I SA/Wa 857/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Joanna Skiba WSA Przemysław Żmich Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2018 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia zarządzenia oddala skargę.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] marca 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z [...] stycznia 2018 r. nr [...] o odmowie uchylenia zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z [...] czerwca 1948 r., którym postanowiono przejąć na własność Skarbu Państwa na rzecz Państwowego Funduszu Ziemi nieruchomość ziemską C., objętą lwh. [...] ks.gr.gm. kat. C. przy Sądzie Grodzkim w K. o obszarze [...] ha w powiecie [...], stanowiącą własność J. z [...] M. Z ustaleń organu nadzoru wynika, że przedmiotowe zarządzenie z [...] czerwca 1948 r. zostało wydane na podstawie art. 1 pkt 4, art. 3 i 5 dekretu z 28 listopada 1945 r. o przejęciu niektórych nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej i osadnictwa (Dz.U. nr 57, poz.321). Zarządzenie to było poddane – na skutek wniosku J.M. – syna byłej właścicielki nieruchomości objętej zarządzeniem, kontroli w trybie nadzwyczajnym z art. 156 kpa. Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, decyzją z [...] lutego 1993 r. odmówił stwierdzenia jego nieważności. Skarga na rozstrzygnięcie organu została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] lutego 1995 r. sygn. akt [...] .Wnioskiem z [...] sierpnia 2016 r. J.M. wystąpił o uchylenie w trybie art. 154 kpa zarządzenia z [...] czerwca 1948 r. Organ nadzoru przytoczył treść art. 154 kpa i stwierdził, że w wyniku wydania kontrolowanego zarządzenia Skarb Państwa nabył własność nieruchomości ziemskiej w C., a więc nabył prawo. Skoro Skarb Państwa na podstawie tego zarządzenia nabył prawo własności to był stroną postępowania zakończonego tym zarządzeniem. Ponadto, w ocenie organu nadzoru, na podstawie art. 154 kpa nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane przy wydaniu, których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie. Będące przedmiotem postępowania zarządzenie z [...] czerwca 1948 r. nie jest decyzją uznaniową. W skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] czerwca 2018 r. J.M. zarzucił naruszenie art. 7,8, 154 § 1 kpa poprzez: - wadliwe przyjęcie, że skoro Skarb Państwa nabył własność nieruchomości ziemskiej w C. w wyniku zarządzenia z dnia [...] 06 1948 r., to jest to tożsame z nabyciem prawa przez "stronę"; - wadliwe przyjęcie, że zarządzenie ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...]06.1948 r. jest decyzją związaną, co wyłącza zmianę na podstawie art. 154 kpa; - wadliwe utożsamienie organu administracji, działającego w sposób władczy w ramach tzw. imperium ze stroną postępowania administracyjnego, co podważa zaufanie do władzy publicznej oraz wskazuje na brak dokonania czynności niezbędnych do dokładnego rozpoznania sprawy. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z [...] stycznia 2018 r. i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Przepis art. 154 § 1 kpa daje podstawy do wzruszenia decyzji, która cechuje się tym, że jest ostateczna, a żadna ze stron nie nabyła z niej prawa. Zarządzeniem Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z [...] czerwca 1948 r. postanowiono przejąć na własność Skarbu Państwa objętą tym zarządzeniem nieruchomość ziemską położoną w C., stanowiącą własność J.M. Z treści zarządzenia wynika, że w wyniku jego wydania Skarb Państwa nabył prawo własności nieruchomości wskazanej w zarządzeniu. Nabycie praw oznacza, że następuje jakieś przysporzenie na rzecz określonego podmiotu w jego sferze prawa materialnego. Prawa te powstają z decyzji stosownie do treści rozstrzygnięcia w niej zawartego. Skarb Państwa był stroną postępowania zakończonego przedmiotowym zarządzeniem i na jego podstawie nabył prawo własności. W interesie Skarbu Państwa jako strony postępowania działał organ, który wydał zarządzenie. Zatem przedmiotowe zarządzenie jest decyzją, na podstawie której jedna ze stron – Skarb Państwa nabyła prawa. Tryb wzruszenia ostatecznej decyzji przewidziany w art. 154 § 1 kpa ma zastosowanie wyłącznie do decyzji, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa. Jak wyżej zostało wskazane przedmiotowe zarządzenie taką decyzją nie jest, a zatem przepis art. 154 § kpa nie znajduje do niego zastosowania. Zasadnie więc organ nadzoru zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją odmówił uchylenia zarządzenia. W tej sytuacji zbędne jest rozważanie jaki charakter miało zarządzenie w sensie czy było ono decyzją "związaną". Również podnoszone w uzasadnieniu skargi zarzuty wydania zarządzenia z rażącym naruszeniem ówczesnego prawa nie podlegają ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu. Należy tylko nadmienić, że przedmiotowe zarządzenie podlegało sądowej kontroli pod względem przesłanek rażącego naruszenia prawa i w wyniku tego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z [...] lutego 1995 r. sygn. akt [...] oddalił skargę J.M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] lutego 1993 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności zarządzenia. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.