I SA/Wa 2710/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.) sędzia WSA Joanna Skiba sędzia WSA Monika Sawa po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. G. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 157/21 1. wymierza Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 2.000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz J. G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z 7 października 2022 r. (data wpływu do Sądu 16 listopada 2022 r.), J. G. (dalej jako "Skarżąca") wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi m.st. Warszawy (dalej jako "Prezydent/organ") w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 157/21. Skarżąca wyjaśniła, że wspomnianym wyrokiem z 27 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 157/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku z 5 kwietnia 2016 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. [...], w terminie trzech miesięcy, od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wskazała, że pomimo upływu wskazanego w ww. wyroku terminu sprawa do dnia dzisiejszego nie została rozpatrzona. Zaznaczyła przy tym, że pismem z 6 września 2022 r. wezwała Prezydenta do wykonania wyroku. Wobec powyższego Skarżącą wniosła o wymierzenie grzywny Prezydentowi, przyznanie na swoją rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty, o której mowa w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca wniosła również o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie, zaznaczając, że organ podejmuje czynności zmierzające do merytorycznego zakończenia sprawy. Jednocześnie organ nie sprzeciwił się rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie natomiast z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 157/21, zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku z 5 kwietnia 2016 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. [...], w terminie trzech miesięcy, od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sądu uznał, że Prezydent dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu 12 stycznia 2022 r., zatem wyznaczony przez Sąd termin rozpoznania wniosku upłynął 12 kwietnia 2022 r. Okolicznością niesporną jest, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez Skarżącą do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie rozstrzygnął sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem. Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 27 sierpnia 2021 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Wobec powyższego uznać należało, że konieczne jest wymierzenie organowi grzywny w wysokości 2.000 (dwa tysiące) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd (punkt 1 sentencji wyroku). Uwzględniono przy tym również fakt, że jest to pierwsza grzywna wymierzona Prezydentowi w związku z niewykonaniem ww. wyroku. Jednocześnie, w ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 sierpni 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 157/21, ma charakter rażącego naruszenia prawa, o czym orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku. W sprawie niniejszej Sąd, oceniając charakter bezczynności Prezydenta, wziął pod uwagę czas przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu do załatwienia sprawy wynoszący do momentu wniesienia skargi prawie sześć miesięcy, a w rezultacie niczym nie uzasadnione nierespektowanie orzeczeń sądu. Zdaniem Sądu, niezaistniały z kolei uzasadnione powody do przyznania Skarżącej sumy pieniężnej, na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. Ten dodatkowy środek dyscyplinowania organu winien być stosowany, zdaniem Sądu, w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka, zdaniem Sądu, nie zachodzi. Organ uzupełnił już aktach sprawy o dodatkowy materiał dowodowy. Ponadto, jak sam organ podniósł w odpowiedzi na skargę, oczekuje sporządzenia stosownego opracowania geodezyjnego celem wkreślenia w zdjęcia lotnicze przez biegłego fotogrametrę granic dawnej nieruchomości [...]. W tym kontekście Sąd nie widzi potrzeby dodatkowego (finansowego) dyscyplinowania organu i w tym zakresie skargę oddalił (pkt 3 sentencji wyroku). Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 sentencji wyroku Sąd wydał na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania (punkt 4 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800) - zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu os skargi oraz 480 złotych tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.