I SA/Wa 478/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), sędzia WSA Jolanta Dargas, asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Protokolant referent Anna Kaczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi I. I. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 4 stycznia 2024 r. nr 012675782/GSOL w przedmiocie wznowienia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję.

Zaskarżoną decyzją z 4 stycznia 2024 r., nr 012675782/GSOL Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej: "organ", "Prezes KRUS"), po rozpoznaniu wniosku I. I. (dalej: "wnioskodawczyni", "skarżąca"), odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z 22 sierpnia nr 012675782/GSOL. Decyzja "Prezesa KRUS" z 4 stycznia 2024 r. została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. W dniu 11 lipca 2023 r. I. I. (dalej: "wnioskodawczyni’, "skarżąca") wystąpiła do Placówki Terenowej KRUS w [...] z wnioskiem o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Do wniosku dołączyła zaświadczenie Wójta Gminy [...] z 10 lipca 2023 r. potwierdzające, że pełniła funkcję sołtysa w Gminie [...] w miejscowościach [...], M. S. przez okres II kadencji w latach od 27 lutego 2007 r. do 2 lutego 2015 r. Decyzją z 20 lipca 2023 r., nr 012675782/GSOL Prezes KRUS odmówił tego świadczenia wskazując, że wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż I. I. nie pełniła funkcji sołtysa przez co najmniej 8 lat. Organ wskazał na przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1073), który stanowi, że świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki: 1. pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 i 572), przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat; 2. osiągnęła wiek: a) w przypadku kobiet - 60 lat, b) w przypadku mężczyzn - 65 lat. Prezes KRUS stwierdził, że wnioskodawczyni udowodniła jedynie 7 lat, 11 miesięcy i 6 dni, wobec powyższego nie legitymuje się wymaganym okresem pełnienia funkcji sołtysa, tj. przez co najmniej dwie kadencje, stanowiące nie mniej niż osiem lat. W związku z tym brak jest podstaw do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia. Pismem z 28 lipca 2023 r. I. I. wniosła do organu o ponowne rozpoznanie sprawy. Decyzją z 22 sierpnia 2023 r., nr 012675782/GSOL Prezes KRUS utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie wskazując, że wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnych nowych dokumentów potwierdzających pełnienie funkcji sołtysa przez okres pełnych 8 lat oraz pouczając o prawie do zaskarżenia decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Decyzja ta została doręczona wnioskodawczyni w dniu 25 sierpnia 2023 r. W dniu 20 grudnia 2023 r. I. I. wystąpiła ponownie do Placówki Terenowej KRUS w [...] z wnioskiem o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Do wniosku dołączyła zaświadczenie Wójta Gminy [...] z 18 grudnia 2023 r., który analogicznie jak w zaświadczeniu z 10 lipca 2023 r. potwierdził, że wnioskodawczyni pełniła funkcję sołtysa w Gminie [...] w miejscowościach: [...], M. S. przez okres II kadencji w latach od 27 lutego 2007 r. do 2 lutego 2015 r. Powołaną na wstępie decyzją z 4 stycznia 2024 r. Prezes KRUS - na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa - odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z 22 sierpnia 2023 r. argumentując, że w sprawie nie zaistniały przesłanki wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji Prezes KRUS wskazał, że z wniosku I. I., który wpłynął do organu w dniu 20 grudnia 2023 r. wynika, że okres pełnienia funkcji sołtysa wynosi 7 lat, 11 miesięcy i 6 dni, czyli jest taki sam jak wskazany w zaświadczeniu z 10 lipca 2023 r. Wobec tego nie zaistniały nowe okoliczności dające podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Decyzja ta została doręczona I. I. w dniu 9 stycznia 2024 r. Pismem z 31 stycznia 2024 r. I. I. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję z 4 stycznia 2024 r. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że funkcję sołtysa pełniła przez pełne dwie kadencje( 8 lat), od 27 lutego 2007 r. do dnia 2 lutego 2015 r. co poświadcza Wójt Gminy [...]. Terminy wyborów sołtysów poszczególnych sołectw reguluje organ Gminy, nie zawsze kadencja trwa co do dnia pełnego roku kalendarzowego, jednakże liczy się jako pełna kadencja. Ja jako sołtys spełniła więc warunek pełnych dwóch kadencji i nie miała wpływu na termin wyborów. Wobec powyższego zdaniem skarżącej decyzja jest bezzasadna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. W przedmiotowej sprawie skarżąca z tego trybu skorzystała wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Prezesa KRUS z 20 lipca 2023 r. Decyzją z 22 sierpnia 2023 r. Prezes KRUS utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie i wobec niezaskarżenia tej decyzji do sądu administracyjnego stała się ona ostateczna. Kolejnym wnioskiem z 20 grudnia 2023 r. skarżąca ponownie wystąpiła do Placówki Terenowej KRUS w [...] o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego dołączając zaświadczenie Wójta Gminy [...] z 18 grudnia 2023 r. Wniosek ten został złożony na urzędowym formularzu i z treści jego nie wynikało (jak błędnie przyjął organ), że jest to wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego. Nie wynikały z niego żadne przesłanki wznowienia (jak również błędnie przyjął organ). Wobec powyższego obowiązkiem organu była ocena złożonego przez skarżącą po raz kolejny wniosku, z treści którego jasno wynikało, iż domaga się przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa a nie rozpatrywania go w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Przy czym Prezes KRUS miał obowiązek wypowiedzieć się w zakresie żądań skarżącej wynikających z wniosku z 20 grudnia 2023 r. mając na uwadze to, że w sprawie wydał już rozstrzygnięcie w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przez skarżącą w Gminie [...] w miejscowościach [...], M. S. przez okres II kadencji w latach od 27 lutego 2007 r. do 2 lutego 2015 r., a które to wobec nie zaskarżenia do sądu administracyjnego stało się ostateczne. Prezes KRUS miał więc obowiązek wypowiedzieć się czy jest to inna uzasadniona przyczyna, która w sposób oczywisty stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku skarżącej z 20 grudnia 2024 r. a nie rozpocząć procedowanie w trybie, który nie miał oparcia w materiale dokumentacyjnym. Prowadzenie więc przez organ administracji postępowania w tych okolicznościach faktycznych sprawy stanowi istotne naruszenie prawa procesowego. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) orzekł jak w sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko przedstawione w uzasadnieniu niniejszego wyroku.