I SA/Wa 498/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu 8 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Miasta W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić Prezydentowi W. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Postanowieniem z [...] lutego 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ/kolegium) stwierdziło na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako kpa) niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją kolegium z [...] listopada 2020 r. nr [...], którą stwierdzono nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] października 1955 r. nr [...], odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] – z uwagi na wydanie go z rażącym naruszeniem art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. z 1945 r., nr 50, poz. 279, dalej jako dekret). Pismem z [...] lutego 2021 r. Prezydent W., działając w imieniu Miasta W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie wskazać należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt OPS 1/03 stwierdzono, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba - stroną tego postępowania i wówczas organ ją reprezentujący będzie bronił jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom tego postępowania. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256). Wtedy będzie on reprezentował interes jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawach indywidualnych w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego czy nastąpiło to na mocy ustawy czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. Wówczas, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, ta jednostka samorządu terytorialnego nie ma w dalszym postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest podmiotem uprawnionym do zaskarżenia decyzji administracyjnej do sądu administracyjnego ani podmiotem legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego. Podobnie w uchwale I OPS 2/15 z 16 lutego 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że jeżeli w danej sprawie decyzję wydaje starosta - powiat nie ma legitymacji procesowej strony na późniejszym etapie postępowania (chodziło tu o ustalenie od powiatu odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną). Uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego sądy administracyjne są związane (art. 269 § 1 ppsa). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy Sąd wskazuje, że nieruchomość stanowiąca przedmiot postępowania została objęta działaniem dekretu i z dniem 25 listopada 1945 r. stała się własnością Gminy W. Następnie z dniem 13 kwietnia 1950 r. na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. z 1950 r. nr 14, poz. 130) stała się własnością Skarbu Państwa. W następnej kolejności, na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i pracownikach samorządowych z dniem 27 maja 1990 r. (Dz.U. z 1990r., nr 32 poz. 191) w zw. z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 25 marca 1994 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz.U. z 1994 r., nr 48, poz. 195) nieruchomość ta stała się własnością Dzielnicy Gminy [...], zaś obecnie na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1817) stanowi własność Miasta W. Na skutek wydania decyzji z [...] listopada 2020 r. "odżył" złożony [...] października 1948 r. przez M. S. i A. Z. wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu przedmiotowej nieruchomości - w trybie art. 7 ust. 1 dekretu. Zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu wniosek złożony w tym trybie podlega rozpoznaniu przez gminę, obecnie zatem organem właściwym do rozpatrzenia wniosku (w przypadku nieruchomości stanowiących własność W. – tak jak w niniejszej sprawie) jest Prezydent W. działający jako organ gminy. W konsekwencji należy przyjąć, iż w takiej sytuacji jak w sprawie niniejszej – gdzie Prezydent W. jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku dekretowego nie ma on jednocześnie legitymacji procesowej strony w postępowaniu administracyjnym, nie jest też podmiotem uprawnionym do wnoszenia w granicach tej sprawy skargi do sądu administracyjnego. W świetle powyższych uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego jednostka samorządu terytorialnego nie może zajmować w tej samej sprawie administracyjnej zarówno pozycji organu wydającego decyzje jak i pozycji strony postępowania, w zależności od jego etapu. W ustawowej roli organu orzekającego nie ma bowiem miejsca na jego własny interes prawny lub obowiązek, także wówczas, gdy w rzeczywistości decyzja ta dotykać może bezpośrednio lub pośrednio jego praw i obowiązków. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że Miasto W. nie posiada w niniejszej sprawie przymiotu strony skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wobec tego skarga okazał się niedopuszczalny z innych przyczyn w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ppsa co skutkowało jej odrzuceniem. Zwrot wpisu nastąpił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.