Sygnatura
I SA/Wa 329/23
I SA/Wa 329/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-09-10
Wynik
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 10 września 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant starszy refeferent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2024 r. sprawy ze skarg J. Z. i K. L. oraz H. J., W. P., P. P. i P.P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 listopada 2022 r. nr DAP-WOSR-7280-99/2022/AP w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 29 września 2022 r nr. DAP-WOSRFR-7280-70/2022/KK; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz J. Z. i K. L. po 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych na rzecz każdego z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz H.J., W. P., P. P. i P.P. solidarnie 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 28 listopada 2022 r. nr DAP-WOSR-7280-99/2022/AP Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję tego samego organu z dnia 29 września 2022 r. nr DAP-WOSRFR-7280-70/2022/KK w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Wnioskiem z dnia 17 grudnia 2008 r. J. Z., A. P. oraz K. L. zwrócili się do Wojewody Dolnośląskiego o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. Z. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Do wniosku dołączono: oświadczenia J. Z. o dotychczasowym stanie realizacji uprawnień oraz o miejscach zamieszkania na obecnym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie dowodów osobistych J. Z. i K. L. K. L. w dniu 28 maja 2009 r. przedłożyła do akt sprawy oświadczenia A. P. oraz K. L. o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty i o miejscach zamieszkania na obecnym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie dowodów osobistych K. L. oraz A. P., potwierdzone za zgodność z oryginałem postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt I. Ns. [...], zgodnie z którym spadek po W. Z. zmarłej w dniu 16 maja 2002 r. w [...], ostatnio stale zamieszkałej w [...], na podstawie ustawy nabyły dzieci: J. Z., K. L. oraz A. P., po 1/3 części każde z nich. J. Z. w dniu 10 października 2020 r. przedłożył do akt sprawy potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię opisu mienia pozostawionego, który został wydany S. Z. oraz kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 16 lipca 1990 r., sygn. akt I, Ns. [...], zgodnie z którym spadek po S. Z. zmarłym w dniu 11 Iutego 1985 r. w [...], ostatnio stale zamieszkałym w [...], na podstawie ustawy nabyli: żona W. Z. oraz dzieci – K. L., A. P. oraz J. Z., po 1/4 części każde z nich. J. Z. w dniu 22 kwietnia 2021 r. przedłożył do akt sprawy postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia 16 lipca 1990 r., sygn. akt I Ns [...], stwierdzające nabycie spadku po S. Z. Archiwum Państwowe w [...] przekazało Wojewodzie Dolnośląskiemu potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie dokumentów: "Rejestru repatriantów", z którego wynika, że S. Z. urodzony w 1910 r., W. Z. urodzona w 1922 r. oraz K. Z. urodzona w 1944 r., przybyli dnia 8 października 1945 r. ze [...] do [...] i następnie dnia 6 marca 1946 r. przeprowadzili się do [...] oraz "Skorowidzu repatriantów", w którym widnieje wpis na nazwisko S. Z. Archiwum Państwowe we [...] przy piśmie z dnia 29 lipca 2021 r., przekazało Wojewodzie Dolnośląskiemu potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie "Imiennych wykazów repatriantów i przesiedleńców, 1946 r.", na których widnieje S. Z., W. Z. oraz K. Z. Z przedłożonych dokumentów wynika, że wyżej wymienione osoby zostały skierowane na osiedlenie się w [...]. Postanowieniem z dnia 28 marca 2022 r., nr NRŚ-MZ.7541.1.912.2016.DM (D-1713/08), Wojewoda Dolnośląski uznał, że K. L., A. P. oraz J. Z. spełniają wymogi, o których mowa w art. 2, art. 3 oraz art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Organ wezwał wnioskodawców do przedłożenia operatu szacunkowego nieruchomości pozostawionej przez Pana S. Z. we wsi [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz wskazania wybranej przez strony formy realizacji prawa do rekompensaty. J. Z. w dniu 10 maja 2022 r. przedłożył do akt sprawy operat szacunkowy z dnia 3 maja 2022 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego D. H. dotyczący ww. nieruchomości pozostawionej przez S. Z. W dniu 19 maja 2022 r. do akt postępowania przedłożono korektę do ww. operatu. Decyzją z dnia 25 maja 2022 r. nr NRŚ-MZ.7541.1.912.2016.DM (D-1713/08), Wojewoda Dolnośląski potwierdził K. L., A. P. oraz J. Z., prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. Z. nieruchomości we wsi [...], gmina [..., powiat [...], województwo [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia 23 września 2022 r. nr DAP-WOSRFR-7280-70/2022/KK, wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia 29 września 2022 r., nr DAP-WOSRFR-7280-70/2022/KK, stwierdził nieważność decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia 25 maja 2022 r., nr NRŚ-MZ.7541.1.912.2016.DM (D-1713/08). Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli J. Z., A. P. i K. L. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister wskazał, że kwestie rekompensat za "mienie zabużańskie" reguluje obecnie ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. Na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego, Minister ustalił, że Wojewoda wydając decyzję z dnia 25 maja 2022 r. nr NRŚ-MZ.7541.1.912.2016.DM (D-1713/08), rażąco naruszył art. 2 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. określający przesłanki potwierdzenia prawa do rekompensaty oraz sposób ich udowodnienia. Minister odnosząc się do kwestii spełnienia przez właściciela pozostawionej nieruchomości przesłanek zawartych w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. warunkujących potwierdzenie prawa do rekompensaty wskazał, że prawo do rekompensaty na podstawie art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: 1) był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów: a) art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz. U. Nr 101, poz. 580) lub b) art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934), lub c) § 3-10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu co do § 2 ust. 3-5, z Ministrem Spraw Wojskowych co do § 20, 21, 22, 24 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 55 i § 56 oraz z Ministrem Spraw Zagranicznych co do § 18 ust. 1 i 2, § 51 i § 55, o meldunkach i księgach ludności (Dz. U. Nr 54, poz. 489) c) oraz opuścił byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić; 2) posiada obywatelstwo polskie. Określając krąg osób uprawnionych do rekompensaty za utracone mienie ustawodawca nie przyznał tego prawa wszystkim osobom posiadającym majątki na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które zmuszone były je pozostawić, ale wyłącznie tym, które spełniły łącznie warunki określone w art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Niespełnienie choćby jednej z wymienionych w powyższym przepisie przesłanek, powoduje utratę uprawnień do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, co skutkuje wydaniem przez organ administracji decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Analiza materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie wykazała, że zgromadzony materiał dowodowy nie jest wystarczający, aby orzec, że S. Z. spełnił przesłanki wymienione w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. warunkujące potwierdzenie prawa do rekompensaty. Zgodnie z art 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. koniecznym warunkiem potwierdzenia prawa do rekompensaty jest posiadanie obywatelstwa polskiego w dniu 1 września 1939 r. przez właściciela nieruchomość pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten jest jednoznaczny w swojej treści i nie wymaga interpretacji. Kwestia posiadania przez S. Z. obywatelstwa polskiego w dniu 1 września 1939 r. ma zatem zasadnicze znaczenie z punktu widzenia spełnienia jednej z podstawowych przesłanek warunkujących uzyskanie prawa do rekompensaty. Art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. nakazuje dołączyć do wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty dowody, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego. Dowodami mogą być w odniesieniu do przesłanki obywatelstwa polskiego w szczególności wydane przez władze polskie dokumenty, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego (art. 6 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.). Jak wynika z treści powołanego art. 6 ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. daje pierwszeństwo dokumentom urzędowym, jednakże nie jest wykluczone w postępowaniu dotyczącym realizacji prawa do rekompensaty przeprowadzenie dowodów innych, aniżeli wymienione w tych przepisach, a przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Dowody te mają tylko pierwszeństwo przed innymi, ich złożenie przez wnioskodawcę może okazać się wystarczające do wykazania przesłanek, od których zależy prawo do rekompensaty, a tym samym zamykające postępowanie w tym zakresie. To na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa do rekompensaty ciąży obowiązek udowodnienia przesłanek umożliwiających uwzględnienie wniosku. Nie ulega wątpliwości, że brzmienie powołanego przepisu art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. wskazuje na to, iż po pierwsze tego rodzaju dowód jest niezbędny dla rozpoznania sprawy co do meritum, po wtóre zaś, to na wnioskodawcy spoczywa ciężar jego dostarczenia. Brak dowodu potwierdzającego posiadanie obywatelstwa polskiego wyklucza możliwość uzyskania decyzji pozytywnej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 543/20). