I SA/Wa 2663/14

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...].

M. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. stwierdzającą obowiązek zwrotu przez skarżącą nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości [...] zł wraz z należnymi ustawowymi odsetkami. Wraz ze złożoną skargą M. G. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] i [...]. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód [...] skarżącej uzyskiwany z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł (netto) oraz świadczenie pielęgnacyjne w wysokości [...] zł. Skarżąca zadeklarowała brak zasobów finansowych. Wskazała na konieczność stałego ponoszenia wydatków na leczenie [...] w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Ponoszone przez rodzinę inne deklarowane wydatki, jak wynika ze złożonego oświadczenia, dotyczą opłat za [...] ([...], [...]) – [...] zł oraz spłacanego [...] (rata [...] zł). Z uwagi na niskie dochody skarżąca korzystała w przeszłości, jak podała, z pomocy [...] z pomocy społecznej (zakup [...], [...], [...]). W wyniku [...] skarżąca nie ma praktycznych możliwości podjęcia pracy zarobkowej. Strona zadeklarowała w uzasadnieniu wniosku wywiązanie się z obowiązku przedstawienia na żądanie Sądu dokumentów dotyczących stanu zdrowia własnego i [...]. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Przedmiotem żądania zgłoszonego w niniejszym postępowaniu przez skarżącą jest przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu), pomimo że wnioskodawczyni nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w ramach prowadzonego postępowania ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Jest to spowodowane tym, że stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Działanie organu w zakresie przyznawania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jak też stwierdzające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z tego funduszu należy kwalifikować jako sprawę, o której mowa w powołanym wyżej przepisie. W sytuacji, gdy po stronie wnoszącego skargę nie istnieje ex lege obowiązek uiszczenia kosztów sądowych, żądanie odnoszące się do przyznania w tej części prawa pomocy na mocy orzeczenia sądowego musi zostać pozostawione bez rozpoznania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałej jego części, tj. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu zasługuje za uwzględnienie, mając na uwadze, że uzyskiwane przez skarżącą środki finansowe należy uznać za niewystarczające do opłacenia kosztów pełnomocnika bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu członków jej rodziny. Wprawdzie dochody, których zasadniczym źródłem pozostaje wynagrodzenie [...] skarżącej, nie mogą zostać uznane za niskie, niemniej wziąć należało pod uwagę szczególne względy, do których nawiązują wyjaśnienia zaprezentowane we wniosku, dotyczące zwiększonego obciążenia finansowego rodziny wynikającego ze stanu zdrowia [...]. Biorąc pod uwagę tę okoliczność, przyjąć należy, że składająca wniosek w dostateczny sposób wykazała, że poniesienie przez nią kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, jeżeli jego udział w postępowaniu strona uważa za konieczny, mogłoby doprowadzić do sytuacji określonej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.