I SA/Wa 2621/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz sędzia WSA Jolanta Dargas sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 września 2023 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 13 września 2022 r. nr DSZ-V.5321.1.971.2021.MK w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.

Minister Rodziny i Polityki Społecznej postanowieniem z 13 września 2022 r., nr DSZ-V.5321.1.971.2021.MK - działając na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 k.p.a. oraz art. 15zzzzzn2 ustawy z 9 grudnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nim sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz.1842 ze zm.) - stwierdził uchybienie terminu przez W. S. (dalej jako skarżąca) do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Łódzkiego nr RPS-VI.9471.NP.1819/15/006077/21 z 8 lipca 2021r. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Wojewoda Łódzki decyzją nr RPS-VI.9471.NP.1819/15/006077/21 z 8 lipca 2021r., uznał za nienależnie pobrane przez skarżącą świadczenie wychowawcze na dziecko I. A. i zobowiązał ją do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w kwocie [...] zł. Pismem z 10 sierpnia 2021 r. skarżąca złożyła do Ministra Rodziny i Polityki Społecznej odwołanie od tej decyzji. Minister Rodziny i Polityki Społecznej postanowieniem z 13 września 2022 r., nr DSZ-V.5321.1.971.2021.MK, stwierdził uchybienie terminu przez W. S. do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Łódzkiego z 8 lipca 2021r nr RPS-VI.9471.NP.1819/15/006077/21 ustalającej kwotę i zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. W uzasadnieniu podniósł, że przedmiotowa decyzja została odebrana w dniu 28 lipca 2021 r. - o czym świadczy dołączone do akt zwrotne potwierdzenie odbioru. Jak wynika zaś z dokumentacji przekazanej przez Łódzki Urząd Wojewódzki w Łodzi, odwołanie od ww. decyzji zostało złożone w siedzibie Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi w dniu 12 sierpnia 2021 r., tj. 16 dnia, licząc od dnia skutecznego doręczenia. Przy czym wraz ze złożeniem odwołania od ww. decyzji, skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Następnie wyjaśnił, że w myśl przepisu art. 129 § 2 k.p.a. termin na złożenie odwołania wynosi 14 dni od dnia otrzymania decyzji. Dodał, iż podkreślenia wymaga fakt, że w decyzji Wojewody Łódzkiego z 8 lipca 2021 r. zostało zawarte prawidłowe pouczenie o terminie do wniesienia odwołania. W świetle wyżej przedstawionych faktów Minister uznał, że skarżąca uchybiła terminu do wniesienia odwołania. Minister wskazał również, że zgodnie z art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nim sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz.1842 ze zm.) w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu i wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zauważył również, iż z uwagi na wskazany przepis, organ miał obowiązek zawiadomić skarżącą, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu i wskazać 30 dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Na powyższe postanowienie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła skarżąca - wnosząc o jego uchylenie oraz o zastosowanie art 122a k.p.a. i załatwienie sprawy w sposób milczący, w całości uwzględniający jej żądanie tj. umorzenie postępowania i zaniechanie zwrotu świadczenia +500 wraz z odsetkami. Zarzuciła wydanie zaskarżonego postanowienia z rażącym naruszeniem prawa opartego na nieprawdziwych przesłankach tj. niezgodnie ze stanem faktycznym dotyczącym rzekomego złożenia odwołania do organu odwoławczego (Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi) w siedzibie Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego i wynikającym z tego braku zachowania terminu na wniesienie odwołania oraz wiążącym się z tym błędnie wynikających skutków prawnych tj. uchybienia terminu do wniesienia odwołania i wiążącym się z tym bezpodstawnym postępowaniem administracyjnym mogącym mieć negatywne skutki dla strony wnoszącej odwołanie. Ponadto podniosła, że postanowienie to zostało wydane niezgodnie z właściwością rzeczową - przez Ministra Rodziny i Polityki Społecznej zamiast przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W uzasadnieniu skargi przedstawiła argumentację na poparcie zarzutów skargi. Podniosła, że decyzję z 8 lipca 2021 r. podjęła w dniu 28 lipca 2021 r., zaś odwołanie od tej decyzji dokonała w dniu 10 sierpnia 2021 r. za pośrednictwem poczty polskiej nr nadania 00359007731223569624 - zachowując tym samym 14 dniowy termin na złożenie skutecznego odwołania zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. Nie zaszło zatem uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Odwołanie zostało złożone prawidłowo zgodnie z pouczeniem i wymogiem k.p.a. - za pośrednictwem wskazanego organu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji. Zatem postanowienie Ministra z 13 września 2022 r. zostało wydane na nieprawdziwej przesłance dotyczącej dostarczenia odwołania powyżej 14 dni. W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W uzasadnieniu stwierdził, że analiza okoliczności faktycznych w momencie orzekania (tj. 13 września 2022 r.) dokonana była prawidłowo, a orzeczenie wydane zostało zgodnie z obowiązującym stanem prawnym. W tej sytuacji w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki uwzględnienia skargi określone w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Nadto zwrócił uwagę na fakt, że skarga nie czyni zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, określonym w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 13 września 2022 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Łódzkiego z 8 lipca 2021r. ustalającej kwotę i zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. W myśl art. 134 k.p.a. organ odwoławczy ocenia, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w ustawowym terminie. W razie stwierdzenia, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu organ odwoławczy ma bezwarunkowy obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy odwołanie od powyższej decyzji Wojewody zostało wniesione przez skarżącą w terminie określonym w k.p.a. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z analizy akt sprawy wynika, iż skarżąca wniosła odwołanie w czternastodniowym terminie do dokonania tej czynności. Skarżąca odebrała decyzję w dniu 28 lipca 2021 r. (niesporne) - zatem czternastodniowy termin na złożenie odwołania mijał w dniu 11 sierpnia 2021 r. Do akt sprawy sądowej została dołączona koperta, w której skarżąca wysłała swoje odwołanie na adres Wojewody Łódzkiego. Z daty stempla pocztowego znajdującego się na tej kopercie ewidentnie wynika, że została ona nadana w dniu 10 sierpnia 2021 r. - zatem przed upływem czternastodniowego terminu. Natomiast data "12 sierpnia 2021 r." - to istotnie data wpływu tego odwołania do Wojewody Łódzkiego. W tej sytuacji Minister Rodziny i Polityki Społecznej niesłusznie uznał, iż odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem ustawowego terminu do jego wniesienia określonego w art. 129 § 2 k.p.a. - a w konsekwencji nieprawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Rozpoznając ponownie sprawę weźmie on pod uwagę powyższe ustalenia Sądu oraz wyjaśni kwestię swojej właściwości rzeczowej, gdyż z pouczenia decyzji Wojewody Łódzkiego z 8 lipca 2021r. wynika, że od tej decyzji służy prawo wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ww. ustawy.