Sygnatura
I SA/Wa 752/24
I SA/Wa 752/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-09-05
Wynik
Uchylono zaskarżoną decyzję w części i poprzedzającą ją decyzję w części
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 5 września 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Pirogowicz sędzia WSA Łukasz Trochym asesor WSA Marek Maliński (spr.) Protokolant starszy specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 lutego 2024 r. nr DNI.rn.625.145.2023 w przedmiocie reformy rolnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części w jakiej utrzymuje w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia 23 sierpnia 2023 r. nr [...] w części dotyczącej punktu 1 oraz uchyla decyzję Wojewody [...] o z dnia 23 sierpnia 2023 r. nr [...] w części dotyczącej punktu 1; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz M. S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej również jako: "Minister" lub "organ") decyzją z dnia 6 lutego 2024 r. nr DNI.rn.625.145.2023, po rozpatrzeniu odwołania M. S.(dalej: "Wnioskodawczyni", "Strona" lub "Skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej również jako: "Wojewoda" lub "organ I instancji") z dnia 23 sierpnia 2023 r. nr SPN.IV.7515.2.2017 na mocy której: w pkt 1 orzekł, że nieruchomość pochodząca z dawnych Dóbr Ziemskich [...] położona w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...], powiat [...], oznaczona jako działka nr: [...] o pow. 0,0875 ha oraz części działek: nr [...] o pow. 5,0962 ha, [...] o pow. 0,6842 ha, [...] o pow. 0,2476 ha oraz nr [...] o pow. 0,1269 ha, o łącznej pow. 6,2424 ha, oznaczona na mapie stanowiącej załącznik do decyzji Wojewody kolorem szarym, podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm., dalej jako "dekret"); w pkt 2 orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w zakresie wniosku o wydanie decyzji administracyjnej stwierdzającej, że nieruchomość położona w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...], powiat [...] i, oznaczona jako części działek: nr [...] o pow. 1,2884 ha, nr [...] o pow. 0,0314 ha i nr [...] o pow. 0,0262 ha, o łącznej pow. 1,3460 ha oznaczona kolorem granatowym na mapie będącej załącznikiem do decyzji Wojewody, oraz oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,6640 ha i części działek: nr [...] o pow. 0,0471 ha i nr [...] o pow. 3,7504 ha, o łącznej pow. 4,4615 ha oznaczona kolorem zielonym na mapie będącej załącznikiem do decyzji Wojewody nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Zaskarżona decyzja Ministra wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z dnia 13 lutego 2017 r. M. S. (następca prawny I. S.) wystąpiła do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej, że nieruchomość - majątek ziemski [...], który był własnością I. S., nie podlegał uregulowaniom dekretu. Wnioskodawczyni powołując się na orzeczenie Starosty Powiatowego w [...] z dnia 24 sierpnia 1938 r. w sprawie ustalenia podstawowych norm władania z urzędu, podała powierzchnię majątku wynoszącą 620,38 ha, w tym: użytki rolne - 180 ha, grunty pod zabudowaniami i podwórzami - 6 ha, sady owocowe - 6,72 ha, parki - 19,04 ha, lasy nadające się do samodzielnego gospodarowania - 340,62 ha, użytki rolne na deputaty dla administracji leśnej - 12 ha i stawy rybne - 56 ha. Z wymienionego orzeczenia wynikało także, że majątek [...] położony był w powiecie [...], w gminie [...]. Do wniosku dołączona została m.in. opinia geodety uprawnionego – M. S. z dnia 2 stycznia 2017 r. zawierająca ustalenia w zakresie stanu faktycznego gruntów dawnego majątku [...] w nawiązaniu do aktualnego stanu zawartego w ewidencji gruntów i księgach wieczystych. W wyniku rozpoznania przedmiotowego wniosku Wojewoda Świętokrzyski decyzją z dnia 28 sierpnia 2017 r. orzekł, że dawny majątek ziemski pn. [...] podpadał pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Wskazana decyzja Wojewody została uchylona przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją z dnia 5 marca 2020 r., a sprawa została przekazana do organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Powodem – zdaniem Ministra - uchylenia decyzji było ograniczenie się przez organ I instancji, do określenia dominującego charakteru majątku i odstąpienie od dokładnej weryfikacji podpadania pod przepisy dekretu części potencjalnie nierolniczych. Z uwagi na brzmienie odwołania, w którym podniesiono zarzut braku zbadania związku funkcjonalnego między zespołem dworsko-parkowym a częścią rolniczą majątku, organ II instancji ocenił, że nastąpiła modyfikacja wniosku obejmującego pierwotnie cały majątek. Skoro Wnioskodawczyni domaga się wyłączenia spod działania dekretu jedynie zespołu dworsko-parkowego, tylko w tym zakresie – zdaniem Ministra - powinno być prowadzone dalsze postępowanie. W ponownie prowadzonym postępowaniu pełnomocnik Wnioskodawczyni sprecyzował wniosek z dnia 13 lutego 2017 r. w pismach: z dnia 30 lipca 2020 r., z dnia 18 września 2020 r., z dnia 24 listopada 2020 r. oraz z dnia 18 marca 2021 r. Wskazał, że przedmiotem wniosku są w całości działki nr: [...] o pow. 0,0875 ha, [...] o pow.5,1433 ha, [...] o pow. 1,0075 ha i [...] o pow. 0,6640 ha oraz część działki nr [...] o pow. 1,2884 ha i część działki nr [...] o pow. 3,8773 ha, położone w obrębie [...], gmina [...]. Do pisma dołączona została również mapa ewidencyjna miejscowości [...] ident. ewid. [...] z dnia 17 lutego 2021 r. z granicami obszaru objętego roszczeniem zakreślonymi kolorem czerwonym przez geodetę uprawnionego wraz z wykazem działek i ich powierzchni. W wyniku ponownie prowadzonego postępowania Wojewoda decyzją z dnia 16 września 2021 r. w pkt 1 orzekł, że nieruchomość pochodząca z dawnych [...] położona w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...], powiat [...], oznaczona jako działki nr: [...]o pow. 0,0875 ha, [...]o pow. 5,1433 ha, [...]o pow. 0,7156 ha, [...]o pow. 0,2738 ha oraz[...]o pow. 0,6640 ha, podpadała pod działanie art 2 ust.1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm., dalej jako "dekret"); w pkt 2 orzekł, że nieruchomość pochodząca z dawnych [...], położona w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...], powiat [...], stanowiąca część działki nr [...] o pow. 3,8773 ha, oznaczona kolorem zielonym na mapie ewidencyjne miejscowości [...] ident. ewid. [...], będącej załącznikiem do przedmiotowej decyzji, nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu; w pkt 3 umorzył postępowanie w zakresie wydania decyzji stwierdzającej, że nieruchomość położona w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...], powiat [...], stanowiąca część działki nr [...]o pow. 1,2884 ha, oznaczona kolorem niebieskim na mapie ewidencyjnej miejscowości [...] ident. ewid. [...], będącej załącznikiem do przedmiotowej decyzji, nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Minister – decyzją z dnia 6 kwietnia 2023 r. - uchylił decyzję Wojewody Świętokrzyskiego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powodem uchylenia decyzji było – zdaniem organu odwoławczego - niewykonanie przez organ I instancji synchronizacji dawnych parcel katastralnych z aktualnymi działkami ewidencyjnymi, która pozwoliłaby na porównanie granic nieruchomości objętej wnioskiem (zawierającej aktualne oznaczenia ewidencyjne) z granicami które istniały w dniu przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Wątpliwości organu II instancji dotyczyły przede wszystkim granic dawnej parceli nr [...]. Porównując położenie granic tej parceli na planie gruntów sporządzonym w 1937 r., do aktualnej mapy ewidencyjnej, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że północna granica aktualnej działki nr [...] różni się od północnej granicy dawnej parceli nr [...]. Ponadto w ocenie Ministra ustalenie przez organ I instancji, że część działki nr [...] o pow. 1,2884r. nie należała do majątku [...] oraz umorzenie postępowania w stosunku do tej nieruchomości było przedwczesne. W ocenie organu odwoławczego, dodatkowej analizy wymaga dawny oraz aktualny sposób oznaczenia wskazanej nieruchomości oraz wpis w księdze wieczystej majątku [...] dotyczący odłączenia do nowej księgi wieczystej działki nr [...]