I SA/Wa 380/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Trochym Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. M. w przedmiocie niewykonania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2018 r. sygn. I SAB/Wa 445/17 1. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. wymierza Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] grzywnę w wysokości 1500 (jeden tysiąc pięćset) złotych; 5. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz A. M. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

A. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 445/17 zobowiązującego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2016 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] marca 1970 r. nr [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W skardze wniósł o: wymierzenie organowi grzywny w wysokości stosownej do bezczynności organu przy rozpoznaniu wniosku, biorąc pod uwagę kwoty przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2018 r., ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w dniu 19 lutego 2019 r., stosownie do art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.), przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty wymierzonej grzywny, określonej w art. 154 § 6 powołanej ustawy, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawnie przepisanych, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 powołanej ustawy. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 445/17 zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2016 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] marca 1970 r. w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 października 2018 r. sygn. akt I OSK 1987/18 oddalił skargę kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego od tego wyroku. W związku z brakiem podejmowania jakichkolwiek czynności zmierzających do rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie odszkodowania pismem z dnia 20 marca 2019 r. skarżący wezwał organ do wykonania powołanego wyroku z dnia 30 stycznia 2018 r. Pomimo tego organ nadal nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy. W opinii skarżącego, biorąc po uwagę sądowe zobowiązanie organu do rozpoznania sprawy oraz wezwanie organu do wykonania wyroku, zasadne jest nałożenie na organ grzywny oraz przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości połowy grzywny adekwatnej do bezczynności organu trwającej od 2 lat. Skarżący podał, że w niniejszej sprawie zostały spełnione obie przesłanki zasądzenia sumy pieniężnej wskazane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1540/17. Organ pozostaje w wyjątkowo rażącej zwłoce, bowiem nie wykonuje wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. I SAB/Wa 445/17 od 2 lat. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] organ zawiesił postępowanie nadzorcze w niniejszej sprawie. Po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2018 r. sygn. akt I OSK 1987/18 i po otrzymaniu akt sprawy w pierwszej kolejności zachodziła konieczność ustalenia wszystkich stron niniejszego postępowania. W związku z tym i z uwagi na brak jakichkolwiek danych w aktach sprawy pismem dnia [...] grudnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało pełnomocnika skarżącego do wskazania, w terminie 30 dnia od dnia otrzymania wezwania, spadkobierców M. K., A. S., J. S., A. S., I. R., J. S., S. M. i M. M. wraz z podaniem ich adresów zamieszkania i załączeniem do akt sprawy oryginałów bądź też poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii postanowień w sprawie nabycia spadku (aktów poświadczenia dziedziczenia) albo oryginałów ich wypisów. Organ podkreślił, że wszystkie te osoby były stronami postępowania zakończonego wydaniem orzeczenia administracyjnego z dnia [...] marca 1950 r., uchylonego następnie decyzją z dnia [...] marca 1970 r., a zatem osoby te, jeśli żyją, albo ich spadkobiercy są stronami postępowania nadzorczego. Jednocześnie organ wezwał pełnomocnika skarżącego do załączenia do akt sprawy opinii geodezyjnej (opracowania geodezyjnego) sporządzonej przez uprawnionego geodetę, określającej, jakie obecnie działki ewidencyjne wchodzą w skład dawnej nieruchomości położone w [...] przy ul. [...], nr hip. [...]. Pismem z dnia [...] marca 2019 r. organ wezwał ponownie pełnomocnika skarżącego do wskazania, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, spadkobierców wyżej wymienionych osób. Powyższe wezwania pozostały bez odpowiedzi. Jednocześnie wnioskami z dnia [...] kwietnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło się do Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA o udostępnienie danych osobowych wyżej wymienionych osób z rejestru PESEL. Odpowiadając na te wnioski, pismami z dnia 19 listopada 2019 r. (data wpływu do Kolegium 9 grudnia 2019 r.) Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji poinformowało, że na podstawie danych, jakimi dysponuje organ (wskazanych we wnioskach), nie było w stanie udostępnić danych osobowych tych osób. Wobec powyższego organ na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesił przedmiotowe postępowanie do czasu ustalenia wszystkich stron postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do treści art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W myśl art. 154 § 2 powołanej wyżej ustawy Sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 tej ustawy i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie obie przesłanki zostały spełnione. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego z dnia [...] stycznia 2019 r., którym wezwano Samorządowe Kolegium Odwoławcze do wykonania wyroku z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 445/17. Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z dnia 30 stycznia 2018 r. zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w terminie trzech miesięcy wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczone zostały organowi w dniu 12 grudnia 2018 r. Termin załatwienia sprawy upłynął zatem w dniu 12 marca 2019 r. Mimo to Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie załatwiło przedmiotowej sprawy w wyznaczonym przez Sąd terminie. Postanowienie o zawieszeniu przedmiotowego postępowania wydane zostało dopiero w dniu 19 lutego 2020 r., po złożeniu przez skarżącego niniejszej skargi w przedmiocie niewykonania wyroku. W sprawie spełnione zatem zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z dnia 30 stycznia 2018 r. terminu na załatwienie sprawy, uwzględniając termin zwrotu akt do organu i fakt, że organ wydał w dniu [...] lutego 2020 r. postanowienie o zawieszeniu postępowania, a także fakt, że w sprawie podejmowane były czynności mające na celu wyjaśnienie sprawy, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 1500 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w powołanym art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu po wyroku z dnia 30 stycznia 2018 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że po wpłynięciu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, czyli od dnia 12 grudnia 2018 r., organ podejmował działania zmierzające do jej zakończenia – wzywał pełnomocnika skarżącego do wskazania spadkobierców M. K., A. S., J. S., A. S., I. R., J. S., S. M. i M. M., zwracał się do Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA o udostępnienie danych tych osobowych osób z rejestru PESEL. W sprawie niniejszej Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] wydanym na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 4 oraz art. 101 kpa zawiesiło przedmiotowe postępowanie do czasu ustalenia wszystkich stron postępowania. Zawieszenie postępowania administracyjnego powoduje, że na tym etapie postępowania organ wykonał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego stanowi akt administracyjny podlegający ewentualnie odrębnej kontroli sądu administracyjnego, po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. Na gruncie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest podstaw, aby w ramach skargi na niewykonanie wyroku Sądu dokonywać kontroli prawidłowości zawieszenia postępowania administracyjnego. Sąd uznał ponadto, że w sprawie nie zaistniały obecnie podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zauważyć należy, że podnoszone w skardze okoliczności nie stanowią podstawy do uwzględnienia żądania. Skarżący nie wykazał w istocie okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniosku. Podkreślić trzeba, że suma pieniężna, określona w art. 154 § 7, powinna być stosowana w sytuacjach wyjątkowych. Konieczność zastosowania tego szczególnego środka powinna być właściwie uzasadniona, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Skarga w tej części podlega więc oddaleniu. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 oraz na podstawie art. 154 § 7 w związku z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 265). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 powołanej ustawy.