I SA/Wa 535/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi L. K. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 08.08.2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 83/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz L. K. sumę pieniężną w kwocie 2000 (dwa tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej L. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

L. K. pismem z 15 lutego 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tutejszego Sądu z dnia 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 83/13. Powyższym wyrokiem Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku L. K. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], KW nr [...] - w terminie 2 miesięcy od zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku zwrócono zaś organowi 31 października 2013 r. W związku z niewykonywaniem wskazanego wyroku, kolejnymi wyrokami tutejszego sądu z dnia 1 października 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1454/14, z dnia 30 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 718/15, z dnia 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt 120/16 i z dnia19 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 2129/18 wymierzono Prezydentowi [...] grzywny odpowiednio w kwotach: 500, 2000, 3000 i 5000 złotych. W wyrokach tych stwierdzano jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W sprawie objętej wnioskiem strony, Prezydent [...] decyzją z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] ustalił na rzecz skarżącej oraz pozostałych uprawnionych osób odszkodowania za część dawnej nieruchomości F. B. o pow. [...] m2. Do rozstrzygnięcia tym samym pozostała sprawa odszkodowania z grunt o powierzchni [...] m2. Dawna nieruchomość hipoteczna obejmowała bowiem obszar [...] m2. L. K. [...] maja 2018 r. po raz kolejny wezwała Prezydenta [...] do wykonania wyroku i wydania w sprawie decyzji, a następnie wniosła wskazaną na wstępie skargę, w której żądała: wymierzenia organowi grzywny w wysokości co najmniej 20.000,00 złotych; przyznania na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości co najmniej 15 000 zł; stwierdzenia, że bezczynność w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych; a także rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. W motywach skargi przedstawiła przebieg postępowania podkreślając, że dotychczas wymierzone grzywny nie odniosły żadnego skutku. W związku z czym wywodziła, że dopiero zdecydowana reakcja Sądu może zmobilizować organ do zastosowania się do wyroku. Ograniczenie się bowiem jedynie do grzywny będzie niewystarczającym środkiem prewencyjno-represyjnym i nie będzie stanowić żadnej dolegliwości finansowej dla organu. Zasadnym jest zatem przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej, we wskazanej wyżej wysokości, która poza funkcją prewencyjno-represyjna wypełni również funkcje kompensacyjną, będąc dla niej swoistym zadośćuczynieniem za wszelkie dolegliwości i niedogodności związane z opieszałością organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc że Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], do czasu przedłożenia prawomocnego postanowienia o nabyciu spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po A. B.. Ponadto tutejsze Biuro Spraw Dekretowych zwróciło się do Wojewody [...] z wnioskiem o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...]. W przedmiocie żądania rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym Prezydent [...] nie wniósł sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie rozważyć należy kwestię dopuszczalności przedmiotowej skargi, stanowiącej zgodnie z jej treścią skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2013 r. Tryb postępowania w tym zakresie uregulowany jest w art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 zm. – dalej ppsa), zgodnie z którym, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Powyższe oznacza, iż warunkiem złożenia skargi w trybie art. 154 §1 ppsa jest pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca pismem z dnia [...] maja 2020 r. wezwała organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2013 r. Tym samym stwierdzić należy, iż dochowany został warunek konieczny do złożenia skargi na niewykonanie wyroku Sądu. Z kolei grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 ppsa, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 ppsa, może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa. Z powyższego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 ppsa.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 8 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 83/13 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] - w terminie dwóch miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły zaś do organu 31 października 2013 r. Od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 ppsa, rozpoczął zatem swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczynnym, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 31 grudnia 2013 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez strony do wykonania powyższego wyroku, jak też czterokrotnego wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki w jego wykonaniu grzywny (vide wyroki z dnia 1 października 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1454/14, z dnia 30 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 718/15, z dnia 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt 120/16 i z dnia 19 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 2129/18), organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął w zakresie całego złożonego wniosku. Prezydent [...] decyzją z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] ustalił na rzecz skarżącej oraz pozostałych uprawnionych osób odszkodowanie za część dawnej nieruchomości F. B. o pow. [...] m2. Do rozstrzygnięcia tym samym pozostała sprawa odszkodowania z grunt o powierzchni [...] m2. Oznacza to, że od blisko 8 lat organ pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, w tym przede wszystkim narusza w ten sposób przepisy art. 153 ppsa i art. 286 § 2 ppsa w zw. z art. 12 kpa. Nie sposób bowiem usprawiedliwić tak znacznej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku tylko i wyłącznie złożonym do Wojewody [...] wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] sierpnia 2015 r. nr [...]. To z kolei czyni zasadnym żądanie wymierzenia organowi z tytułu niewykonywania prawomocnego wyroku grzywny. Zważywszy zaś na następujące okoliczności: zwłoka ta wynosi obecnie blisko 8 lat, w znacznej części organ już wykonał wyrok z 8 sierpnia 2013 r. oraz zawieszenie przedmiotowego postępowania w dniu [...] marca 2021 r. z powodu konieczności wykazania następstwa prawnego po A. B., za adekwatny Sąd uznał jej wymiar w wysokości 5000 zł. Powyższe okoliczności uzasadniają także nałożenie dodatkowej sankcji w postaci przyznania skarżącej od organu sumy pieniężnej, aczkolwiek w niższej od oczekiwanych przez nią wysokości. Za adekwatny w takich okolicznościach faktycznych Sąd uznał wymiar sumy pieniężnej w wysokości 2000 złotych. Łączny wymiar obciążających Prezydenta [...] sankcji (7000 złotych) jest w tej sytuacji na tyle dotkliwy, że powinien być wystarczającym dla zdyscyplinowania organu i doprowadzenia do respektowania przezeń prawomocnego orzeczenia Sądu, bez konieczności występowania przez strony ubiegające się o odszkodowania z kolejną przewidzianą w art. 154 ppsa skargą. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie ppsa orzekł jak w punktach 1-3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawi art. 119 pkt 2 ppsa.