. Następnie Wojewoda wydał decyzję z dnia 23 sierpnia 2023 r. na mocy której: w pkt 1 orzekł, że nieruchomość pochodząca z dawnych [...], położona w obrębie ewidencyjnym [...], gmina[...], powiat [...], oznaczona jako działka nr: [...] o pow. 0,0875 ha oraz części działek: nr [...]o pow. 5,0962 ha, [...]o pow. 0,6842 ha, [...]o pow. 0,2476 ha oraz nr [...] o pow. 0,1269 ha, o łącznej pow. 6,2424 ha, oznaczona na mapie stanowiącej załącznik do decyzji Wojewody kolorem szarym, podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu; w pkt 2 orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w zakresie wniosku o wydanie decyzji administracyjnej stwierdzającej, że nieruchomość położona w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...], powiat [...], oznaczona jako części działek: nr [...]o pow. 1,2884 ha, nr [...]o pow. 0,0314 ha i nr [...]o pow. 0,0262 ha, o łącznej pow. 1,3460 ha oznaczona kolorem granatowym na mapie będącej załącznikiem do decyzji Wojewody, oraz oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,6640 ha i części działek: nr [...] o pow. 0,0471 ha i nr [...] o pow. 3,7504 ha, o łącznej pow. 4,4615 ha oznaczona kolorem zielonym na mapie będącej załącznikiem do decyzji Wojewody nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. W wyniku rozpatrzenia odwołania Strony Minister - decyzją z dnia 6 lutego 2024 r. – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ wskazał, że fakt przejęcia gruntów majątku [...]na mocy art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu wynika z wykazu rozparcelowanych majątków powiatu [...] o (otrzymanego z Archiwum Akt Nowych w Warszawie). Z wykazu tego wynika również, że na dzień 13 lutego 1945 r., majątek [...] obejmował grunty o pow. 675,71 ha, a w jego skład wchodziły: grunty orne 250,88 ha, sady owocowe 4 ha, grunty pod zabudowaniami 9,88 ha, drogi 4,00 ha, rowy 0,51 ha oraz lasy o pow. 406,44 ha. Zdaniem Ministra przedmiotowy wykaz wskazuje również, że lasy zostały wyłączone z zapasu ziemi na podstawie dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. z 1944 r. nr 15, poz. 82). Z majątku rozparcelowano ogółem 250,88 ha dla 130 gospodarstw, z remanentu pozostało 18,39 ha, Z protokołu w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku [...] z dnia 13 lutego 1945 r. wynika natomiast, że obszar ogólny przejętego na własność Skarbu Państwa majątku wynosił 726 ha 96 arów 4553 m2 (w skład którego wchodziły; grunty orne o pow. 309 ha; łąki jednokośne o pow. 32 ha; pastwiska o pow. 4 ha; lasy o pow. 321 ha 96 arów 4553 m2; sady o pow. 2 ha; podwórza, zabudowania i drogi o pow. 8 ha; stawy rybne o pow. 15 ha; grunty w dzierżawie o pow. 35 ha). Wraz z gruntami rolnymi majątku przejęto budynek dawnego dworu (nazwanego pałacem), zabudowania gospodarcze oraz maszyny, narzędzia rolnicze i inwentarz żywy. W konsekwencji Minister stwierdził, że na rzecz Skarbu Państwa, na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu przejęto majątek [...] o powierzchni przekraczającej 100 ha powierzchni ogólnej. Następnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister wskazał, że Wojewoda rozpatrując ponownie wniosek M. S., postanowieniem z dnia 30 maja 2023 r., powołał biegłego geodetę (nr uprawnień 18965), celem sporządzenia opinii geodezyjnej, zawierającej synchronizację dawnych parcel katastralnych przedstawionych na archiwalnej mapie gruntów gromady [...] z 1937 r., zawierającej wrysowany plan parcelacyjny z 1945 r. z aktualnym stanem ewidencji gruntów oraz synchronizację gruntów wskazującą, którym gruntom oznaczonym na mapie archiwalnej odpowiadają nieruchomości objęte roszczeniem, oznaczone na mapie ewidencyjnej miejscowości [...] z dnia 17 lutego 2021 r. Sporządzona przez biegłego opinia z dnia 28 czerwca 2023 r., zawierająca mapy poglądowe oraz wykazy synchronizacyjne wskazuje, że nieruchomości objętej roszczeniem o łącznej pow. 12,0499 ha, odpowiadają grunty oznaczone na mapie archiwalnej jako: kompleks las liściasty i wody - grunt o łącznej pow. 4,4615 ha (aktualnie oznaczony jako działka[...]o pow. 0,6640 ha oraz części działek nr [...] o pow. 3,7504 ha i nr [...]o pow. 0,0471 ha - teren oznaczony na mapie stanowiącej załącznik do decyzji kolorem zielonym); dział nr [...]stanowiący resztówkę majątku o łącznej pow. 6,2424 ha (aktualnie oznaczony jako działka nr [...] o pow. 0,0875 ha oraz części działek nr [...]o pow. 5,0962 ha, nr [...]o pow. 0,6842 ha, nr [...]o pow. 0,2476 ha i nr [...]o pow. 0,1269 ha - teren oznaczony na mapie stanowiącej załącznik do decyzji kolorem szarym); grunty Parafii [...] dział I - grunt o łącznej pow. 1,3460 ha, aktualnie oznaczony jako części działek nr [...] o pow. 1,2884 ha, nr [...] o pow. 0,0314 ha, nr [...]o pow. 0,0262 ha - teren oznaczony na mapie stanowiącej załącznik do decyzji kolorem granatowym). Następnie Minister wskazał, że w toku postępowania przed Wojewodą ustalono, iż dokument określony jako "Plan gruntów maj. [...], gruntów paraf. rz. kat. [...] część gruntów wsi [...], część gruntów wsi [...] Poduchowny oraz działek oznaczonych na planie lit. A i B wydzielonych z maj. [...], wchodzących w skład Gromady [...] położonych w gminie [...], powiecie [...], woj. [...]", obejmował nie tylko grunty majątku [...], lecz także grunty stanowiące własność innych podmiotów, w tym Parafii Rzymskokatolickiej [...]. Na podstawie tego planu, w 1945 r., wykonany został – jak stwierdził Minister - projekt parcelacji majątku [...]. Granice zaprojektowanych parcel, ich numery, powierzchnie oraz długość odcinków granicznych oznaczone zostały na planie kolorem czerwonym, natomiast numery porządkowe parcel z wykazu parcelacyjnego oznaczone zostały kolorem granatowym. Grunty Parafii [...] dział I oraz inne grunty, które zgodnie z tytułem mapy nie należały do majątku [...], nie zostały uwzględnione w planie parcelacyjnym. Świadczy o tym fakt, że ich granice nie są – zdaniem Organu - obwiedzione kolorem czerwonym tylko liniami z charakterystycznymi potrójnymi znakami, nie zostały również oznaczone numerem parceli, powierzchnią, długością granic i numerem porządkowym. Grunty Parafii [...] dział I nie wchodziły w skład parceli nr [...] o pow. 1388 ha, co zostało jednoznacznie wykazane w opinii powołanego biegłego. Grunty te nie zostały uwzględnione w wykazie parcelacyjnym, ani żadnych innych dokumentach dotyczących przeprowadzenia reformy rolnej. Organ I instancji prawidłowo – zdaniem Ministra - stwierdził, że liczba 100 naniesiona kolorem czarnym na mapę na terenie oznaczonym jako grunty Parafii [...] dział I, nie jest numerem parceli lecz numerem punktu geodezyjnego. Zdaniem Ministra świadczy o tym okoliczność, że cyfry od 1 do 153 naniesione tym samym kolorem i czcionką znajdują się na wszystkich trzech sekcjach planu w pobliżu punktów geodezyjnych i nie są przyporządkowane żadnym parcelom. Współrzędne tych punktów znajdują się w wykazie miar. Natomiast parcela nr [...] o pow. 1 ha (nr porządkowy [...]) znajduje się na odrębnym arkuszu planu (sekcja 2/3). Działka ta, podobnie jak sąsiednie działki o numerach [...], na planie oraz w rejestrze pomiarowo-klasyfikacyjnym została przekreślona z adnotacją, że wykreślenie dokonane zostało na skutek wyłączenia od parcelacji części majątku [...] w związku z orzeczeniem Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...]z dnia 9 lipca 1945 r. nr [...]