I SA/Wa 2489/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. B., M. B., E. B. i B. S na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 7 maja 2019 r. nr KR III R 15/18 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: umorzyć postępowanie sądowe.

Postanowieniem z 20 września 2019 r., I SA/Wa 1504/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie ze skargi W. B., M. B., E. B. oraz B. S., którzy pismem z 11 czerwca 2019 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komisji do spraw nieruchomości warszawskich z 7 maja 2019 r. nr KR III R 15/18 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Podstawę prawną postanowienia stanowił art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., powoływana dalej jako "p.p.s.a."), z uwagi na śmierć skarżącej B. S. Postanowieniem z 25 września 2024 r., I SA/Wa 1504/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 130 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył zawieszone postępowanie. W tym samym dniu, tj. 25 września 2024 r. (data prezentaty) do Sądu wpłynęły dwa pisma pełnomocnika skarżących, reprezentowanych przez r. pr. K. W. W pierwszym z nich (datowanym na 20 września 2024 r.) pełnomocnik wskazał, że postępowanie spadkowe po B. S. nie zostało dotychczas zakończone, podobnie jak po zmarłym E. B. W drugim z pism, również z 20 września 2024 r., pełnomocnik skarżących sformułował wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania (punkt 2 pisma) oraz zgłosił i wskazał jako następców prawnych po zmarłej B. S. wszystkich znanych mu obecnych i dotychczasowych uczestników postępowania sądowego toczącego się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie (obecna sygnatura akt [...]), szczegółowo wymienionych w punkcie 1 lit. a-o pisma z 20 września 2024 r. W punkcie 3 pisma pełnomocnik skarżących zawarł wniosek o dalsze zawieszenie postępowania sądowego (po jego ewentualnym podjęciu) z uwagi na śmierć E. B. Postanowieniem z 4 grudnia 2024 r., I OZ 751/24, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie z 25 września 2024 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu postanowienia z 4 grudnia 2024 r. NSA wskazał, że Sąd I instancji przedwcześnie umorzył postępowanie przed rozważeniem przesłanek do jego podjęcia wskazanych w piśmie pełnomocnika skarżących z 20 września 2024 r. Postanowieniem z 31 grudnia 2024 r., I SA/Wa 2489/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił podjęcia zawieszonego postępowania sądowego w sprawie ze skargi W. B., M. B., E. B. i B. S., na decyzję Komisji do spraw nieruchomości warszawskich z 7 maja 2019 r. nr KR III R 15/18, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd wojewódzki uznał, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przyczyna zawieszenia postępowania trwa nadal, bowiem postępowanie spadkowe po B. S. nie zostało dotychczas zakończone; zmarł także uczestnik E. B. Sąd ustalił ponadto, że postępowanie toczące się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie (sygnatura akt [...]), postanowieniem z 9 lipca 2024 r. zostało zawieszone z uwagi na śmierć jednego z jego uczestników. Natomiast następstwo prawne powinno być wykazane stosownym dokumentem, a w przypadku śmierci osoby fizycznej powinno to być prawomocne postanowienie sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia (o ile spadkobiercy są znani), czego w niniejszej sprawie zabrakło. Jak wynika bowiem z akt sprawy, pełnomocnik skarżących nie przedstawił Sądowi dotychczas takowych dokumentów, tym bardziej dotyczących osób wymienionych w punkcie 1 lit. a-o pisma z 20 września 2024 r., które zgłosił jako następców prawnych po zmarłej B. S. Nie sposób zatem uznać w chwili obecnej tychże osób za następców prawnych B. S. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 grudnia 2024 r. złożyli W. B., E. B. i L. B., reprezentowani przez r. pr. K. W., zaskarżając postanowienie w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy. Postanowieniem z 20 marca 2025 r., I OZ 144/25, Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia W. B., L. B. i E. B., na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 grudnia 2024 r., I SA/Wa 2489/24 – oddalił zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że Sąd I instancji trafnie postanowieniem z 31 grudnia 2024 r. odmówił podjęcia zawieszonego postępowania. Przyczyna zawieszenia postępowania trwa nadal bowiem postępowanie spadkowe po zmarłej [...] lipca 2019 r. w [...] B. S. nie zostało zakończone, zaś następstwo prawne nie zostało wykazane stosownym dokumentem urzędowym. Ustalenie spadkobierców po zmarłej wymaga dodatkowych czynności w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku i póki nie są ustaleni spadkobiercy, póty istnieje przeszkoda do kontynuowania postępowania sądowoadministracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, że wskazanie przez pełnomocnika skarżących w piśmie procesowym z 20 września 2024 r. następców prawnych B. S., wobec braku prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po B. S., nie mogło skutkować podjęciem postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 130 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd umarza zawieszone postępowanie w razie śmierci strony po upływie pięciu lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny. Zatem sąd orzekający ma obowiązek zastosować wskazany przepis po upływie wskazanego w nim terminu, wobec braku ustalenia następcy prawnego zmarłej strony postępowania. W realiach niniejszej sprawy, przez pięć lat od dnia zawieszenia postępowania (co miało miejsce [...] września 2019 r.) nie zostało ono podjęte, gdyż nie zgłosili się i nie zostali wskazani następcy prawni zmarłej B. S., nie ustanowiono również kuratora spadku. Wobec tak ustalonych okoliczności sprawy, z upływem dnia 20 września 2024 r. spełniona została przesłanka obligująca Sąd do umorzenia zawieszonego postępowania. Bez znaczenia jest natomiast okoliczność złożenia przez skarżących wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, skoro okazał się on bezzasadny (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2025 r., I OZ 144/25). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 130 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.