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj.: "Rejestru repatriantów" oraz "Skorowidzu repatriantów" przekazanych przez Archiwum Państwowe w [...] oraz "Imiennych wykazów repatriantów i przesiedleńców, 1946 r." przekazanych przez Archiwum Państwowe we [...] nie wynika, że S. Z. posiadał w dniu 1 września 1939 r. obywatelstwo polskie. Strony postępowania do wniosku z dnia 26 października 2022 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy przedłożyły uwierzytelnioną kopię świadectwa pracy z dnia 15 czerwca 1938 r. S. Z., wnosząc o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z ww. dokumentu "na okoliczność wykazania, że S. Z. był mianowany obywatelem, a więc posiadał obywatelstwo polskie (...)". W odniesieniu do powyższego, Minister wskazał, że świadectwo pracy z dnia 15 czerwca 1938 r. dotyczące zatrudnienia S. Z. w młynie w [...], nie jest dokumentem, który świadczy o posiadaniu przez S. Z. obywatelstwa polskiego w dniu 1 września 1939 r. Z ww. świadectwa pracy nie wynika, że dokument ten dotyczy osoby posiadającej obywatelstwo polskie. Użyty w świadectwie pracy skrót "Ob." ("Niniejszym zaświadcza się że Ob. Z. S., jest zatrudniony w tut. młynie") jest skrótem urzędowego zwrotu grzecznościowego użytego przez pracodawcę w stosunku do pracownika, którego dokument dotyczy. W aktach sprawy brak jest więc dowodu, który świadczyłyby, że S. Z. posiadał w dniu 1 września 1939 r. obywatelstwo polskie. Ww. dokumenty archiwalne potwierdzają jedynie fakt repatriacji S. Z., W. Z. oraz K. Z. ze [...] do Polski w jej powojennych granicach. Dokumenty te nie potwierdzają natomiast czy S. Z. zamieszkiwał na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto znajdujący się w aktach sprawy opis mienia pozostawionego, który został wydany S. Z. nie jest dowodem potwierdzającym tytuł własności do pozostawionej nieruchomości. Opis mienia pozostawionego określa jedynie rodzaj i powierzchnię pozostawionych nieruchomości. W związku z tym, strony przedmiotowego postępowania były zobligowane przedłożyć dokumenty, z których wynikałoby, że S. Z. posiadał tytuł własności do nieruchomości pozostawionych we wsi [...], powiat [...], województwo [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec powyższego, Minister wskazał, że Wojewoda zaniechał wnikliwego zbadania przedmiotowej sprawy, wskutek czego rażąco naruszył art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z dnia 25 maja 2022 r., nr NRŚ-MZ.7541.1.912.2016.DM (D-1713/08), potwierdzającej K. L., A. P. i J.Z. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. Z. nieruchomości położonej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w stanie faktycznym, który nie wyczerpuje przesłanek ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Skargi o tożsamej treści na decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: K. L., A. P. (w miejsce skarżącej wobec jej zgonu w dniu 8 stycznia 2024 r. wstąpili jej spadkobiercy: H. J., W. P., P. P. i P. P.(1)) i J. Z.zarzucając jej: I. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w treści skargi jako KPA) w z art. 7 Konstytucji RP poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu i władzy publicznej, co przejawiało się w tym, że organ wydał decyzję z dnia 28 listopada 2022 roku utrzymującą w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2022 roku, nr DAP-WOSRFR-7280-70/2022/KK, stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia 25 maja 2022 roku nr NRŚ.MZ.7541.1.912.2016.DM (D-1713/08) potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. Z. nieruchomości położonej w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...], tj. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wbrew faktom i okolicznościom wynikającym ze zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, wbrew zasadom logiki oraz wbrew przepisom prawa regulujących tę materię, 2. art. 8 § 2 KPA w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2022 roku, nr DAP-WOSRFR-7280-70/2022 KK, stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia 25 maja 2022 roku nr NRŚ.MZ.7541.1.912.2016.DM (D-1713/08) potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. Z. nieruchomości położonej w miejscowości [...], powiat [...], województwo [...], tj. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, powołując się na zupełnie odmienną interpretację przepisów prawa, metodykę pracy i ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, tym samym bez uzasadnionej przyczyny odstępując od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, 3. art. 7 KPA, art. 77 § 1 KPA w zw. z art. 80 KPA poprzez nierozpatrzenie sprawy w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do odmiennej oceny spełnienia przez wnioskodawcę kryteriów przyznania rekompensaty za pozostawienie nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, 4. art. 75 KPA w zw. z art. 76 KPA pozostające w zw. z art. 77 KPA pozostającymi w zw. z art. 1 i 2 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 roku o obywatelstwie Państwa Polskiego obowiązującej do dnia jej uchylenia, tj. do dnia 19 stycznia 1951 roku poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2022 roku, nr DAP-WOSRFR-7280-70/2022/KK, stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia 25 maja 2022 roku nr NRŚ.MZ.7541.1.912.2016.DM (D-1713/08), powołując się na okoliczność, że strony nie wykazały, że S. Z. posiadał obywatelstwo polskie na dzień 1 września 1939 roku oraz zamieszkiwał na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, kiedy z akt sprawy, w tym z dokumentów urzędowych w nich się znajdujących, jasno wynika, że S. Z. był obywatelem polskim oraz na jakich terenach zamieszkiwał, nadto z obowiązującej w ówczesnym czasie ustawy z dnia 20 stycznia 1920 roku o obywatelstwie Państwa Polskiego wynikało, że z chwilą ogłoszenia przedmiotowej ustawy prawo obywatelstwa polskiego służyło osobie, która urodziła się na obszarze Państwa Polskiego, w tym zatem również S. Z., który urodził się w [...], która znajdowała się na terenie ówczesnego Państwa Polskiego, 5. art. 156 § 1 KPA w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 KPA poprzez uznanie, że zachodziła konieczność stwierdzenia nieważności decyzji, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2022 roku, kiedy organ nie wykazał w rzeczywistości żadnej z przesłanek, która umożliwiłaby stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Dolnośląskiego, w tym w szczególności nie wykazał aby doszło do wydania przedmiotowej decyzji z rażącym naruszeniem prawa, czy, że treść decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia 25 maja 2022 roku pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa a charakter tego naruszanie powodował, że decyzja Wojewody Dolnośląskiego z dnia 25 maja 2022 roku nie mogła być zaakceptowana i z tych względów organ stwierdził jej nieważność, 6. art. 156 § 1 pkt 2 KPA poprzez uznanie, że Wojewoda Dolnośląski wydając decyzję z dnia 25 maja 2022 roku nr NRŚ-MZ.7541.1.912.2016.DM (D-1713/08) rażąco naruszył przepisy prawa w tym ustawę z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej wydając decyzję w stanie faktycznym, który jest niezgodny z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej 7. art. 136 § 1 KPA poprzez jego niezastosowanie i brak przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnieniu dowodów i materiałów, kiedy sam skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przedstawił dodatkowe dokumenty, które wyjaśniają wątpliwości organu co do kwestii obywatelstwa i miejsca zamieszkiwania S. .Z, 8. art. 7 KPA, art. 77 § 1 KPA w zw. z art. 80 KPA w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 KPA poprzez wydanie rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy zaskarżoną decyzję, kiedy organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów i zastrzeżeń do organu przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w tym w szczególności do zarzuconego naruszenia art. 10 KPA, tj. braku zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w sprawie oraz pozbawienia możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, 9. art. 107 § 1 pkt 7 KPA w zw. z art. 127 § 3 KPA poprzez brak pełnego pouczenia strony o możliwościach zaskarżenia decyzji z pominięciem informacji o możliwości wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie strony, poprzez uznanie że strona złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy w związku z czym nie zostały naruszone jej prawa przez organ. II. naruszenie przepisów prawa materialnego: 1. art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego niezastosowanie i pominięcie, że wszelkie uregulowania dotyczące repatriacji S. Z., a więc właściciela pozostawionej nieruchomości odbywały się na zasadzie