faktycznego oraz ich znaczenia dla sprawy w odniesieniu do obowiązujących przepisów prawa. Podkreślono, że decyzja została oparta o samo założenie organu, że przedmiotowa nieruchomość nie była obciążona prawem zarządu lub użytkowania na rzecz innych od Państwa państwowych osób prawnych, tymczasem z dokumentów wynika, że przedmiotowa nieruchomość była ujawniona jako własność Skarbu Państwa, której władającym były Polskie Koleje Państwowe w Katowicach. Zdaniem odwołującej się spółki, organ nie tylko nie ustalił okoliczności istotnych dla sprawy, ale też nie przeprowadził żadnych czynności, zmierzających do zebrania materiału dowodowego w sprawie. Zatem, nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, do czego był zobowiązany na podstawie art. 7 k.p.a. Po rozpoznaniu odwołania KKU, działając na podstawie art. 18 ust. 2 i 4 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, decyzją z 21 marca 2024 r. utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z 19 lipca 2023 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej, z którego wynika, że przedmiotem komunalizacji jest wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe), którego stan faktyczny i prawny ma decydujące znaczenie dla komunalizacji następującej z mocy prawa. KKU stwierdziła następnie, że w związku z tym w postępowaniu wyjaśniającym organ ustala, czy zachodzą przesłanki, od spełnienia których przepis ustawy uzależnia nabycie z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości, a więc czy według stanu na dzień 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa i czy należała do: rady narodowej bądź terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstwa państwowego dla którego rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełniły funkcje organów założycielskich, albo do zakładów lub innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom. W dalszej kolejności, organ pierwszej instancji powinien ustalić czy nie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 11 i 12 ustawy komunalizacyjnej. W ocenie KKU, pojęcie "należenia" jest kategorią prawną odmienną od stanu faktycznego wyrażanego w pojęciach typu "posiadanie", "władanie", "dysponowanie". Grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste były zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej. Grunty te zatem należały to powołanych organów, chociaż nie było to należenie w kategoriach prywatnoprawnych (użytkowanie, posiadanie etc.). Zdaniem organu, sam fakt gospodarowania mieniem stosownie do obowiązujących regulacji przez gminę (radę narodową) świadczy o należeniu tego mienia do gminy (rady narodowej). Przepisy dotyczące zarządu lub użytkowania odnoszą się bowiem do formy władztwa przedsiębiorstw państwowych w ramach zasady jednolitej własności Skarbu Państwa. Zgodnie zatem z art. 38 ust. 2 ustawy gruntowej dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być: decyzja terenowego organu administracji państwowej o oddaniu gruntu w zarząd, zawarta za zezwoleniem tego organu umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowa o nabyciu nieruchomości. Podkreśliła, że jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie, tj. m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 2103/18 oraz uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2017 r., sygn. akt I OPS 2/16 i z 26 lutego 2018 r., sygn. akt I OPS 5/17. KKU stwierdziła, że w świetle ww. przepisu i w braku odmiennych ustaleń dane mienie państwowe podlega komunalizacji jako należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Ponadto, zdaniem Komisji, z art. 80 ust. 2 ustawy gruntowej wynika, że istotnymi dla uregulowania stanu prawnego gruntu poprzez zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste są tylko dokumenty o przekazaniu gruntu w formie prawem przewidzianej i nie mają znaczenia inne rozstrzygnięcia, np. opłat z tytułu zarządu ustanawianych z nieuzasadnionym pominięciem faktu braku jego formalnego ustanowienia. KKU zaznaczyła, że z akt sprawy nie wynika, żeby przedmiotowa nieruchomość została w formie prawem przepisanej oddana w zarząd lub użytkowanie na rzecz spółki PKP S.A., a tylko wówczas nieruchomość ta nie należałaby do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. PKP S.A. nie przedstawiła na poparcie swoich twierdzeń żadnego z tytułów prawnych wskazanych w art. 38 ustawy gruntowej, natomiast faktyczne władanie mieniem nie stanowi przesłanki negatywnej komunalizacji. Decyzja komunalizacyjna ma bowiem charakter deklaratoryjny i potwierdza przejście prawa własności danego składnika mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę. W ocenie organu, potwierdzenia prawa zarządu i użytkowania