I SA/Wa 3020/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Skiba, sędzia WSA Bożena Marciniak, asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.), Protokolant specjalista Monika Bodzan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2023 r. sprawy ze skargi W. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 stycznia 2022 r., sygn. akt I SAB/Wa 419/21 1. wymierza Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 1 000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz skarżącego W. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W. S. (dalej jako "skarżący") w dniu 25 listopada 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy (dalej jako "Prezydent" lub "organ") wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 stycznia 2022 r. sygn. akt I SAB/Wa 419/21, mocą którego Sąd uwzględnił jego skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta postępowania i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z 29 września 2008 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. W uzasadnieniu skargi wskazał, że mimo upływu w dniu 6 października 2022 r. terminu do wydania decyzji oraz skierowanego do organu wezwania do wykonania wyroku, organ nadal pozostaje w bezczynności. Wprawdzie w dniu 1 września 2022 r. Prezydent zlecił wykonanie opracowania geodezyjnego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości, to jednak termin na jego wykonanie wyznaczył dopiero na 8 grudnia 2022 r. Z kolei skarżącego poinformował, że decyzję wyda do 28 lutego 2023 r. Nierozpoznanie sprawy do chwili obecnej narusza natomiast konstytucyjne prawo obywatela do uzyskania rozstrzygnięcia w rozsądnym terminie i świadczy o nieprawidłowym funkcjonowaniu urzędu, jak też podważa autorytet i zaufanie do władzy publicznej. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że pismem z 9 listopada 2022 r. poinformował skarżącego, że wydanie rozstrzygnięcia przewiduje do 28 lutego 2022 r. oraz o czynnościach podejmowanych w postępowaniu. Przy piśmie z 2 grudnia 2022 r. uzyskał z kolei opracowanie geodezyjne polegające na rozliczeniu przedmiotowej nieruchomości w działkach ewidencyjnych wraz z rozliczeniem nieruchomości według strefy zabudowy w Ogólnym Planie Zabudowania m.st. Warszawy z 1931 r. Pismem z 22 grudnia 2022 r. Prezydent zwrócił się następnie do Wydziału Obrotu Nieruchomościami Urzędu Dzielnicy [...] o wypożyczenie akt sprawy z wniosku o zasiedzenie części dz. nr [...] (obecnie dz. nr [...]), części dz. nr [...] (obecnie dz. nr [...]) i części dz. nr [...] (obecnie dz. nr [...]) z obrębu [...], w której Sąd Rejonowy dla Warszawy [...] Wydział [...] Cywilny wydał postanowienie z 8 czerwca 2010 r. sygn. akt [...]. W sprawie przekazano również zgłoszenie odpowiedniej komórce w celu zawarcia umowy zlecenie na wykonanie opinii fotogrametrycznej polegającej na wkreśleniu przedmiotowej nieruchomości na zdjęcia lotnicze wykonane w latach 1951, 1955, 1960 oraz sporządzenie interpretacji fragmentu tych zdjęć, na których znajduje się przedmiotowa nieruchomość. Termin wykonania ww. opinii do dnia dzisiejszego nie został wyznaczony. Wobec faktu podejmowania przez organ kolejnych czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego oraz merytoryczne załatwienie sprawy, nie można uznać, że jest on bezczynny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z 31 stycznia 2022 r. sygn. akt I SAB/Wa 419/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt albo, w przypadku, o którym mowa w § 1a, odpisu orzeczenia. Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 31 stycznia 2022 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi w dniu 6 lipca 2022 r. (data prezentaty organu). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu 6 października 2022 r. Tymczasem organ do dnia wydania wyroku nie zakończył przedmiotowego postępowania. Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 p.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżącego z 2 listopada 2022 r., którym wezwał on Prezydenta do wykonania wyroku z 31 stycznia 2022 r. sygn. akt I SAB/Wa 419/21. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi grzywny. Stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 31 stycznia 2022 r. oraz fakt, że do dnia wyrokowania nie zapadła decyzja w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 1 000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta za niewykonanie ww. wyroku w terminie. Wymierzając grzywnę Sąd uwzględnił kontekst sprawy, w rozpoznaniu której organ pozostaje w zwłoce. Ta zaś dotyczy ustalenia odszkodowania w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.) za utraconą nieruchomość warszawską. Sądowi z urzędu znana jest okoliczność znacznej liczby tego typu spraw zawisłych przed organem oraz ich stopień skomplikowania spowodowany przede wszystkim historycznym charakterem, co także determinuje zwłokę w ich załatwianiu. Oczywiście okoliczności te nie zwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonanie prawomocnego wyroku, jednakże muszą być uwzględnione przy gradacji nakładanej z tego tytułu grzywny. Co więcej od daty doręczenia organowi prawomocnego wyroku z 31 stycznia 2022 r. (tj. 6 lipca 2022 r.), Prezydent podejmuje regularnie czynności zmierzające do zakończenia postępowania. Z uwagi na powyższe Sąd uznał również, że prowadzenie postępowania przez Prezydenta po wyroku zobowiązującym go do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wziął pod uwagę długość przekroczonego terminu (około 7 miesięcy), skomplikowany charakter sprawy oraz fakt, że organ gromadzi materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji. W tym celu w dniu 1 września 2022 r., a zatem jeszcze przed upływem terminu wyznaczonego przez Sąd, zlecił geodecie wykonanie opracowania geodezyjnego dawnej nieruchomości hipotecznej polegającego na rozliczeniu przedmiotowej nieruchomości w działkach ewidencyjnych wraz z rozliczeniem nieruchomości według strefy zabudowy w Ogólnym Planie Zabudowania m.st. Warszawy z 1931 r. Opracowanie to uzyskano w dniu 2 grudnia 2022 r. Następnie organ pismem z 22 grudnia 2022 r. wystąpił do Wydziału Obrotu Nieruchomościami Urzędu Dzielnicy [...] o wypożyczenie akt sprawy z wniosku o zasiedzenie części dz. nr [...] (obecnie dz. nr [...]), części dz. nr [...] (obecnie dz. nr [...]) i części dz. nr [...] (obecnie dz. nr [...]) z obrębu [...], w której Sąd Rejonowy dla Warszawy [...] Wydział [...] Cywilny wydał postanowienie z 8 czerwca 2010 r. sygn. akt [...]. Jak wyjaśniono przy tym w odpowiedzi na skargę, w sprawie wystąpiono także do odpowiedniej komórki organizacyjnej urzędu o zawarcie umowy zlecenia na wykonanie opinii fotogrametrycznej polegającej na wkreśleniu przedmiotowej nieruchomości na zdjęcia lotnicze wykonane w latach 1951, 1955, 1960 oraz sporządzeniu interpretacji fragmentu tych zdjęć, na których znajduje się przedmiotowa nieruchomość. Dokument ten do dnia przekazania do Sądu skargi na niewykonanie wyroku, nie został nadesłany. W tej sytuacji nie można zarzucić Prezydentowi rażącej bezczynności w wykonaniu wyroku z 31 stycznia 2022 r. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1, § 2 i § 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.