. W ocenie Ministra wpis w dziale I księgi wieczystej majątku [...] z dnia 23 października 1950 r. o wyłączeniu do nowych ksiąg wieczystych dotyczy działki nr [...] oraz wszystkich pozostałych działek wyłączonych z parcelacji na mocy orzeczenia. W związku z tym wpis ten – w opinii Ministra - nie dotyczy gruntów Parafii [...] dział I. Zdaniem Ministra dawna parcela oznaczona jako grunty Parafii [...] dział I na planie nie ma przyporządkowanego żadnego numeru ani powierzchni. W księdze wieczystej majątku [...] nie została odnaleziona jakakolwiek wzmianka, dokument lub mapa potwierdzające, że grunty te były ujawnione w badanej księdze lub zostały z niej wydzielone. Minister dodał następnie, że z opinii biegłego z dnia 28 czerwca 2023 r. wynika, że dawnej parceli odpowiada cała aktualna działka ewidencyjna Nr [...] o pow. 2,3015 ha, stanowiąca aktualnie własność Parafii Rzymskokatolickiej im. Św. [...] w [...] oraz część aktualnych działek nr [...] o pow. 0,0314 ha nr [...] o pow. 0,0262 ha, stanowiących własność prywatną. Następnie Organ podkreślił, że w księdze wieczystej majątku [...] znajduje się informacja z dnia 18 marca 1976 r. o odłączeniu działki nr [...] i założeniu dla niej nowej księgi wieczystej. W aktualnej księdze wieczystej nr [...] ujawniona jest nieruchomość należąca do osoby prywatnej oznaczona jako działka nr [...] o pow. 1,0100 ha, położona w obrębie [...], z adnotacją "KW "[...]" DO PUNKTU 99, KW[...]", Wyłączenie to dotyczy parceli która zgodnie z pozycją nr [...] wykazu nabywców gruntów ujawnionego w dziale II księgi wieczystej Nr [...], posiadała nr [...] i przeszła na własność osoby prywatnej. Wyłączenie to nie dotyczy - w ocenie Ministra - zatem gruntów Parafii [...] dział I. Zdaniem Ministra zeznania przesłuchanych w sprawie świadków dotyczące własności terenu przez Parafię potwierdzają ustalenia, że w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest jakichkolwiek informacji wskazujących, że objęta wnioskiem nieruchomość obejmująca część aktualnych działek nr [...] w dniu wejścia w życie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej stanowiła część majątku [...] i przeszła na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust 1 lit. e) tego dekretu. W konsekwencji Minister stwierdził, że brak jest podstaw do wydania decyzji merytorycznej rozstrzygającej, czy nieruchomość ta podpadała pod dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej, skoro ta część nieruchomości nie stanowiła własności b. właściciela majątku [...]. Odnosząc się do części nieruchomości objętej wnioskiem, która zgodnie z opinią biegłego z dnia 28 czerwca 2023 r. stanowiła kompleks las liściasty i wody o łącznej pow. 4,4615 ha, aktualnie oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,6640 ha oraz części działek nr [...] o pow. 3,7504 ha i [...] o pow. 0,0471 ha, Minister w zaskarżonej decyzji zauważył, że z mapy archiwalnej gruntów gromady [...] z 1937 r. zawierającej wrysowany plan parcelacyjny z 1945 r. wynika, że powyższy kompleks wchodził w skład majątku [...], ale nie był częścią resztówki majątku oznaczonej jako dział nr [...] oraz nie został rozparcelowany. Kompleks ten został oznaczony znakami sytuacyjnymi, które zgodnie z legendą mapy oznaczają las liściasty i wody. Ponadto z mapy tej nie wynika, aby grunt stanowił część parku - grunty stanowiące park wchodziły w skład działu nr [...], oznaczone zostały słowem "park" i nie zostały oznaczone żadnym znakiem sytuacyjnym. Powołany przez Wojewodę Świętokrzyskiego biegły sporządził mapę poglądową i wykaz zawierający rozliczenie powierzchni gruntów z ww. mapy archiwalnej z aktualnym stanem ewidencyjnym. Z dokumentów tych – zdaniem Ministra - wynika, że granica dawnego kompleksu oznaczonego jako las liściasty oraz dawnej parceli nr [...] nie pokrywa się ściśle z aktualnymi granicami ewidencyjnymi nieruchomości leśnej oznaczonej nr [...] oraz nieruchomości stanowiących własność prywatną oznaczonych nr [...]. Organ następnie zaznaczył, że w ocenie biegłego przesunięcia te mogą być spowodowane uściśleniem metod obliczeniowych stosowanych w ewidencji gruntów i budynków oraz zastosowaniem nowoczesnych metod pomiarowych przy modernizacji i aktualizacji danych opisowych i geometrycznych EGiB. Następnie Minister wskazał, że teren aktualnej działki nr [...], której fragment o pow. 3,7504 ha, odpowiada części kompleksu las liściasty i wody objętej roszczeniem, znajduje się w zarządzie Lasów Państwowych przynajmniej od 1963 r. Objęte roszczeniem przygraniczne fragmenty działki nr [...] o łącznej pow. 0,0471 ha, które zgodnie z mapą archiwalną stanowiły las liściasty, prawdopodobnie w wyniku korekt związanych z tworzeniem ewidencji gruntów znalazły się – zdaniem Organu - w granicach działki nr [...]. Natomiast grunty odpowiadające aktualnej działce nr [...], zostały uwidocznione na pierworysie gruntów [...] z 1963 r. Działce nr [...] odpowiada powierzchnią, położeniem i ukształtowaniem granic, grunt opisany jako dział II, tj. użytek wody o pow. 0,28 ha oraz użytki pastwiska i rowy o łącznej pow. 0,67 ha. Z mapy wynika, że powyższe grunty były otoczone Lasami Państwowymi Nadleśnictwa [...]. Przesłuchani w sprawie świadkowie zeznali, że na ww. gruntach dawniej był las, który po przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa został wycięty przez Nadleśnictwo. Następnie Nadleśnictwo na nowo zalesiło te tereny. Znajdujące się w lesie źródełko wykorzystywane było do pojenia zwierząt gospodarskich i czerpania wody. Minister zaznaczył, że w toku postępowania uzyskano z Archiwum Akt Nowych w Warszawie dokument stanowiący wykaz rozparcelowanych majątków powiatu [...]. Oprócz łącznej powierzchni przejętego majątku oraz powierzchni poszczególnych użytków gruntowych wskazano dokładną podstawę prawną przejęcia majątku wraz ze wskazaniem gruntów wyłączonych z majątku na podstawie dekretu o lasach - pow. 406,44 ha. Minister zauważył, że regulacja stanu prawnego gruntów leśnych gromad [...], [...]i [...] o pow. ogólnej 3062,84 ha nastąpiła dopiero w 1963 r. poprzez założenie dla nich księgi wieczystej [...]. Podstawą wpisu było zaświadczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 1 lipca 1963 r., stwierdzające, że nieruchomość ta jest w posiadaniu Skarbu Państwa - Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych w [...] w administracji Nadleśnictwa Państwowego [...]. W 2000 r. z księgi wieczystej odłączono grunty o pow. 445,06 ha do nowej księgi wieczystej nr [...] w której w dziale II ujawniono Skarb Państwa w Zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...]. Na podstawie planu wskazującego granice dawnego majątku [...] oraz innych gruntów gromady [...], geodeta ustalił, że w tej księdze wieczystej Lasów Państwowych ujawnione są działki pochodzące z majątku [...] o łącznej powierzchni 362,43 ha, w tym działka nr [...], której część stanowi przedmiot postępowania. Na podstawie powyższych ustaleń Minister stwierdził, że lasy wchodzące w skład majątku [...] zostały przejęte na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa i do dzisiaj pozostają w zarządzie Lasów Państwowych. W ocenie Ministra, prawidłowo organ I instancji uznał, że protokół z 1938 r. jest dokumentem najlepiej odzwierciedlającym skład majątku, albowiem jest spisem z natury, poza tym został sporządzony przez uprawnionego urzędnika. Na jego podstawie ustalono, że w skład majątku wchodziły lasy o pow. 324,7258 ha, nowo zalesione nieużytki, łąki bagienne o pow. 50,3855 ha oraz wody o pow. 27,9936 ha (wody częściowo śródleśne, częściowo śródłączne, o różnej przydatności hodowlanej i niskiej średniej wydajności ok. 72 kg ryb na hektar). Powyższe grunty zidentyfikowane zostały w protokole z 1945 r. jako lasy o pow. 321,96 ha (w tym zarówno las regularny jaki młodnik), stawy rybne o pow. 15 ha oraz łąki o pow. 32 ha. W wykazie rozparcelowanych majątków ziemskich pozostały niewypełnione rubryki "wody" oraz "łąki" i "pastwiska" natomiast w rubrykach "las" oraz "wyłączono z zapasu ziemi las na podstawie dekretu z 12.Xll.1944r." wykazany został grunt o powierzchni 40,44 ha. Powierzchnia gruntów wyłączonych z pod działania dekretu rolnego i przejęta na podstawie dekretu leśnego jest zauważalnie większa niż uprzednio ustalona powierzchnia lasów majątku [...] w związku z tym, Minister uznał, że prawdopodobnie obejmuje ona również wody oraz podmokłe łąki śródleśne przejęte jako część majątku [...], a nie uwzględnione w innych rubrykach wykazu. Mając powyższe na uwadze Organ stwierdził, że łączna powierzchnia nieruchomości pochodzących z majątku [...], które