I SA/Wa 3266/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Izabela Ostrowska Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2014 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej nr [...] orzekło o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania nieruchomości rolnej położonej we wsi K., [...] pow. [...] o pow. ok. [...] ha wraz z zabudowaniami stanowiącej dotychczasowa własność A. H. na podstawie aktu nadania Nr [...], oddanej przez Państwo we władanie Państwowemu Gospodarstwu Rolnemu w K. w roku [...] r. tj. przed 5 kwietnia 1958 r. Po rozpatrzeniu odwołania A. H. decyzją z dnia [...] r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] r. Orzeczeniem z dnia [...] r. Rada Nadzorcza Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. zmieniła decyzję Oddziału ZUS w S. z dnia [...] r. uznając, że A. I. (uprzednio H.) nabyła prawo do ubiegania się o rentę z tytułu przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...] po rozpatrzeniu wniosku R. B., będącej następcą prawnym A. I., o nieodpłatne przyznanie własności działki siedliskowej oznaczonej nr [...] położonej we wsi K., gm. S., stanowiącej własność Gminy S., zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P. odmówił nadania tej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Po 2781/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. Powyższy wyrok stał się prawomocny w dniu 10 marca 2005 r. Wnioskiem z dnia [...] r. R. B. wniosła do Ministra Administracji i Cyfryzacji o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] i decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Powiatowej Rady Narodowej w W. z dnia [...] r. Postanowieniem z dnia [...] r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zawiadomił R. B., że do rozpatrzenia jej wniosku z dnia [...] r. w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. z dnia [...] r. właściwy jest Wojewoda [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...]. Wnioskiem z dnia [...] r. R. B. wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał do Wojewody [...] wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylił własne postanowienie z dnia [...] r. i przekazał sprawę Wojewodzie [...] do rozpoznania. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. z dnia [...] r. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. została utrzymana w mocy decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] r. Tymczasem zgodnie z art. 157 § 1 w zw. z art. 17 ust. 2 k.p.a. właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, którym jest w niniejszej sprawie jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. wniosła R. B. Wskazała, że wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. z dnia [...] r., który to wniosek został przekazany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Wojewodzie [...]. Tym samym to Wojewoda [...] powinien rozpoznać jej wniosek. Wskazała, że decyzja ta narusza prawo, albowiem przedmiotowa nieruchomość została nadana w związku z przesiedleniem jej matki z okolic Przemyśla. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania. W uzasadnieniu organ stwierdził, że Wojewoda [...] prawidłowo stwierdził, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji musi dotyczyć zarówno decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, jak i decyzji wydanej w wyniku rozpatrzenia odwołania od tej decyzji. Ponieważ decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. z dnia [...] r. została utrzymana w mocy decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] r., to decyzja z dnia [...] r. jest decyzją rozstrzygającą o bycie prawnym decyzji I instancyjnej. Bezspornie istnieje zatem właściwość Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania wniosku R. B. Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. B. będący następcą prawnym R. B. W uzasadnieniu wskazał, że z powodu rażącego naruszenia prawa została zabrana przedmiotowa nieruchomość i przyłączona do PGR K. Podniósł, że nieruchomość ta została przekazana jego matce, czego dowodem jest istniejąca karta przesiedleńcza, w związku ze spalonym majątkiem w okolicach P. Wskazał, że matka na podstawie aktu nadania nr [...] otrzymała ok. [...] ha ziemi, dom i budynki gospodarcze we wsi K. Podniósł, że nie może się zgodzić, iż decyzja z [...] r. nadal funkcjonuje w obrocie prawnym. Jednocześnie wskazał, że właściwym do rozstrzygnięcia jest Wojewoda [...] na skutek podjętego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] nie naruszają przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury. Organy zasadnie przyjęły, że właściwym do orzekania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady narodowej w K. z dnia [...] r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Powiatowej rady Narodowej w W. z dnia [...] r. jest właściwy minister na podstawie przepisu art.157 § 1 k.p.a..w zw. z art.17 pkt 2 k.p.a.. W przedmiotowej sprawie właściwym organem jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który zgodnie z oświadczeniem jego pełnomocnika złożonym do protokołu rozprawy w dniu 16 lipca 2014 r. uznaje się za organ właściwy i gotowy do rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, który zostanie przekazany przez Wojewodę [...] z zachowaniem zasady dwuinstancyjności. Podkreślić należy, że jeśli od decyzji wniesione zostało odwołanie i organ II instancji rozpoznając je wydał swoją decyzję, niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania w trybie stwierdzenia nieważności jedynie w zakresie decyzji pierwszoinstancyjnej. W takiej sytuacji postępowanie nieważnościowe musi obejmować obie decyzje jako przedmiotowo tożsame. Przepis art. 156 k.p.a. expressis verbis nie wyraża, że stanowi podstawę prawną dla stwierdzenia nieważności tylko decyzji ostatecznych, jednakże treść tego przepisu należy odczytywać łącznie z art. 16 § 1 k.p.a., zgodnie z którym tylko decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku postępowania podlegają trybom szczególnym, w tym właśnie stwierdzeniu nieważności. Jeżeli zatem postępowanie administracyjne zostało zakończone wydaniem decyzji w wyniku rozpoznania odwołania, to decyzja w prawie stwierdzenia nieważności może dotyczyć jedynie decyzji organu odwoławczego (lub obu). Byt prawny decyzji wydanej przez organ I instancji jest bowiem uzależniony w całości od utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego. Pozostawienie w obrocie prawnym decyzji wydanej w wyniku odwołania, w warunkach stwierdzenia nieważności tylko decyzji pierwszoinstancyjnej, stanowiłoby stan niepewności prawnej, a ponadto prowadziłoby do niewykonania orzeczenia nadzorczego, stanowiącej przesłankę nieważności w myśl art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 2002 r., sygn. akt I SA 843/00, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 września 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 952/07). Na marginesie podkreślić należy, że zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie wobec podnoszonych w niej okoliczności abstrahujących od stanu prawnego niniejszego postępowania. Wobec powyższego Sąd na podstawie przepisu art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz.270) orzekł o oddaleniu skargi.