układu z dnia 9 września 1944r. pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego a Rządem Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Rad dotyczącego ewakuacji obywateli polskich z terytorium U.S.R.R. i ludności ukraińskiej z terytorium Polski, co samo przez się wraz z dokumentacją dotyczącą repatriacji potwierdza, że S. Z. posiadał obywatelstwo polskie, a więc spełniał wymogi ustawowe przyznania rekompensaty, 2. art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że strony winny wykazać przysługujący S. Z. tytuł własności do pozostawionych nieruchomości, kiedy wymogiem ustawowym jest wykazanie, że miał on miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, był obywatelem polskim oraz opuścił byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, co zostało potwierdzone dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy, 3. art. 2 ustawy z 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jej niewłaściwe zastosowanie, a to wskutek błędnego uznania, że nie wykazano, że S. Z. w dniu 1 września 1939 roku posiadał obywatelstwo polskie, kiedy z obowiązującej w ówczesnym czasie ustawy z dnia 20 stycznia 1920 roku o obywatelstwie Państwa Polskiego wynikało, że z chwilą ogłoszenia przedmiotowej ustawy prawo obywatelstwa polskiego służyło osobie, która urodziła się na obszarze Państwa Polskiego, w tym zatem również S. Z., który urodził się w [...], która znajdowała się na terenie ówczesnego Państwa Polskiego, 4. art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżący powinien wykazać tytuł własności do pozostawionej przez S. Z. nieruchomości, kiedy z ustawy wynika wprost, że koniecznym jest wykazanie jedynie posiadania obywatelstwa polskiego, nadto orzecznictwo wskazuje również na niezasadność wymagania od spadkobierców wykazania prawa własności do nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, 5. art. 6 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego błędną wykładnię i pominięcie, że wnioskodawca winien przedstawić do wniosku dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości, a nie dowody potwierdzające tytuł własności, 6. art. 6 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy pozostające w zw. z art. 80 KPA poprzez uznanie, że strony nie wykazały, że S.Z. posiadał obywatelstwo polskie, kiedy z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że S. Z. figurował w skorowidzu repatriantów Państwowego Urzędu Repatriacyjnego, co mając na uwadze treść układu z dnia 9 września 1944 r. pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego a Rządem Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Rad dotyczącego ewakuacji obywateli polskich z terytorium U.S.R.R. i ludności ukraińskiej z terytorium Polski, jednoznacznie potwierdza, że S. Z. był obywatelem polskim, gdyż w odmiennym przypadku nie uzyskałby statusu repatrianta, nadto z żadnych innych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w tym z pism nadesłanych przez archiwa nie wynika aby S. Z. utracił obywatelstwo polskie, 7. art. 6 ust. 4 pkt. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego błędną wykładnię i niezasadne deprecjonowanie przedstawionego opisu mienia pozostawionego jako dowodu który świadczy o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, kiedy to właśnie opis mienia pozostawionego jest wymieniony w ustawie jako pierwszy i kluczowy celem wykazania powyższych okoliczności, a nadto dokument ten zgodnie z układem, z dnia 9 września 1944 r. pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego a Rządem Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Rad dotyczącego ewakuacji obywateli polskich z terytorium U.S.R.R. i ludności ukraińskiej z terytorium Polski był wydawany obywatelowi polskiemu pozostawiającemu nieruchomość, 8. art. 6 ust. 4 pkt. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego pominięcie a tym samym nieuwzględnienie dokumentów wydanych przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, które potwierdzają fakt posiadania obywatelstwa polskiego przez S. Z, 9. art. 6 ust. 4 pkt. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez pominięcie, że w aktach spraw znajdują się dokumenty potwierdzające, że po S. Z. zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe, co również potwierdza fakt posiadania obywatelstwa polskiego. Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z: 1. pisma Archiwum Państwowego we [...] z dnia 2 stycznia 2023 roku wraz z dokumentami: ankietą, tymczasowym zaświadczeniem tożsamości, zgłoszeniem zamieszkania- kwestionariusz, kartą osobową, zgłoszeniem zamieszkania, wnioskiem o wydanie dowodu osobistego, na okoliczność wykazania, że S. Z. w roku 1939 posiadał obywatelstwo polskie, nie posiadał obywatelstwa innego kraju, nie służył w armii innego kraju, określenia przynależności polskiej na podstawie karty ewakuacyjnej, posiadania książeczki wojskowej, która potwierdza obywatelstwo polskie, faktu zamieszkiwania do 1 września 1939 roku na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, 2. fotokopii odpisu skróconego aktu małżeństwa S. Z. i W. W., 3. fotokopii odpisu skróconego aktu zgonu S. Z, 4. fotokopii protokołu rozprawy z dnia 16 lipca 1990 roku przed Sądem Rejonowym w [...] I Wydziałem Cywilnym w sprawie o sygn. akt I Ns [...], 5. odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w [...] I Wydziału Cywilnego z dnia 16 lipca 1990 roku w sprawie o sygn. akt I Ns [...], dowody wymienione w punktach od 1 do 5 na okoliczność wykazania, że S. Z. był obywatelem polskim oraz urodził się w [...], czyli w miejscowości, w której pozostawił nieruchomość na skutek repatriacji. Ewentualnie, gdyby przedstawione w załączeniu dokumenty z przeprowadzonego postępowania spadkowego były niewystarczające z uwagi na formę dokumentu, wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z akt sprawy prowadzonej przed Sądem Rejonowym w [...] I Wydziałem Cywilnym pod sygn. akt I Ns [...], w szczególności z: odpisu skróconego aktu małżeństwa S. Z. i W. W., odpisu skróconego aktu zgonu S. Z., protokołu rozprawy z dnia 16 lipca 1990 roku przed Sądem Rejonowym w [...] I Wydziałem Cywilnym w sprawie o sygn. akt I Ns [...], postanowienia Sądu Rejonowego w [...] I Wydziału Cywilnego z dnia 16 lipca 1990 roku w sprawie o sygn. akt I Ns [...], na okoliczność wykazania, że S. Z. był obywatelem polskim oraz urodził się w [...], czyli w miejscowości, w której pozostawił nieruchomość na skutek repatriacji. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie. Postanowieniem z dnia 27 marca 2023 r. sprawy z powyższych skarg zostały połączone do wspólnego rozpoznania i orzekania oraz prowadzenia pod sygnaturą akt I SA/Wa 329/23. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargi za zasadne. W pierwszej kolejności podnieść należy, że istota postępowania nieważnościowego polega na badaniu, czy kontrolowana decyzja jest obarczona którąś z wad opisanych w art. 156 § 1 k.p.a. W tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest natomiast władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, a tym bardziej prowadzić postępowania dowodowego, jak to może czynić w postępowaniu zwykłym (odwoławczym). Jak wynika z powyższego organ rozpatruje w tym postępowaniu jedynie kwestie prawne i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej. Tylko zatem stwierdzenie wady lub wad decyzji wymienionych w zamkniętym katalogu ww. przepisu pozwala na wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Postępowanie nieważnościowe jest bowiem postępowaniem nadzwyczajnym i dla wzruszenia wprowadzonej skutecznie do obrotu prawnego decyzji administracyjnej wymagane jest spełnienie ściśle określonych przesłanek. Ustawodawca przewidział w art. 156 § 1 k.p.a. następujące przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej: (1) wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości; (2) wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; (3) decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; (4) decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; (5) decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; (6) w razie wykonania decyzja wywołałaby czyn zagrożony karą; (7) decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia 25 maja 2022 r. w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej upatruje w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa. W tym miejscu podkreślić jednak trzeba, że przy rozważaniu tego, czy zachodzi przesłanka rażącego naruszenia prawa niewystarczające jest wykazanie, że doszło do oczywistego naruszenia przepisu prawa, nie mówiąc już o wykazaniu zwykłego naruszenia prawa. Z tego względu w orzecznictwie sądów administracyjnych zaostrzono kryteria, pozwalające na stwierdzenie, czy doszło do rażącego naruszenia prawa, dając tym samym pierwszeństwo zasadzie stabilności obrotu prawnego. Tylko zatem w przypadku zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności, możliwe jest wzruszenie zasady stabilności, pewności obrotu prawnego, wywodzonej z art. 16 k.p.a. Pojęcie rażącego naruszenia prawa interpretowane jest jako naruszenie przepisu nie pozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego zrozumienia, jako oczywiste, wyraźne i bezsporne, jako sytuacja, w której