nie dowodzą także dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, który to rejestr ma charakter techniczno-deklaratoryjny. Komisja wskazała także, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało ugruntowane stanowisko, że akty prawne regulujące status prawny przedsiębiorstwa PKP oraz akty ustawowe i wykonawcze, na podstawie których przeprowadzono nacjonalizację kolei, mając charakter ogólnych aktów normatywnych, nie regulowały stanu prawnego konkretnej nieruchomości, lecz mogły tylko stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia ogólnonarodowego. Tym samym, prawa zarządu, czy też prawa użytkowania PKP nie można wywieść z przepisów ustaw regulujących utworzenie i funkcjonowanie tego przedsiębiorstwa. Udowodnienie prawa zarządu lub prawa użytkowania nieruchomości wymagało zatem potwierdzenia danej okoliczności stosownym dokumentem, o którym mowa w art. 38 ust. 2 ustawy gruntowej. Powołując stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 4 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 1432/18, organ podniósł, że jeżeli 27 maja 1990 r. PKP nie posiadało indywidualnego tytułu do konkretnej nieruchomości, czyli jeżeli nieruchomość ta w prawem przewidziany sposób nie została PKP oddana w zarząd lub nie ustanowiono na niej na rzecz innego prawa rzeczowego, to nie istniały przepisy, na podstawie których przyznano PKP jakiekolwiek prawo o charakterze zarządczym do nieruchomości. Zatem, zdaniem Komisji, jedynie istniejący po stronie przedsiębiorstwa państwowego PKP tytuł prawny świadczyłby, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. nie należała do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego i z tego względu nie podlega komunalizacji. Ponadto, Komisja wskazała, że w sprawie ma zastosowanie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, jednakże PKP w dniu 27 maja 1990 r. nie wykonywały zadań należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Jednocześnie podkreślono, że komunalizacja (na dzień 27 maja 1990 r.) i uwłaszczenie prawem użytkowania (na dzień 5 grudnia 1990 r.) nie pozostają ze sobą w konflikcie czasowym i rzeczowym, więc nie można kwestionować komunalizacji poprzez pryzmat przepisów uwłaszczeniowych (nawet z powołaniem na wydanie w indywidualnych przypadkach decyzji uwłaszczeniowych). Zatem, na tej podstawie nie można wnioskować, że w niniejszej sprawie komunalizacja przedmiotowej nieruchomości została wyłączona z mocy art. 11 ust.1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej. KKU stwierdziła, że skoro, w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających przekazania w formie prawem przewidzianej w zarząd lub użytkowanie przedmiotowej nieruchomości na rzecz spółki PKP, a zarzuty wobec decyzji mają charakter ogólny i teoretyczny, to w ocenie Komisji sporna nieruchomość nie należała do PKP, lecz do Gminy [...]. Na decyzję Komisji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło PKP S.A., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów postępowania: a) art. 7 oraz art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775; dalej: kpa) poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, b) art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa w zw. z art. 75 § 1 ab initio kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (t.j. Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) w związku z art. 11 ust. 1 ww. ustawy poprzez bezzasadne przyjęcie, że Gmina Miasto [...] z dniem 27 maja 1990 r. nabyła prawo własności nieruchomości, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie jest wystarczający dla dokonania takiego ustalenia, nadto w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wyłączenia możliwości komunalizacji, stąd nieruchomość nie mogła stać się mieniem komunalnym w oparciu o art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz rozpatrzenie sprawy poprzez odmowę stwierdzenia nabycia przez Gminę Miasto [...] przedmiotowej nieruchomości, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ administracji oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga jest niezasadna. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi była decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z 21 marca 2024 r., nr KKU-216/23, utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z 19 lipca 2023 r. nr NWXVa.7532.47.2023 stwierdzającą nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie prawa własności nieruchomości, położonej w jednostce ewidencyjnej M. [...], obrębie ewidencyjnym Nr 0011, 11, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o powierzchni 0,0194 ha i nr [...] o powierzchni 0,1615 ha, objętej księgą wieczystą nr [...] Sądu Rejonowego w [...]. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. W myśl tego przepisu, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organów założycielskich, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom staje się w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że użyte w tym przepisie sformułowanie "należące do" oznacza przynależność mienia państwowego do określonego podmiotu w sensie prawnym, a nie faktycznym (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 593/09, Lex nr 595433, wyrok WSA z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1109/10, Lex nr 750573). Powyższe oznacza, że faktyczne władanie nieruchomością przez inny podmiot nie stanowi negatywnej przesłanki komunalizacji mienia, która w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. następowała z mocy prawa z dniem wejścia ustawy w życie. Wydawana w tym przedmiocie przez wojewodę decyzja komunalizacyjna ma jedynie charakter deklaratoryjny i potwierdza przejście prawa własności danego składnika mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę. Podstawowym zagadnieniem istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było zatem ustalenie stanu prawnego i faktycznego przedmiotowej nieruchomości i przede wszystkim ustalenie, czy w dacie 27 maja 1990 r. przedsiębiorstwo państwowe PKP dysponowało tytułem prawnym do nieruchomości, co wykluczałoby możliwość jej komunalizacji, czy też władanie nieruchomością przez PKP było jedynie władztwem faktycznym. Zaznaczyć należy, że ustalenie stanu prawnego i faktycznego przedmiotowej nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. musi być w sposób oczywisty oparte o obowiązujące w tym dniu przepisy. Przepisy ustawy komunalizacyjnej, która weszła w życie w dniu 27 maja 1990 r., mogą dotyczyć wyłącznie mienia stanowiącego własność ogólnonarodową (państwową), komunalizowanego w trybie art. 5 ust. 3 i 4 tej ustawy, czyli decyzjami konstytutywnymi, nie mogą natomiast odnosić się do mienia już skomunalizowanego z mocy art. 5 ust. 1 i 2 tej ustawy, gdyż mienie to już w dniu 27 maja 1990 r. stało się mieniem komunalnym i od tej daty nie jest już mieniem państwowym. Zauważyć trzeba, że obowiązująca wówczas ustawa gruntowa przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Stosownie do art. 38 tej ustawy dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogła być decyzja o oddaniu gruntu w zarząd, zawarta za zezwoleniem organu administracji umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowa o nabyciu nieruchomości. Zgodnie natomiast z art. 87 ust. 2 tej ustawy, zainteresowane jednostki, które nie legitymowały się dokumentami o przekazaniu gruntów, wydanymi w formie prawem przewidzianej, a były w dniu 1 sierpnia 1988 r. posiadaczami gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, mogły złożyć wniosek o uregulowanie stanu prawnego do posiadanego gruntu. Oznacza to, że takie prawo do gruntu jak zarząd, użytkowanie, użytkowanie wieczyste nie mogło powstać z sposób dorozumiany. Stosownie do ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159 ze zm.), którą zastąpiła ustawa gruntowa, państwowe jednostki organizacyjne mogły uzyskać tytuł prawny do gruntu w postaci użytkowania na podstawie decyzji administracyjnej. Użytkowanie to z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., w myśl art. 87 ust. 1, przekształcało się w prawo zarządu. Sam fakt posiadania nieruchomości, czy nawet zlokalizowania na niej infrastruktury kolejowej, nie decydował zatem o powstaniu tego prawa. Grunty takie mogły być użytkowane przez określone podmioty bez tytułu prawnego, lecz ich prawnym dysponentem był, według ustawy, terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 6 ustawy gruntowej, w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami państwowymi, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Prawa zarządu PKP S.A. do przedmiotowej nieruchomości nie sposób również wywieść z mających charakter ogólny aktów normatywnych dotyczących przedsiębiorstwa państwowego PKP. W szczególności skutek taki nie wynika z art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe", zgodnie z którym mienie PKP stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, mienie to stanowią środki będące w jego dyspozycji w dniu wejścia w życie ustawy oraz środki nabyte przez PKP w toku jego dalszej działalności, PKP gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem zapewnia jego ochronę oraz racjonalne wykorzystanie oraz wykonuje wszelkie uprawnienia w stosunku do mienia będącego w jego dyspozycji, z wyjątkiem uprawnień wyłączonych w przepisach ustawowych. Z powołanego przepisu nie wynikało, aby miał on ustanawiać z mocy prawa zarząd na rzecz PKP w stosunku do konkretnych nieruchomości albo choćby potwierdzać ustanowiony uprzednio zarząd PKP. Zarząd ten musiał, jak to już wyżej wskazano, jednoznacznie wynikać z decyzji administracyjnej wydanej na podstawie przepisów szczególnych, regulujących gospodarowanie nieruchomościami państwowymi. Jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa PKP bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy gruntowej oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej (zob. uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 27 lutego 2017 r., sygn. akt I OPS 2/16 i z 26 lutego 2018 r., sygn. akt I OPS 5/17). W ocenie Sądu, KKU zasadnie przyjęła, że na dzień 27 maja 1990 r., z którym ustawa komunalizacyjna wiąże skutek w postaci przejścia na właściwe gminy prawa do mienia ogólnonarodowego spełniającego przesłanki określone w art. 5 ust. 1 i 2 tej ustawy, PKP nie legitymowało się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości, którego istnienie uniemożliwiałoby komunalizację. Z akt sprawy wynika, że w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła ona własność Skarbu Państwa i jedynie pozostawała we władaniu PKP. Komisja w niniejszej sprawie nie naruszyła zatem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej. Zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym, skarżąca nie przedstawiła jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej nabycia przez nią w trybie prawem przewidzianym przedmiotowej nieruchomości. Brak tytułu prawnorzeczowego do spornej nieruchomości skutkuje tym, że znajduje zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej i nieruchomość ta podlega komunalizacji z mocy prawa. Z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w tym wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Komisja rozpatrzyła całokształt materiału dowodowego (art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 75 § 1 pkt 1 k.p.a.) i dokonała prawidłowej oceny przesłanek komunalizacji w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości. Głównymi zarzutami skargi pozostawało naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi podnoszono, że nie podjął należytych działań, zmierzających do ustalenia okoliczności sprawy i nie wykazał w sposób należyty czynności powziętych celem wyjaśnienia okoliczności faktycznych i stanu prawnego sprawy. Skarżąca zarzucała KKU przyjęcie odgórnych założeń, co do istnienia przesłanek komunalizacji. Jednakże, zarzuty te nie znajdują uzasadnienia. Organy pierwszej i drugiej instancji zgromadziły niezbędny materiał dowodowy, w którym nie znajdowały się dokumenty potwierdzające oddanie spornej nieruchomości w zarząd lub użytkowanie skarżącej spółce. Na poparcie stanowiska organu znajduje się w aktach sprawy, m.in. oświadczenie Naczelnika Wydziału Gospodarki Nieruchomościami wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej z 17 lutego 2017 r. o nieodnalezieniu żadnych dokumentów potwierdzających powyższy fakt, a także zaświadczenie z 6 lutego 2017 r. o stanie spornych nieruchomości w dacie 27 maja 1990 r. wydane na podstawie wpisu z operatu ewidencji gruntów w latach 1966-1968, czy wypis z rejestru gruntów Urzędu Miejskiego w [...] wraz z mapą ewidencyjną, informacja z 15 lutego 2017 r. o nieobjęciu nieruchomości spisem inwentaryzacyjnym do 31 grudnia 2005 r. Ponadto, w zawiadomieniu o wszczęciu postepowania z 20 czerwca 2023 r. Wojewoda wyznaczył siedmiodniowy termin, celem zgłoszenia okoliczności wyłączających przedmiotową nieruchomość z komunalizacji. Zawiadomienie to otrzymała skarżąca i jednocześnie nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, co do odmiennego stanu prawnego nieruchomości. Sad zauważa także, że zarówno organ pierwszej, jak i organ drugiej instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał szczegółowo fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których utrzymał w mocy decyzje stwierdzającą nabycie przez Gminę [...] spornej nieruchomości i odmówił wiarygodności i mocy dowodowej twierdzeniom o niepodpadaniu pod przepisy dotyczące komunalizacji nieruchomości pozostającej w faktycznym władaniu skarżącej, co więcej wyjasnił podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa i powołał ugruntowane orzecznictwo sądowe, czym uczynił zadość dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. Wobec powyższego, Sąd uznał, że KKU prawidłowo utrzymała w mocy decyzję Wojewody o stwierdzeniu nabycia nieodpłatne przez Gminę [...] z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Mając powyższych na względzie, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), orzekł jak w sentencji wyroku