przekazane zostały w zarząd Lasom Państwowym Nadleśnictwu [...] oraz Państwowemu Gospodarstwu [...] wynosi 409,07 ha. Nieruchomości są tożsame z gruntami o powierzchni 408,44 ha wyłączonymi z majątku [...] na podstawie dekretu leśnego. Minister zaznaczył, że z art. 1 dekretu PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. wynika, że dekret znajdował zastosowanie nie tylko do lasów i gruntów leśnych, ale też do wszelkich śródleśnych gruntów, łąk i wód oraz innych nieruchomości i ruchomości położonych na terenie obiektu leśnego. Skoro lasy i grunty śródleśne majątku [...] zostały przejęte na podstawie dekretu leśnego, zatem objęte złożonym w sprawie wnioskiem działki nr [...] o pow. 0,6640 ha oraz części działek nr [...] o pow. 3,7504 ha i nr [...] o pow. 0,0471 ha, prowadzenie postępowania na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych w sprawie wykonania dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej jest niedopuszczalne. Zdaniem Ministra właściwy do wydania orzeczenia w tym zakresie jest wyłącznie sąd cywilny, a tym samym prowadzenie postępowania również w tym zakresie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Następnie Minister odniósł się do kwestii rozpatrzenia wniosku w zakresie aktualnej działki nr [...] o pow. 0,0875 ha oraz części działek nr [...] o pow. 5,0962 ha, nr [...] o pow. 0,6842 ha, nr [...]o pow. 0,2476 ha i nr [...] o pow. 0,1269 ha, oznaczonych mapie archiwalnej jako dział nr [...] o łącznej pow. 6,2424 ha. Organ wskazał, że dział nr [...] o pow. 13,88 ha wpisany został jako resztówka majątku [...] do wykazu pomiarowo-klasyfikacyjnego i nie został przekazany osobom prywatnym. Jak zaznaczył Organ [...]opisana została w Katalogu Zabytkowych Parków i Kompozycji Krajobrazowych Województwa [...] opracowanym w 1973 r. Z dokumentu tego wynika, że około połowy i z końcem XIX wieku w parku następowały zmiany zmierzające do przekształcenia tego terenu w swobodny park krajobrazowy. Dołączony do opracowania plan założenia parkowego (opracowanego wg stanu z 1971 r.) potwierdza, że w tej dacie grunty odpowiadające w przybliżeniu działkom nr [...], [...] oraz fragmentom działki nr [...] (północna część i użytek PslV) stanowiły uprawy. Ponadto grunt odpowiadający części działki nr [...] (użytek PsIII) zajęty był przez resztki sadu i łąkę. Pomiędzy tymi użytkami znajdowały się aleje parkowe oraz kompleksy młodszych drzew. Następnie Minister odniósł się do mapy z 1936 r. udostępnionej przez Wojskowy Instytut Geograficzny w Warszawie na której teren odpowiadający działce nr [...], oznaczony został częściowo jako łąki i sady, a częściowo pozostawiony bez oznaczenia. Zdaniem Organu teren odpowiadający działkom nr [...], [...] oznaczony został jako sady. Z mapy archiwalnej przedstawiającej m.in. majątek [...], według stanu z 1937 r. wynika, że grunt odpowiadający południowej części aktualnej działki nr [...] oraz północnej części aktualnej działki nr [...] zajęty był przez ogród owocowy. Część działki nr [...], odpowiadająca w przybliżeniu użytkowi PslV (pastwiska) stanowiła ogród, część odpowiadająca w przybliżeniu użytkowi Ps III stanowiła sad, natomiast grunt położony pomiędzy tymi użytkami stanowił park. W protokole przejęcia majątku [...] na cele reformy rolnej z dnia 13 lutego 1945 r., jako części tego majątku zidentyfikowane zostały między innymi sady o pow. 2 ha oraz podwórza, zabudowania i drogi o pow. 8 ha. W protokole tym nie została wpisana powierzchnia parku. W skład majątku wchodziły następujące zabudowania: pałac drewniany, budynek służby/magazyn, spichlerz, stajnia, obora, stodoła bez ścian na słupach, szopa, kuźnia, kurnik. Protokół komisji folwarcznej do spraw podziału ziemi z dnia 14 marca 1945 r. zawiera opis budynków znajdujących się w majątku w którym wykazane zostały budynki wymienione w protokole przejęcia na cele reformy rolnej i ponadto: studnia, owczarnia murowana i dwa budynki czworaków drewniane. Dokument ten zawiera- zdaniem Ministra - również szczegółowy wykaz maszyn, narzędzi i sprzętu rolniczego oraz wykaz mebli znajdujących się w poszczególnych pomieszczeniach budynku dawnego dworu, w którym znajdowały się m. in. kancelaria i pokój rządcy. Zdaniem Ministra protokół z zagospodarowania resztówki majątku [...] z dnia 8 czerwca 1947 r. podaje natomiast, że resztówka posiadała obszar ogólny około 7 ha, w tym sad około 1 ha (w sadzie 78 jabłoni, 3 grusze i 40 czereśni), park około 2 ha oraz podwórza, zabudowania i nieużytki 4 ha. W skład nieruchomości wchodziły: pałac drewniany, gorzelnia, dwa czworaki, spichlerz, kuźnia, kurnik i piekarnik, owczarnia-stajnia oraz studnia z pompą. Do protokołu dołączony został szkic sytuacyjny resztówki. Szkic ten przedstawia jedynie fragment terenu objętego wnioskiem Strony tj. budynek główny drewniany (dwór) położeniem odpowiadający aktualnej działce nr [...] oraz park położeniem odpowiadający południowo-zachodniej części działki nr [...]. W pobliżu dworu w kierunku północno - zachodnim, poza terenem stanowiącym przedmiot postępowania, znajdował się budynek służby oraz spichlerz, a w dalszej odległości usytułowane były obora i czworaki. Następnie Organ wskazał, że protokół komisji folwarcznej do spraw podziału ziemi z dnia 14 marca 1945 r. zawiera szczegółowy opis zachowanego wyposażenia poszczególnych pomieszczeń, w tym pokoju kancelarii - biurko, kasa ogniotrwała, półka biurkowa, biblioteczka oraz pokoju byłego rządcy - krzesła, fotele i obrazki. Ponadto, z zeznań świadków wynika, że w budynku dworu mieszkał jedynie właściciel I. S. z rodziną, który osobiście zarządzał majątkiem, podejmował decyzje oraz jeździł w pole dwukółką i strofował osoby które źle pracowały. Świadkowie są przekonani, że pomieszczenie przeznaczone do zarządzania majątkiem mieściło się tam gdzie mieszkał dziedzic i nie było innego budynku przeznaczonego do zarządu. Według świadków, I. S. wypłacał wynagrodzenia osobiście w budynku dworu. R.W. i A. J. zeznali, że I. S. miał do pomocy osobę nazywaną "żońcą" lub "zarządcą". Prawdopodobnie zarządca ustalał wspólnie z dziedzicem prace do wykonania i przekazywał polecenia robotnikom. Natomiast R. P. wskazał, że majątkiem zarządzał wyłącznie właściciel a osoby nazywane zarządcami stały nad pracownikami i pilnowały prowadzonych robót. Przesłuchane osoby nie wiedziały, gdzie zarządca lub zarządcy mieszkali lub też lokalizowali ich miejsce zamieszkania w czworakach dworskich. Zdaniem Ministra jedynym budynkiem służącym jako miejsce zamieszkania właściciela majątku oraz jako miejsce z którego można było prowadzić zarząd nad majątkiem był budynek określony jako dwór. Organ zauważył, że na terenie majątku [...] nie było żadnego budynku o charakterze administracyjnym, z którego można byłoby prowadzić zarząd. Odnośnie parku wchodzącego w skład omawianego majątku Organ wskazał, że pierwsze dokumenty związane z przejęciem na własność Skarbu Państwa i parcelacją majątku [...] nie zawierają pozycji "parki" lub istniejąca w formularzach pozycja "parki" nie zawiera żadnego wpisu. Natomiast protokoły pochodzące z lat 1947-1958 wskazują, że na gruncie resztówki majątku [...] znajdował się park o pow. 2 ha. Ze zgromadzonych planów i zdjęć – w ocenie Ministra - wynika, że większe skupisko drzew znajdowało się jedynie na terenie odpowiadającym południowo-zachodniej części działki nr [...]. Ponadto aleje parkowe prowadziły z dworu w kierunku kościoła, źródła i drogi dojazdowej a małe grupy drzew oddzielały tereny wykorzystywane pod uprawy. Jak zaznaczył Organ przesłuchani świadkowie pamiętają, że po wojnie teren działki nr [...] był zadrzewiony i wyglądał podobnie jak w chwili oględzin, ale nie był to typowy park. Drzewa były tam dosadzane w rzędach, istniała jakby szkółka leśna. Jako najstarsze części parku wskazali aleję kasztanową prowadząca do dworu i aleję świerkową prowadzącą do źródełka. Aleje te nie były w żaden sposób utwardzone. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że grunt odpowiadający działce nr [...] nie był typowym parkiem ozdobnym. W chwili przejęcia nieruchomości na własność Skarbu Państwa drzewostanu było niewiele, głównie w liniach alei dojazdowych. Drzewostan został częściowo uzupełniony po przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa. Kwestia istnienia parku nie jest znacząca dla istoty sprawy i jej rozstrzygnięcia. Część nieruchomości ziemskiej, nazywana parkiem, w części majątku o typowo rolniczym charakterze, dzieliła – zdaniem Ministra - los pozostałej znacjonalizowanej nieruchomości ziemskiej. W ocenie Ministra w przedmiotowej sprawie układ zabudowań i ich charakter, a także brak budynku administracyjnego powoduje, że nie można dokonać wyraźnego rozgraniczenia pomiędzy częścią dworską a gospodarczą. Wokół dworu były urządzone i wzajemnie skomunikowane działki przydatne rolniczo oraz obiekty służące do produkcji rolnej. Wobec niepodzielności wnioskowanego obszaru, Minister uwzględnił główny, dominujący charakter zespołu. W związku z powyższym, w ocenie Ministra, również ustalenia organu I instancji odnośnie aktualnej działki nr [...] o pow. 0,0875 ha oraz części działek nr [...] o pow. 5,0962 ha, [...] o pow. 0,6842 ha, [...] o pow. 0,2476 ha, [...] o pow. 0,1269 ha są prawidłowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra z dnia 6 lutego 2024 r. złożył pełnomocnik M. S. W skardze podniesiono naruszenie przepisów prawa procesowego, a to: 1) rażące naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody Mazowieckiego na skutek dokonania błędnej i cząstkowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, nieustosunkowania się do wszystkich podniesionych przez skarżącą zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji; 2) naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez dokonanie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wadliwej kontroli instancyjnej, w zakresie w jakim Minister powielił ocenę prawną i ustalenia faktyczne Organu I instancji, a w konsekwencji — utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 23 sierpnia 2023 r., pomimo niespełnienia przez Wojewodę Świętokrzyskiego wskazań Ministra ujętych w poprzedniej decyzji z dnia 6 kwietnia 2023 r., podczas gdy, dokonując prawidłowej kontroli Organ winien był zastosować art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a, a tym samym uchylić zaskarżoną decyzję Wojewody Świętokrzyskiego w całości i orzec, iż nieruchomość pochodząca dawnych [...] odpowiadająca aktualnym działkom ewidencyjnym nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], oraz części działki nr [...], nr [...] i nr [...], położonym w obrębie [...] w Gminie [...] nie podpadała pod działanie przypisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, względnie - uchylić zaskarżoną decyzję Wojewody Świętokrzyskiego w całości i przykazać sprawę do ponownego rozstrzygnięcia organowi I instancji; 3) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, tj. brak zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a to poprzez zaskoczenie Skarżącej wydaniem decyzji przed wyznaczonym terminem rozpoznania sprawy, bez umożliwienia Skarżącej złożenia wniosków oraz wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego przed zakończeniem postępowania, po uprzednim przewlekłym prowadzeniu postępowania i zawiadomieniu Skarżącej o planowanym zakończeniu sprawy i planowanym wydaniu decyzji do dnia 31 marca 2024 r. dopiero w odpowiedzi na wniosek strony o przyspieszenie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody; 4) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79a k.p.a. poprzez brak poinformowania strony, co do przeszkód uniemożliwiających wydanie orzeczenia zgodnego z żądaniem strony, przy jednoczesnym przerzuceniu ciężaru dowodu na stronę skarżącą; 5) naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez przerzucenie ciężaru dowodu wyłącznie na Skarżącą podczas gdy Organ jest obowiązany do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, podczas gdy sam nie poczynił żadnych starań mających na celu zgromadzenie dokumentów brakujących w sprawie ani nie zlecił dodatkowej opinii biegłego celem skonfrontowania jej z zalegająca w aktach sprawy opinią geodety M.B., a jednocześnie pominął złożone już przez Skarżącą do akt sprawy dokumenty historyczne i opinię geodety z 2017 r., czym naruszył również zasadę zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.); 6) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, mimo iż zakończenie sprawy wydaniem decyzji utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji wymagało wnikliwego ustalenia, czy występują wymagane prawem przesłanki w tym zakresie, a w konsekwencji – akceptację i powielenie przez Ministra licznych błędów postępowania toczącego się przed Wojewodą, a w szczególności: • zaniechanie precyzyjnego ustalenia przedmiotu postępowania i zaakceptowanie opinii geodezyjnej sporządzonej przez geodetę M. B. (bez zestawienia jej z kontropinią innego biegłego geodety), • niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niezebranie pełnego materiału dowodowego, a w konsekwencji zaniechanie precyzyjnego ustalenia sposobu zagospodarowania poszczególnych działek w dacie nacjonalizacji oraz ich pochodzenia z dawnego majątku [...] będącego własnością I. S., • zaniechanie zebrania dowodów z dokumentów, jednoznacznie stwierdzających, czy działka nr [...], położona w obrębie [...], wchodziła w skład majątku [...], • zaniechanie wyjaśnienia rozbieżności z wcześniejszymi ustaleniami, jakoby działka nr [...] już w 1939 r. wchodziła w skład gruntów stanowiących własność Parafii Rzymskokatolickiej [...] i pominięcie informacji widniejącej w księdze wieczystej KW nr [...] o numerze księgi dawnej — KW "[...]" do punktu 99, KW [...], • bezpodstawne pominięcie dokumentacji historycznej i opinii geodezyjno-prawnej M.S. z dnia 2 stycznia 2017 r. złożonej przez Skarżącą w toku postępowania, • zaniechanie wyjaśnienia rozbieżności dotyczących istnienia związku funkcjonalnego parku znajdującego się na działce [...] z pozostałym majątkiem ziemskim, a przez to również zaniechanie zebrania dowodów z dokumentów na tę okoliczność, • brak przeprowadzenia kompletnego postępowania dowodowego zmierzającego do precyzyjnego wyjaśnienia sposobu wykorzystania i użytkowania działki nr [...] w chwili jej przejścia na własność Skarbu Państwa oraz bezpodstawne ustalenie tych okoliczności faktycznych w oparciu o dowody z przesłuchania świadków (ze słyszenia), • pominięcie istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, iż zbiornik wodny znajdujący się na działce nr [...], ze względu na swoje położenie w obrębie kompleksu leśno-parkowego, mógł być wykorzystywany na cele rekreacyjne, • bezpodstawne przyjęcie, iż opinia geodezyjna sporządzona przez geodetę M. B. nie zawiera wad, które dyskwalifikowałyby ją jako dowód w przedmiotowej sprawie, podczas gdy: o geodeta nie ustalił nawet, jaki numer miała dawna parcela oznaczona jako grunty Parafii [...] dział [...], o geodeta nie ustalił również do kogo należała ta parcela w dniu 13 września 1944 r., o geodeta nie ustalił czy w skład majątku [...] wchodziły lasy i grunty leśne o powierzchni poniżej 25 ha, • niedostrzeżeniu, że w aktach sprawy brakuje Mapy archiwalnej: "Plan Gruntów Wsi [...] 