rozstrzygnięcie zawarte w decyzji administracyjnej, dotyczące praw lub obowiązków stron postępowania, zostało ukształtowane sprzecznie z przesłankami wprost określonymi w przepisie prawa. Z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamione każde, nawet oczywiste naruszenie prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechnie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać, ani tolerować (por. wyrok NSA z 20 października 2011 r., II GSK 1056/10, Lex nr 1070197 oraz wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1098/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA). Termin rażące naruszenie prawa co do zasady odnosi się do przepisów prawa materialnego, jednak się do tego nie ogranicza. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 stycznia 2009 r., II GSK 600/08 (Lex nr 475235), posłużenie się przez ustawodawcę w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieostrym pojęciem "rażącego naruszenia prawa", wymaga szczególnej staranności w budowaniu tezy, że naruszenie jasnych w treści norm proceduralnych jest rażącym naruszeniem prawa. O ile bowiem w przypadku prawa materialnego teza ta w zasadzie nie jest kwestionowana, to w odniesieniu do prawa procesowego, chociażby z uwagi na istnienie trybu wznowienia, tylko niektóre przypadki mogą być kwalifikowane, jako rażące. Zalicza się do takich przypadków nieprzestrzeganie zasad ogólnych kodeksu. Uważa się przy tym, że o tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia. W odniesieniu do przepisów o postępowaniu administracyjnym za rażące ich naruszenie należy uznać oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 6-11 w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania (por. uzasadnienie wyroku NSA w Warszawie z dnia 8 czerwca 1983 r., I SA 355/83, ONSA 1983, nr 1, poz. 40 – tak: Jaśkowska Małgorzata, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex.2016). Nadto wskazać należy, że zarówno w doktrynie jaki i w orzecznictwie ugruntowany jest również pogląd stanowiący, iż poszczególne tryby nadzwyczajne nie mogą być stosowane zamiennie, mają one na celu bowiem usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji. W piśmiennictwie wskazuje się, że najistotniejszą różnicą omawianych instytucji jest materialnoprawny charakter w przypadku stwierdzenia nieważności i proceduralna istota wznowienia postępowania. W przypadku stwierdzenia nieważności wada decyzji ma swoje źródło w prawie materialnym, tj. tkwi w samej decyzji. Natomiast w odniesieniu do wznowienia postępowania, wada dotyczy sposobu podejmowania tej decyzji, czyli "wadą jest dotknięte samo postępowanie", czyli "warunki powstania decyzji". Jak wskazuje NSA w wyroku z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 3033/15, za rażące naruszenie postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie. W niniejszej sprawie z sytuacją taką nie mamy jednak do czynienia. Jak wynika z akt administracyjnych postępowanie dowodowe w sprawie zakończonej kwestionowaną decyzją zostało przeprowadzone, a organ I instancji dokonał oceny dowodów w ramach swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 k.p.a. Tymczasem organ nadzoru stwierdzając nieważność decyzji Wojewody uznał, że organ I instancji zaniechał wnikliwego zbadania przedmiotowej sprawy, wskutek czego rażąco naruszył art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z dnia 25 maja 2022 r., potwierdzającej K. L., A. P. i J. Z. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. Z. nieruchomości położonej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w stanie faktycznym, który nie wyczerpuje przesłanek ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., uznając, że strony nie przedstawiły dokumentu potwierdzającego posiadanie przez S. Z. obywatelstwa polskiego oraz tytułu własności mienia pozostawionego. Wobec powyższego ponownie wskazać należy, że rażące naruszenie prawa musi tkwić w treści decyzji administracyjnej, a nie w postępowaniu, w którym decyzja ta została wydana. Ocena postępowania wyjaśniającego, postępowania dowodowego, a także jego uzupełnienie, może nastąpić jedynie w ramach postępowania odwoławczego, a także w toku postępowania, o którym mowa w art. 145 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1472/09). W tym kontekście podnoszone przez organ nadzoru argumenty związane z błędnym ustaleniem przez Wojewodę stanu faktycznego polegającym na uznaniu, że S. Z. posiadał obywatelstwo polskie i że był właścicielem mienia pozostawionego, posiadał miejsce zamieszkania na byłym terytorium RP, co doprowadziło do dokonania błędnej subsumcji normy zwartej w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. uznać należało za nieuzasadnione i nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia a ich uwzględnienie w istocie doprowadziłoby do obejścia przepisów regulujących postępowanie odwoławcze oraz postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania. Jak wynika jednak z akt sprawy zostały w postępowaniu zwykłym zgromadzone dowody, które uprawniały Wojewodę do wydania kwestionowanej decyzji po dokonaniu ich oceny w ramach swobodnej oceny dowodów. Wojewoda dysponował m.in. postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia 16 lipca 1990 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po S. Z. Jest to dokument urzędowy i korzysta z domniemania zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z art. 1108 § 1 kodeksu postępowania cywilnego do jurysdykcji krajowej należą sprawy spadkowe, jeżeli spadkodawca w chwili śmierci był obywatelem polskim lub miał miejsce zamieszkania bądź miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej. Jak wynika z analizy dokumentów, nie wykazano aby powodem wydania postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku był fakt jego zamieszkiwania na terenie Polski (aby miał tu majątek).Oczywiście najprostszym dowodem na wykazanie obywatelstwa byłoby zaświadczenie o posiadaniu obywatelstwa wydanego przez właściwego Wojewodę. Nie oznacza to jednak, że tylko takiego rodzaju dowód może świadczyć o tym obywatelstwie. Jeśli chodzi o tytuł własności mienia pozostawionego, to jak wynika z akt sprawy i uzasadnienia decyzji Wojewody dysponował on opisem mienia pozostawionego uznając go za dokument wystarczający do potwierdzenia prawa do rekompensaty spadkobiercom S. Z., do czego w świetle wyżej przedstawionych rozważań był uprawniony. Zgodnie z art. 5 ust. 1 z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Do wniosku należy dołączyć m.in. dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości (art. 6 ust. 1 pkt 1 tej ustawy). W art. 6 ust. 4 wskazano otwarty katalog takich dowodów: 1) urzędowy opis mienia; 2) orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny; 3) dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw; (...). Stosownie do art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Domniemanie prawdziwości, tzn. zgodności zawartych w nim twierdzeń z rzeczywistym stanem rzeczy, w odniesieniu do dokumentu urzędowego jest możliwe i wymaga przeprowadzenia przeciwdowodu przeciwko treści tych dokumentów (art. 76 § 3 K.p.a.). W niniejszej sprawie skarżący przedstawili dokument w postaci opisu mienia pozostawionego określającego rodzaj i powierzchnię mienia pozostawionego. Dokument ten opatrzony jest stosownymi pieczęciami, w związku z czym należy uznać go za dokument urzędowy zgodnie z art. 6 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Reasumując, Sąd doszedł do wniosku, że decyzja Wojewody Dolnośląskiego z dnia 25 maja 2022 r. nie zawiera uchybień, które należałoby zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa, a w konsekwencji brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a. Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze, uznając je za zbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Uznając jednocześnie, że z uwagi na stwierdzony charakter naruszenia prawa brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. Sąd postępowanie to umorzył. (pkt II sentencji wyroku). Zgodnie z ww. przepisem w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. W rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne, czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W wyniku dokonanej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że organ niezasadnie stwierdził nieważność decyzji Wojewody potwierdzającej skarżącym prawo do rekompensaty, w sytuacji gdy nie wystąpiła przesłanka rażącego naruszenia prawa. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt III i IV sentencji wyroku).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 13 lutego 2023
- Symbol z opisem
- 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
- Hasła tematyczne
- Nieruchomości
- Skarżony organ
- Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
- Sędziowie
- Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący/ Anna Falkiewicz-Kluj Jolanta Dargas /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
art. 5 ust. 1 · Dz.U. 2005 nr 169 poz. 1418
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 156 § 1 pkt 2 · Dz.U. 2022 poz. 2000
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a · Dz.U. 2024 poz. 935
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny