I SA/Wa 363/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. J. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], po rozpoznaniu zażalenia S. J., utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] sierpnia 1978 r. orzekającej o przejęciu na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, położonego w obrębie O., gmina P. Przedmiotowe postanowienie wydane zostało w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Naczelnik Gminy w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1978 r., nr [...] orzekł o przejęciu na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha, położonego w obrębie O., gmina P. W dniu 26 września 2016 r. do Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w [...] wpłynął wniosek S. J. o wznowienie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] sierpnia 1978 r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 roku Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych (obecnie KOWR) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1978 roku. Pismem z dnia 29 marca 2017 roku S. J. złożyła zażalenie na to postanowienie, wskazując, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ ojciec i jego żona bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], po rozpoznaniu zażalenia S. J., utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] marca 2017 r., w uzasadnieniu wskazując, że wznowienie postępowania musi być poprzedzone analizą przesłanek formalnych wznowienia. By można było wznowić postępowanie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, należy zbadać czy spełnione są łącznie następujące przesłanki: 1) termin, w jakim został złożony wniosek oraz 2) czy we wniosku wskazana została podstawa wznowienia. Wskazano, iż z akt sprawy wynika, że co najmniej w dniu 26 lipca 2016 roku S. J. wiedziała o tym, że jej ojciec B. C. został pozbawiony udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] sierpnia 1978 roku. Wynikało to z jej pisma z dnia 26 lipca 2016 roku, w którym zarzuciła, że B. C. nie otrzymał decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] sierpnia 1978 roku. W ocenie organu wniosek o wznowienie powinien, więc być złożony najpóźniej w dniu 26 sierpnia 2016 roku. W związku z tym. że Skarżąca swój wniosek złożyła w urzędzie pocztowym w dniu 22 września 2016 roku, doszło do uchybienia (27 dni) terminowi do wniesienia wniosku. Tym samym nie była spełniona jedna z przesłanek formalnych. Ponadto wskazano, że sentencja zaskarżonego postanowienia Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych nie odpowiada brzmieniu art. 149 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ mogłaby sugerować, że dotyczy ona odmowy wszczęcia postępowania z art. 61 a Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie budzi jednak wątpliwości, że w tym wypadku sentencja dotyczy odmowy wznowienia postępowania administracyjnego, tym bardziej, że Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych zarówno w sentencji, jaki i w uzasadnieniu postanowienia powołał się na art. 149 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skargę na powyższe postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2017 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. J. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 156 § 1 pkt. 2 kpa, bowiem decyzja z dnia [...] sierpnia 1978r Naczelnika Gminy w [...] zawiera istotną wadę prawną - nie została doręczona stronie postępowania, a strona bez własnej winy nie brała udziału w prowadzonym postępowaniu, czego skutkiem było, że przedmiotowa decyzja stała się prawomocna Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2018 r. lub uchylenia postanowienia i ponowne rozpatrzenie złożonego wniosku w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 kpa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że powyższe orzeczenie zawiera wadę prawną, bowiem z dokumentacji dotyczącej przekazania gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa (Skarbu Państwa) za rentę i spłaty pieniężne znajdującą się w Urzędzie Gminy w [...], wynika, że nie znajduje się w niej potwierdzenie odbioru decyzji przez strony lub koperta z decyzją z adnotacją nie odebranego pisma urzędowego. Działania organu wskazują zdaniem skarżącej, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a następnie została wprowadzona do obrotu prawnego, skutkiem czego funkcjonariusz organu pozbawił strony własności gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha., jak również pozbawił prawa stron do zaskarżenia decyzji w postępowaniu odwoławczym. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (2018 r. Dz. U. poz. 1302 dalej ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] marca 2017 r. dotyczące odmowy wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] sierpnia 1978 r. orzekającej o przejęciu na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, położonego w obrębie O., gmina P. Wskazać należy, że w myśl art. 148 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, przy czym nieważne jest, w jaki sposób strona uzyska tę wiedzę. Zatem dopiero moment powzięcia obiektywnej wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, otwiera bieg terminu do złożenia podania o wznowienie, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa. Nie jest natomiast istotna w przypadku terminu z art. 148 § 1 świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu jako podstawy wznowienia (tak wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2002 r., V SA 1460/01, ONSA 2003, nr 2, poz. 61), zaś w przypadku określonym w art. 148 § 2 ocena prawidłowości czy wiarygodności decyzji (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 1996 r., I SA 570/95, ONSA 1997, nr 2, poz. 100). Podkreślić przy tym trzeba, iż we wstępnej fazie postępowania regulującej stwierdzenie dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub art. 145a i b kpa, czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot będący stroną postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 kpa. Przedstawiona wykładnia przepisów o wznowieniu postępowania administracyjnego jest bezspornie przyjmowana w orzecznictwie i doktrynie. Należy tu wskazać chociażby na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 1286/09, z dnia 7 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1747/07, z dnia 1 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 1981/06, a także wyroki z dnia 13 listopada 1987 r. sygn. akt I SA 1326/86 (publ. ONSA 1987, Nr 2, poz. 80), z dnia 20 czerwca 1991 r. sygn. akt 487/91, (publ. ONSA Nr 2, poz. 50), z dnia 14 czerwca 1999 r. sygn. akt IV SA 2397/08 (niepubl.), z dnia 18 grudnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1716/06 (niepubl.) oraz poglądy doktryny np. M. Jaśkowska, A. Wróbel (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie II, Zakamycze 2005, s. 882). Zgodnie z art. 145 § 1 K.p.a., art. 145a K.p.a. i art. 145b K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 K.p.a., art. 25 K.p.a. i art. 27 K.p.a.; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2 K.p.a.); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione; 9) Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności akty normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie której została wydana decyzja; 10) zostało wydane orzeczenie sądu stwierdzające naruszenie zasady równego traktowania, zgodnie z ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. z 2010 r. Nr 254, poz. 1700 z późn. zm.), jeżeli naruszenie tej zasady miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Jak należy wywnioskować z akt sprawy, przesłanką złożenia wniosku o wznowienie postępowania było zaistnienie sytuacji o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. tzn. wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W niniejszej sprawie chodzi o okoliczność, że ojciec skarżącej B. C. został pozbawiony udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] sierpnia 1978 roku. Jak wyżej wskazano, zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z akt sprawy wynika, że skarżąca S. J. co najmniej w dniu 26 lipca 2016 roku wiedziała o tym, że jej ojciec B. C. został pozbawiony udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] sierpnia 1978 roku. Wynikało to bezpośrednio z jej pisma z dnia 26 lipca 2016 r, w którym wskazała, że jej ojciec B. C. nie otrzymał decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] sierpnia 1978 r. Skarżąca zatem o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania dowiedziała się w dniu 26 lipca 2016r. i od tej daty należało liczyć termin do wznowienia postępowania. Wniosek o wznowienie powinien, więc być złożony najpóźniej w dniu 26 sierpnia 2016 roku. W związku z tym, że skarżąca swój wniosek złożyła w urzędzie pocztowym w dniu 22 września 2016 roku, doszło do uchybienia (27 dni) terminowi do wniesienia wniosku. Wykładnia art. 148 § 2 kpa przedstawiona przez organ była więc prawidłowa. Powyższe należało mieć na względzie dokonując oceny wydanych w sprawie postanowień. Oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie organy orzekające właściwie przeprowadziły kontrolowane postępowanie nadzorcze i właściwie ustaliły zarówno stan faktyczny, jak i prawny sprawy. Wydane zaś rozstrzygnięcia oparte zostały o prawidłowo zinterpretowane przepisy prawa oraz właściwą analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co znalazło prawidłowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanych przez organ I i II instancji postanowień. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ppsa.