I SA/Wa 1557/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Iwona Kosińska, sędzia WSA Łukasz Trochym, , po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. Ś., H. Ż. i K. Ż. niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1364/16 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta W. na rzecz skarżących W. Ś., H. Ż. i K. Ż. sumę pieniężną po 1000 (tysiąc) złotych dla każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących W. Ś., H. Ż. i K. Ż. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W.S., H.Z., i K.O. (Skarżący), reprezentowani przez radcę prawnego E.S., pismem z [...] czerwca 2020 r. (data wpływu do Sądu 23 lipca 2020 r.), wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] (Prezydent) w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 listopada 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1364/16. Skarżący wyjaśnili że [...] listopada 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1364/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku Skarżących z [...] grudnia 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], pochodzącą z księgi hipotecznej [...], w terminie czterech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie Sąd uznał, że Prezydent dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo wezwania organu pismem z [...] listopada 2018 r. do wykonania powyższego wyroku, organ nadal pozostaje w bezczynności. Wobec powyższego Skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny wraz ze stwierdzeniem, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o przyznanie na rzecz każdego ze Skarżących sumy pieniężnej w kwocie po 10,000 złotych. Jednocześnie wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz o skierowanie sprawy do postępowania uproszczonego. Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej Skarżący wskazali, że przewidziana w art. 154 § 7 P.p.s.a. suma pieniężna nie ma wyłącznie charakteru dyscyplinująco-represyjnego. Suma ta pełni, bowiem również funkcję kompensującą, jako że jest zadośćuczynieniem dla Skarżących za oczekiwanie na zakończenie sprawy i ta jej funkcja ma szczególne znaczenie. Nie chodzi przy tym o naprawienie szkody, gdyż odszkodowanie zostało wprost przewidziane w art. 154 § 4 P.p.s.a. Zdaniem, Skarżących, stwierdzenie przez Sąd rażącego naruszenia prawa w bezczynności organu przejawiającego się w niewykonywaniu wyroku uzasadniają przyznanie sumy pieniężnej we wskazanej wysokości, skoro nie tylko podejmowane przez Strony działania nie przynoszą żadnego rezultatu ale także kolejne spotkanie w siedzibie organu i rozmowy z osobami nadzorującymi pracę referentów jako adekwatne zadośćuczynienie za oczekiwanie na rozstrzygnięcie. Suma we wnioskowanej wysokości winna zdyscyplinować organ do natychmiastowego załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że podjął czynności, które pozwolą na zgromadzenie całości materiału dowodowego sprawy, będącego podstawą wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Zebranie wystarczających do podjęcia decyzji dokumentów jest pracochłonne i czasochłonne, a wynika z faktu, że przedmiotem postępowania jest badanie stanu prawnego, faktycznego i historycznego nieruchomości na przestrzeni kilkudziesięciu lat. Ponadto wskazał, że prowadzi postępowanie bez zbędnej zwłoki oraz w stałym kontakcie z pełnomocnikami stron postępowania, a także przy ich czynnym udziale, co dokumentuje zgromadzony w katach sprawy materiał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 listopada 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1364/16 zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku Skarżących z 8 grudnia 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], pochodzącą z księgi hipotecznej [...], w terminie czterech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu 8 marca 2017 r., zatem wyznaczony przez Sąd termin rozpoznania wniosku upłynął w lipcu 2017 r. Okolicznością niesporną jest, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez Skarżących do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie rozstrzygnął sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem. Z powodu niewykonania powyższego wyroku Prezydentowi wymierzono już grzywnę, tj. wyrokiem z 19 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1501/17 w wysokości 1000 (tysiąc) złotych. Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 16 listopada 2016 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Wobec powyższego uznać należało, że konieczne jest wymierzenie organowi grzywny w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Uwzględniono przy tym fakt, że wcześniejszym wyrokiem wymierzono już Prezydentowi grzywnę w wysokości 1000 (tysiąc) złotych w związku z niewykonaniem ww. wyroku. Jednocześnie, w ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 listopada 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1364/16, ma charakter rażącego naruszenia prawa. W sprawie niniejszej Sąd, oceniając charakter bezczynności Prezydenta, wziął pod uwagę czas przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu do załatwienia sprawy, zapadły uprzednio w sprawie wyrok w przedmiocie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu, a w rezultacie nierespektowanie orzeczeń sądu. W ocenie Sądu, zasadne również jest przyznanie każdemu ze Skarżących od organu sumy pieniężnej w kwocie po1000 (tysiąc) złotych, stosownie do art. 149 § 2 P.p.s.a., zwłaszcza gdy stwierdzono, że bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. Instytucja sumy pieniężnej przyznawanej stronie od organu, ma za cel przeciwdziałanie bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania. Jej celem jest zdyscyplinowanie organu do załatwienia sprawy oraz dodatkowa gwarancja terminowego załatwienia sprawy, przy wzmocnieniu ochrony interesów strony skarżącej. Przewidziana w art. 149 § 2 P.p.s.a. suma pieniężna nie ma wyłącznie charakteru dyscyplinująco-represyjnego. Pełni bowiem również funkcję kompensacyjną, jako że jest zadośćuczynieniem dla skarżącego za długie oczekiwanie na zakończenie jego sprawy. Sąd uwzględnił, że z uwagi na bezczynność organu Skarżący do chwili obecnej nie uzyskali rozstrzygnięcia w sprawie wszczętej w 2015 r. Sąd wyjaśnia w ty\m miejscu, że skarżący w uzasadnieniu skargi podnosili, iż pierwszy wniosek o odszkodowanie złożony został w 1961 r. a kolejny w 1991 r. Jednak w prawomocnym wyroku z 16 listopada 2016 r. wskazane zostało, że Prezydent zobowiązany zostaje do rozpoznania wniosku Skarżących z 8 grudnia 2015 r. W konsekwencji tę datę złożenia wniosku miał na względnie sąd rozpoznający obecnie skargę na niewykonanie wyroku z 16 listopada 2016 r. i z tego powodu uznał, że suma pieniężna w kwocie po 1000 złotych na rzecz każdego ze Skarżących spełni odpowiednią kompensacyjną. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd uwzględnił wniosek Skarżących o przyznanie na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. sumy pieniężnej, przyznając w pkt 3 sentencji wyroku na rzecz każdego ze Skarżących kwotę po 600 (sześćset) złotych. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. i 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając solidarnie na rzecz Skarżących kwotę 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu i 480 złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 120 P.p.s.a.