I SA/Wa 621/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym, sędzia WSA Bożena Marciniak, asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska (spr.), Protokolant referent Anna Kaczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2024 r. sprawy ze skargi B. D. na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 550/15 1. wymierza Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz skarżącego B. D. sumę pieniężną w kwocie 5.000 (pięć tysięcy) złotych; 4. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz skarżącego B. D. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

B. D, pismem z 8 lutego 2024 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Sądu z 23 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 550/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] ozn. hip. "[...]", w terminie trzech miesiący od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). W pozostałej części Sąd skargę oddalił (pkt 3 wyroku). Skarżący w złożonej skardze wniósł o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości przewidzianej w art. 154 § 6 p.p.s.a., tj. dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim oraz o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, wniósł o przyznanie od Prezydenta m.st. Warszawy na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., tj. pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazał, że prawomocnym wyrokiem z 23 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 550/15 Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Pomimo upływu terminu wyznaczonego przez Sąd organ nie podjął czynności w celu zakończenia niniejszej sprawy. Z tego względu pismem z 22 kwietnia 2016 r. wezwał Prezydenta m.st. Warszawy do wykonania wyroku. W związku z dalszym brakiem działań ze strony organu skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na niewykonanie powyższego wyroku. Sąd wyrokiem z 5 września 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 968/17 wymierzył organowi grzywnę w wysokości 2.000 zł oraz stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z 2 marca 2018 r. skarżący po raz kolejny wezwał Prezydenta m.st. Warszawy do wykonania wyroku. W związku z dalszą bezczynnością organu, skarżący ponownie wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na niewykonanie ww. wyroku. Sąd wyrokiem z 11 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1172/18 wymierzył Prezydentowi kolejną grzywnę w wysokości 4.000 zł oraz stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W pozostałej części Sąd skargę oddalił. Wobec dalszego braku rozpoznania wniosku przez organ, skarżący kolejnym pismem z 9 kwietnia 2021 r., wezwał organ do wykonania wyroku, a następnie wniósł kolejną skargę do Sądu na niewykonanie ww. wyroku. Sąd wyrokiem z 20 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1630/21 wymierzył Prezydentowi kolejną grzywnę w wysokości 6.000 zł oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd przyznał także od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 2.000 zł. W związku z dalszą bezczynnością organu, skarżący ponownie pismem z 27 listopada 2022 r. wezwał organ do wykonania ww. wyroku. Następnie wystąpił Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na niewykonanie ww. wyroku. Sąd wyrokiem z 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 87/23 wymierzył Prezydentowi kolejną grzywnę w wysokości 6.000 zł oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd przyznał także od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 4.000 zł. Skarżący wskazał, że w związku z dalszą bezczynnością organu, pismem z 23 stycznia 2024 r. po raz kolejny wezwał organ do podjęcia działań zmierzających do zakończenia postępowania. Zaznaczył, że do dnia wniesienia skargi organ nie wydał decyzji w sprawie. Odpowiadając na skargę Prezydent m.st. Warszawy wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że pismem z 24 lutego 2024 r. strony zostały poinformowane zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. o przysługującym im prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Organ zaznaczył, że występujący w sprawie pełnomocnik nie ustosunkował się do zebranego materiału i nie wskazał żadnych nowych wyjaśnień, wniosków ani dowodów na poparcie swojego stanowiska w zakreślonym terminie. Z tego względu, w dniu 14 marca 2014 r. organ wydał decyzję nr 183/SD/2024 odmawiającą przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest uzasadniona, co skutkuje wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023, poz.1634 ze zm.) powoływanej dalej jako: "P.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ponadto, zgodnie z art. 154 § 3 P.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 550/15 zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] ozn. hip. "[...]", w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezsporne jest, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi m.st. Warszawy w dniu 20 stycznia 2016 r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 550/15 (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 20 kwietnia 2016 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również czterokrotnego wezwania przez skarżącego organu do wykonania prawomocnego wyroku Prezydent m.st. Warszawy nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Z powodu niewykonania wyroku z 23 października 2015 r., tutejszy Sąd wyrokiem z 5 września 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 968/17; z 11 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1172/18; z 20 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1630/21, sprostowanym postanowieniem z 15 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1630/21 oraz z 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 87/23 wymierzył Prezydentowi m.st. Warszawy grzywny w wysokości 2.000, 4.000, 6.000 i 6.000 zł. Pomimo powyższych czterech orzeczeń Sądu Prezydent m.st. Warszawy nadal do dnia wniesienia skargi do Sądu nie wydał decyzji. W sprawie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, tj. art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych w zw. z art. 110 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Ustalenie wysokości grzywny zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Biorąc pod uwagę znaczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z 23 października 2015 r., terminu na załatwienie sprawy, a także okoliczność, że skarżący już po raz piąty występuje z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny ze względu na niewykonanie ww. wyroku, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 10.000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie ww. wyroku w terminie. Kwota ta mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Uwzględniono przy tym fakt, że ww. wyrokami wymierzono już Prezydentowi m.st. Warszawy cztery grzywny w wysokości: 2.000, 4.000, 6.000 i 6.000 zł i grzywny w takich wysokościach nie spełniły swej funkcji. Mając powyższe na uwadze, a także okoliczność, że dopiero po wniesieniu skargi organ wydał decyzję rozpoznającą wniosek skarżącego o przyznanie odszkodowania, Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 10.000 zł., uznając kwotę tą za wystarczający wymiar tego środka. O powyższym Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. (pkt 1 sentencji wyroku). Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z dnia 23 października 2015 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie odszkodowania - pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość oraz czterech wyroków wymierzających grzywnę oraz dwóch przyznających od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężne - nie została przez organ załatwiona w terminie, a wyznaczony w wyroku z 23 października 2015 r. termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Natomiast, podniesiona w odpowiedzi na skargę okoliczność wydania przez organ decyzji po wniesieniu przez skarżącego skargi do Sądu nie może usprawiedliwiać tak długiego niewykonania wyroku. W ocenie Sądu, organ miał wystarczająca dużo czasu by zebrać kompletny materiał dowodowy i wydać decyzję w sprawie. Zaznaczyć należy, że po otrzymanym wyroku z 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 87/23 organ ponownie zwrócił się do Archiwum Państwowego o nadesłanie dokumentów dopiero po otrzymanym wezwaniu z 23 stycznia 2024 r. do wykonania wyroku tj. w dniu 29 stycznia 2024 r. Dlatego Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 2 zd. 2 P.p.s.a., jak w pkt 2 sentencji wyroku. Wobec faktu, że bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy ma charakter rażący, za zasadny uznać należy wniosek skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej. Podnieść należy, że suma pieniężna powinna być przyznawana w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mógłby tłumaczyć. Opisana w ww. orzeczeniu drastyczna zwłoka organu ma miejsce w przedmiotowej sprawie, wobec upływu ponad siedmiu lat od dnia, w którym wyrok z 23 października 2015 r. winien zostać wykonany (tj. do 20 kwietnia 2016 r.). Z tego względu, Sąd przyznał od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 5.000 zł. (pkt 3 sentencji wyroku). Przyznanie przedmiotowej kwoty, w ocenie Sądu, uzasadnia rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy i jest swego rodzaju zadośćuczynieniem za zaniechanie organu w toku prowadzonego postępowania. Mając na uwadze wszystkie powyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a.