1939 r. i Projekt Parcelacji 1945 r. w skali: 1:5000", stanowiącej podstawę opinii biegłego M. B., • brak powołania biegłego fotogrametry w celu dokonania specjalistycznej analizy zdjęć lotniczych z 1950 r., stanowiących według Wojewodę Świętokrzyskiego jeden z kluczowych dowodów w sprawie, • ustalenie stanu faktycznego sprawy w przeważającej części w oparciu o dowody z dokumentów irrelewantnych, bo dotyczących stanu nieruchomości na czas znacznie późniejszy, aniżeli moment przejęcia na własność Skarbu Państwa na mocy dekretu podczas gdy: • obowiązkiem organu administracji publicznej w sprawie o stwierdzenie, że nieruchomość nie podpadała pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu jest dokładne ustalenie, charakteru poszczególnych nieruchomości i ich ewentualnego związku funkcjonalnego z częścią rolniczą majątku; zaś dopiero prawidłowe ustalenie tych kwestii pozwala na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, zaś oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnym materiale dowodowym skutkuje wadliwością oceny wyrażonej w decyzji, • obowiązkiem organu II instancji nie jest wyłącznie dokonanie kontroli instancyjnej postępowania i decyzji organu I instancji z punktu widzenia legalności, celowości i słuszności rozstrzygnięcia, ale także dokonanie ponownej merytorycznej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy, o czym Minister zapomniał w zaskarżonym rozstrzygnięciu, • postępowanie odwoławcze polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej i organ odwoławczy nie może pominąć istotnych błędów i zaniechań w zbieraniu dowodów przez organ I instancji, • oparcie rozstrzygnięcia na wadliwej opinii skutkuje wadliwym ustaleniem istotnych przesłanek, a warunkiem prawidłowości rozstrzygnięcia jest jego oparcie na przeprowadzonym zgodnie z k.p.a. postępowaniu dowodowym, tak więc dopiero precyzyjne ustalenie kto był właścicielem działki nr [...], położonej w obrębie [...] oraz precyzyjne wyjaśnienie sposobu wykorzystania i użytkowania poszczególnych działek w chwili ich przejścia na własność Skarbu Państwa w oparciu o wszystkie dostępne dowody pozwala na ocenę, czy nieruchomość podpadała pod działanie art. 2 ust 1 lit. e dekretu; 7) naruszenia art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP polegającego na wadliwym zakwalifikowaniu działki Nr [...] jako nieruchomości ziemskiej w rozumieniu przepisów dekretu, wbrew utrwalonemu stanowisku judykatury, w tym Trybunału Konstytucyjnego wyrażonego w uchwale z dnia 19 września 1990 r. sygn. akt W 3/89; 8) naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez błędną i niezupełną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, podczas gdy prawidłowa analiza i ocena prowadziłaby do uznania, że zespół dworsko-parkowy w [...], nie powiązany funkcjonalnie z innymi częściami nieruchomości służącymi do produkcji rolnej, nie podpadał pod działanie art. 2 lit. e) dekretu; 9) naruszenie art. 81a § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony; 10) naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania ze względu na błędne uznanie, że część działki nr [...], nr [...] i nr [...] rzekomo nie wchodziła w skład majątku [...], podczas gdy przeczy temu sam przebieg granic dawnego majątku [...], a w sprawie nie zaistniały okoliczności powodujące bezprzedmiotowość postępowania; 11) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób mało czytelny, a wręcz uniemożliwiający skontrolowanie procesu rozstrzygania w niniejszej sprawie, jak również zaniechanie odniesienia się do podstawowych okoliczności sprawy i precyzyjnego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu decyzji, a jednocześnie w sprzeczności z zasadą przekonywania stron postępowania, które przejawiło się poprzez: • zaniechanie wnikliwego zbadania, czy nieruchomość odpowiadająca aktualnej części działki nr [...], nr [...] i nr [....] wchodziła w skład majątku [...], • brak zbadania przyczyn, dla których zespół dworsko — parkowy, w ocenie organu I instancji, miał być funkcjonalnie związany z częścią rolniczą majątku, • pominięcie dokonania uzasadnienia prawnego w sposób wnikliwy, jasny i kompletny, w szczególności w zakresie subsumcji ustalonego, acz w sposób wadliwy, stanu faktycznego pod normę prawną, • poparcie mało konkretnych (zbyt ogólnych) ustaleń stanu faktycznego dowodami z dokumentów irrelewantnych, bo potwierdzających stan nieruchomości na czas późniejszy, aniżeli moment przejęcia majątku na mocy dekretu, co czyni uzasadnienie zaskarżonej decyzji lakonicznym i utrudniającym kontrolę prawidłowości postępowania, • wielokrotne, bezrefleksyjne powielenie fragmentów uzasadnienia decyzji organu I instancji, • brak sprecyzowania czy teren parkowy stanowił część rolniczą majątku czy las, • brak wyjaśnienia, z jakiego powodu Organ pomimo niewypełnienia zaleceń Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi przez Wojewodę Świętokrzyskiego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, • brak odniesienia się do wszystkich zarzutów strony wyrażonych w odwołaniu od decyzji Wojewody Świętokrzyskiego i jedynie lakoniczne przytoczenie podstaw zarzutów sprowadzające się, że strona zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Dodatkowo Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, sprzeczne z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego oraz Trybunału Konstytucyjnego, a polegające na niewłaściwym przyjęciu, że park jako nieruchomość nie przeznaczona na cele przewidziane dekretem PKWN stanowił część "nieruchomości ziemskiej" w rozumieniu tego przepisu, "funkcjonalnie" powiązaną z częścią innego majątku ziemskiego o charakterze rolniczym; 2) art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu poprzez uznanie, że dwór (w dokumentach archiwalnych zwany także pałacem), wchodzący w skład dawnej nieruchomości [...], nie powiązany funkcjonalnie z innymi częściami nieruchomości służącymi do produkcji rolnej, podlegał pod działanie tego przepisu oraz niewyłączenie zespołu dworsko-parkowego spod działania tego przepisu, podczas gdy zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego na cele reformy rolnej mogły być przejmowane i przeznaczane wyłącznie te nieruchomości lub ich części, które są lub mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie, w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej lub sadowniczej - przez inny podmiot; 3) art. 1 sporządzonego w dniu 20 marca 1952 r. Protokołu Nr 1 ratyfikowanego przez Polskę w dniu 10 października 1994 r. (Dz.U. z 1995 r. nr 26, poz. 175) do sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r., a następnie zmienionej Protokołem Nr 3, nr 5 i Nr 8 oraz uzupełnionej Protokołem Nr 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz.U. z 1993 r. nr 61, poz. 284) poprzez pozbawienie zaskarżoną decyzją prawnie uzasadnionego oczekiwania uzyskania efektywnego korzystania z nieruchomości (prawa własności nieruchomości) stanowiących zespół dworsko-parkowy w [...]. Na tej podstawie Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Wojewody Świętokrzyskiego z 23 sierpnia 2023 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest częściowa zasadna, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."). Przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie jest decyzja Ministra z dnia 6 lutego 2024 r., którą organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 23 sierpnia 2023 r. na mocy której: w pkt 1 orzekł, że nieruchomość pochodząca z dawnych [...], położona w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...], powiat [...], oznaczona jako działka nr: [...] o pow. 0,0875 ha oraz części działek: nr [...] o pow. 5,0962 ha, [...] o pow. 0,6842 ha, [...] o pow. 0,2476 ha oraz nr [...] o pow. 0,1269 ha, o łącznej pow. 6,2424 ha, oznaczona na mapie stanowiącej załącznik do decyzji Wojewody kolorem szarym, podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu; w pkt 2 orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w zakresie wniosku o wydanie decyzji administracyjnej stwierdzającej, że nieruchomość położona w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...], powiat [...], oznaczona jako części działek: nr [...] o pow. 1,2884 ha, nr [...] o pow. 0,0314 ha i nr [...] o pow. 0,0262 ha, o łącznej pow. 1,3460 ha oznaczona kolorem granatowym na mapie będącej załącznikiem do decyzji Wojewody, oraz oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,6640 ha i części działek: nr [...] o pow. 0,0471 ha i nr [...] o pow. 3,7504 ha, o łącznej pow. 4,4615 ha oznaczona kolorem zielonym na mapie będącej załącznikiem do decyzji Wojewody nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Organy obu instancji orzekając na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 10, poz. 51), powinny zbadać czy dana nieruchomość jest nieruchomością ziemską, która mogła być przeznaczona na cele rolnicze, czy stanowiła własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych i jaki obejmowała obszar. Z kolei przepis art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu stanowi, że na cele reformy rolnej przeznaczone zostały nieruchomości ziemskie stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekracza 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw [...], [...] i [...], jeśli ich rozmiar łączny przekracza 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Dekret nie dotyczył więc wszelkich nieruchomości, a jedynie nieruchomości określonego rodzaju – nieruchomości ziemskich. Pamiętać należy również, że w ramach postępowania z § 5 ust. 1 rozporządzenia to wnioskodawcy mają wykazać własny interes prawny, wynikający z przedwojennego wpisu w księdze wieczystej lub dokumentu utrwalającego nabycie prawa własności określonych nieruchomości, np. aktu notarialnego albo orzeczenia sądowego. Jeżeli nie uda im się tego wykazać na dzień wejścia w życie dekretu, to postępowanie w stosunku do takich nieruchomości, ze względu na brak interesu prawnego wnioskodawcy, należy umorzyć. Uwzględniając powyższe oraz biorąc pod uwagę zgromadzone w sprawie dowody Sąd podzielił ocenę organów co do tego, że przejęty majątek ziemski [...], należący do I.S., spełniał normy obszarowe (100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych) określone dekretem. Sąd nie podzielił jednak stanowiska organów co do tego, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym w szczególności opinia geodezyjna autorstwa geodety uprawnionego M. B., pozwala na stwierdzenie, że nieruchomość pochodząca z dawnych [...], położona w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...], powiat [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,0875 ha oraz jako części działek nr: [...] o pow. 5,0962 ha, [...] o pow. 0,6842 ha, [...] o pow. 0,2476 ha oraz nr [...] o pow. 0,1269 ha, o łącznej pow. 6,2424 ha, oznaczona na mapie stanowiącej załącznik do decyzji Wojewody z dnia 23 sierpnia 2023 r. kolorem szarym, podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. W ocenie Sądu wskazana mapa (k-369 akt tom II administracyjnych) nie określa bowiem położenia zabudowań na dzień wejścia w życie dekretu, co uniemożliwia Sądowi weryfikację prawidłowości twierdzeń organów o rolniczym, a nie dworsko-parkowym charakterze działki nr [...] oraz części działek nr [...], [...], [...]. Co istotne Minister na str. 14 zaskarżonej decyzji stwierdził, że "(...) układ zabudowań i ich charakter, a także brak budynku administracyjnego powoduje, że nie można dokonać wyraźnego rozgraniczenia pomiędzy częścią dworską a gospodarczą". W zaskarżonej decyzji organ co prawda powołuje się na dokumenty dotyczące lokalizacji budynków takich jak szkic sytuacyjny do protokołu z zagospodarowania resztówki majątku [...] z dnia 8 czerwca 1947 r. (k-254 tom II akt administracyjnych), jednakże ustalenia w tym zakresie nie zostały umieszczone na mapie stanowiącej załącznik do decyzji organu I instancji. W związku z tym nie jest możliwa weryfikacja przez Sąd prawidłowości stanowiska organu. W ocenie Sądu za koniecznością sporządzenia prawidłowej mapy (z uwzględnieniem zabudowań istniejących w 1944 r.) przez uprawnionego geodetę w ponownie prowadzonym postępowaniu przemawia także fakt nieścisłości w zeznaniach świadków. Niezależnie od tego, że świadkowie urodzili się po 1944 r. i nie mieli bezpośredniej wiedzy co do przedwojennych losów majątku [...] zauważyć należy, że ich zeznania są rozbieżne w istotnej kwestii czy I.S. osobiście zarządzał majątkiem. R. W. i A. J. zeznali, że I. S. miał do pomocy osobę nazywaną "[...]" lub "[...]" (k-113-144 oraz 117-199 tom II akt administracyjnych). Natomiast M. P. (k-110-112 tom II akt administracyjnych) zeznał, że majątkiem zarządzał wyłącznie właściciel, a osoby nazywane zarządcami stały nad pracownikami i pilnowały prowadzonych robót. Również inne okoliczności wskazane w zaskarżonej decyzji za istotne mogą być wykorzystane zarówno do poparcia argumentacji przyjętej przez organ jak i stronę skarżącą. Na stronie 15 zaskarżonej decyzji Minister wskazał, że protokół komisji folwarcznej do spraw podziału ziemi z dnia 14 marca 1945 r. (k-158 tom I akt administracyjnych) zawierał szczegółowy opis zachowanego wyposażenia poszczególnych pomieszczeń dworu, w tym pokoju kancelarii - biurko, kasa ogniotrwała, półka biurkowa, biblioteczka. W ocenie Sądu sam opis wyposażenia może zarówno świadczyć, że w kancelarii mogły być gromadzone środki uzyskane z działalności rolniczej, jak również uzasadnione może być stanowisko przeciwnie. W kancelarii mieszczącej się w dworze właściciel majątku [...] mógł bowiem przechowywać prywatne środki pieniężne czy też biżuterie lub papiery wartościowe. Zdaniem Sądu, na obecnym etapie niniejszej sprawy trudno jest mówić o wyznaczeniu granicy pomiędzy częścią dworską a gospodarczą czy też o braku możliwości wyznaczenia takiej granicy na co wskazano w zaskarżonej decyzji (str. 14). Opinia geodezyjna M. B. (k-319 i n. tom II akt administracyjnych) nie zawiera naniesionych na mapę lokalizacji budynków wg stanu na dzień wejścia w życie dekretu, a tym samym nie jest możliwa ocena prawidłowości stanowiska organu w tym zakresie. Wskazać należy również, że orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż co do zasady zespoły dworsko-parkowe nie podlegały pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Od tej reguły możliwe jest odstępstwo, w sytuacji gdy rezydencja nie pełniła wyłącznie funkcji mieszkalnych lecz stanowiła także centrum zarządcze i gospodarcze majątku. Sytuacja taka mogła zachodzić, jeżeli na terenie majątku ziemskiego nie było innego miejsca do zarządzania pracami rolnymi, a w dworze (pałacu) znajdowało się biuro, z którego wykonywany był zarząd pracami w części gospodarczej majątku, znajdowały się tam księgi rachunkowe lub dokonywano bieżących płatności pracownikom i dostawcom. Powyższe musi zatem prowadzić do wniosku, że cześć rezydencjalna majątku jest funkcjonalnie związana z częścią rolniczą majątku w takim znaczeniu, że nie może ona bez niej prawidłowo funkcjonować i na odwrót. Aby jednak móc poczynić powyższe ustalenia w sprawie musi być w sposób jednoznaczny i nie budzący żadnych wątpliwości ustalona lokalizacja poszczególnych budynków na mapie sporządzonej przez geodetę uprawnionego, co powoduje że wszelkie rozważania na temat funkcjonalnego powiązania pomiędzy kompleksem obejmującym zespół dworskowo-parkowy [...]., a pozostałą częścią tego majątku tracą w sposób oczywisty na znaczeniu. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., 80 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a., mianowicie niewyjaśnienie przez organy w sposób wszechstronny sprawy oraz brak istotnych ustaleń w sprawie, należy ocenić jako uzasadnione. Z powyższych względów Sąd uznał za przedwczesne odnoszenie do zarzutów skarg dotyczących kwestii istnienia związku funkcjonalnego pomiędzy kompleksem obejmującym zespół dworskowo-parkowy [...], a pozostałą częścią tego majątku. Powyższa kwestia podlegać będzie bowiem ocenie, dopiero gdy Wojewoda w sposób prawidłowy przeprowadzi postępowanie dowodowe w zakresie w jakim zostało one uznane przez Sąd za wadliwie. Dopiero gdy materiał dowodowy sprawy zostanie zgormadzony w sposób właściwy, zgodnie z wymogami wspomnianych powyżej przepisów k.p.a., możliwe stanie się dokonanie jego oceny, z uwzględnieniem całokształtu okoliczności niniejszej sprawy. Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu, na skutek naruszenia wskazanych powyżej przepisów postępowania, kontrolowana decyzja Ministra narusza także dyspozycje art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ organ przedwcześnie uznał, że decyzja Wojewody z dnia 23 sierpnia 2023 r. w zakresie punktu pierwszego rozstrzygnięcia jest prawidłowa, bez przeprowadzenia dogłębnej analizy wszystkich istotnych okoliczności i dowodów niniejszej sprawy. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, nie sposób przyjąć, że dokonano wszystkich niezbędnych ustaleń pozwalających na prawidłową ocenę przedmiotowej sprawy. Niezależnie od powyższego Sąd – uwzględniając całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – podzielił stanowiska organów w kwestii zasadności umorzenia postępowania administracyjnego w zakresie wniosku o wydanie decyzji stwierdzającej że nieruchomość położona w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...], powiat [...], stanowiąca części działek nr: [...] o pow. 1,2884 ha, nr [...] o pow. 0,0314 ha i nr [...] o pow. 0,0262 ha, o łącznej pow. 1,3460 ha, oznaczona kolorem granatowym (grunty kościelne) na mapie będącej załącznikiem do decyzji Wojewody z dnia 23 sierpnia 2023 r. oraz oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,6640 ha i części działek: nr [...] o pow. 0,0471 ha i nr [...] o pow. 3,7504 ha o łącznej pow. 4,4615 ha, oznaczona kolorem zielonym na mapie (tereny leśne) będącej załącznikiem do wskazanej decyzji nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii gruntów kościelnych Sąd zauważa, że w zaskarżonej decyzji Minister zasadnie wskazał, iż brak jest podstaw do wydania decyzji merytorycznej rozstrzygającej, czy nieruchomość ta podpadała pod dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej, skoro ta część nieruchomości nie stanowiła własności b. właściciela majątku [...]. Okoliczność powyższą organy ustaliły na podstawie opinii geodezyjnej M. B., której wnioski znajdują oparcie w zgormadzonym materiale dowodowym, w tym "Planie gruntów maj. [...], gruntów paraf. rz. kat. [...], część gruntów wsi [...], część gruntów wsi [...] oraz działek oznaczonych na planie lit. A i B wydzielonych z maj. [...], wchodzących w skład Gromady [...] położonych w gminie [...], powiecie [...], woj. [...]" (k-85 tom I akt administracyjnych). Dodatkowo zaznaczyć należy, że prawo własności Parafii Rzymskokatolickiej Św. [...] i [...] w [...] do działki nr [...] położnej w obrębie [...], zabudowanej obiektem sakralnym oraz budynkiem mu towarzyszącym, potwierdzone zostało decyzją Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 4 lipca 2007 r. (k-90 tom I akt administracyjnych). Nieruchomość ta - jak prawidłowo ustalił organ - stała się z mocy prawa własnością Parafii w dniu wejścia w życie ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 maja 1989 r. (Dz.U. Nr 29, poz. 154) tj. dnia 23 maja 1989 r. Sąd za prawidłowe uznał również ustalenia organów w kwestii zasadności umorzenia postępowania administracyjnego w zakresie wniosku o wydanie decyzji stwierdzającej, że nieruchomość położona w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...], powiat [...] oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,6640 ha i części działek: nr [...] o pow. 0,0471 ha i nr [...] o pow. 3,7504 ha o łącznej pow. 4,4615 ha, oznaczona kolorem zielonym na mapie będącej załącznikiem do decyzji Wojewody z dnia 23 sierpnia 2023 r. (tereny leśne) nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Jak prawidłowo uznał organ przejęcie na własność Skarbu Państwa lasów i gruntów leśnych regulował odrębny od dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej akt prawny tj. dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82; dalej: "dekret leśny"). Zgodnie z art. 1 tego dekretu, lasy i grunty leśne o obszarze ponad 25 ha, stanowiące własność lub współwłasność osób fizycznych i prawnych przechodzą na własność Skarbu Państwa. Zatem, jeśli lasy i grunty leśne majątku przekraczały obszar wskazany w tym dekrecie, to podpadały pod jego działanie. Jak wynika z protokołu lustracji majątku [...], przeprowadzonej w dniu 18 listopada 1938 r. przez Kierownika Wojewódzkiego Biura do Spraw Finansowo-Rolnych w [...] w skład majątku [...] wchodziły lasy o pow. 324,7258 ha (k-39 tom I akt administracyjnych). Tym samym lasy w majątku [...] spełniały normy obszarowe (25 ha powierzchni) określone dekretem leśnym. Okoliczność objęcia nacjonalizacją lasów z majątku [...] potwierdza również wykaz rozparcelowanych majątków powiatu [...] (k- 291-297 tom II akt administracyjnych), w którym wskazana została łączna powierzchnia przejętego majątku [...], powierzchnie poszczególnych użytków gruntowych, dokładna podstawa prawna przejęcia majątku wraz ze wskazaniem gruntów wyłączonych z majątku na podstawie dekretu o lasach. Z dokumentu tego wynika, ze na podstawie dekretu leśnego przejęto z majątku [...] na własność Skarbu Państwa lasy o pow. 406,44 ha, a rubryki łąki, pastwiska, wody, pozostały niewypełnione w analizowanym dokumencie. W toku postępowania organ prawidłowo zgromadził świadczące o tym, że nieruchomości leśne wskazane w pkt 2 rozstrzygnięcia decyzji Wojewody z dnia 23 sierpnia 2023 r. przeszły na własność Skarbu Państwa zgodnie z regulacjami dekretu leśnego. Jak ustaliła bowiem geodeta M. S. w opinii z dnia 2 stycznia 2017 r. (k-29-31 tom I akt administracyjnych) w księdze wieczystej Lasów Państwowych nr [...] ujawnione są działki pochodzące z majątku [...] o łącznej powierzchni 362,43 ha, w tym działka nr [...], której część stanowi przedmiot postępowania. Analogiczne organ prawidłowo ustalił "leśny" charakter działki nr [...] na podstawie ww. opinii geodezyjnej z dnia 2 stycznia 2017 r. Na marginesie wskazać należy, że bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy ma podnoszona w skardze możliwość rekreacyjnego wykorzystania zbiorniku wodnego znajdującego się na działce nr [...], gdyż wody śródleśne wskazane zostały w art. 2 ust. 2 lit. a) dekretu leśnego i również podlegały nacjonalizacji w trybie określonym w powołanym dekrecie. Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie w całości podziela jednolite stanowisko, przyjęte w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że lasy i grunty leśne wchodzące w skład majątków ziemskich podlegających przejęciu na cele reformy rolnej na podstawie dekretu nie przechodziły, co do zasady, na własność Państwa na podstawie tego dekretu, lecz podlegały przejściu na własność Państwa z mocy prawa, jeśli spełniały kryteria określone w dekrecie leśnym. Otóż, jeśli parcele leśne przekraczały obszar wskazany w dekrecie leśnym, to podpadały pod działanie przepisów tego dekretu, ponieważ lasów i gruntów leśnych nie można było uznać za nieruchomości ziemskie (zob. wyroki NSA z dnia: 6 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 3280/19; 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1376/21). W tym świetle za prawidłowe należy uznać stanowisko organów o zasadności umorzenia postępowania administracyjnego odnośnie terenów leśnych. Rozpatrując ponownie sprawę Wojewoda będzie zobowiązany uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku i dokonać starannych ustaleń w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia, czyli ustali na podstawie opinii biegłego geodety powołanego z urzędu prawidłową lokalizację budynków na obszarze objętym mapą stanowiąca załącznik do decyzji Wojewody z dnia 23 sierpnia 2023 r., a następnie oceni czy zachodził związek funkcjonalny pomiędzy częścią parkowo- dworską majątku [...], a jego częścią gospodarczą. Natomiast wynik tej oceny wraz z pozostałymi ustaleniami przedstawi w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., uchylił w punkcie pierwszym sentencji wyroku zaskarżoną decyzję w części w jakiej utrzymuje w mocy decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 23 sierpnia 2023 r. w części dotyczącej punktu 1 oraz punkt 1 decyzji Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 23 sierpnia 2023 r. Oddalenie skargi w pozostałej części (punkt drugi sentencji wyroku) nastąpiło na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w punkcie trzecim sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 29 marca 2024
- Symbol z opisem
- 6290 Reforma rolna
- Hasła tematyczne
- Nieruchomości
- Skarżony organ
- Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
- Sędziowie
- Dariusz Pirogowicz /przewodniczący/ Łukasz Trochym Marek Maliński /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
art. 2 ust. 1 lit. e · Dz.U. 1945 nr 3 poz. 13
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny