I SA/Wa 2086/14

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia odmówić przyznania P. K. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W następstwie skargi wniesionej do Sądu P. K. przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód, który małżonkowie uzyskują z pracy w łącznej wysokości [...] zł. Wnioskodawca ujawnił, że posiada majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2, oraz jest współwłaścicielem (wraz z córką) działki siedliskowej o powierzchni [...] m2. Skarżący wyjaśnił, że obecnie przewlekle choruje, na zakup leków wydaje znaczne sumy pieniędzy, niedawno przeszedł operację za którą zapłacił [...] zł. Dodał, że czeka go kosztowna rehabilitacja. Zaznaczył, że również utrzymanie domu pochłania znaczną część funduszy domowych. W związku z wątpliwościami dotyczącymi sytuacji majątkowej wnioskodawcy referendarz wezwaniem z dnia 23 lipca 2014 r., zobowiązał go do nadesłania dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków na zakup leków i utrzymanie domu, lub do oświadczenia w jakiej wysokości ponosi ww. wydatki. W odpowiedzi skarżący przesłał kopie faktury potwierdzającej wykonanie w maju 2014 kosztowej usługi medycznej na kwotę [...] zł, oraz kopie faktur potwierdzających wydatki na utrzymanie domu (opłaty [...] – [...] zł, [...] zł i [...] zł, opłaty za energię [...] zł – miesiąc lipiec, [...] zł – miesiąc czerwiec, [...] zł – miesiąc kwiecień, [...] zł – miesiąc marzec, opłacenie telefonu – [...] zł miesiąc lipiec, [...] zł – miesiąc czerwiec) oraz kopie dokumentów potwierdzających uzyskiwany dochód (swój i żony). Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że prawo pomocy stosownie do treści art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Odnosząc powyższe kryteria do niniejszej sprawy referendarz sądowy uznał, że wykazana sytuacja majątkowa nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku. Na wstępie należy zauważyć, że do kosztów sądowych zalicza się opłaty sądowe (w tym wpis i opłaty kancelaryjne) oraz zwrot wydatków (art. 211 powołanej ustawy). Nie ulega wątpliwości, iż na obecnym etapie postępowania sądowego konieczne będzie uiszczenie przez wnioskodawcę wpisu od skargi z uwagi na charakter rozstrzygnięcia wyniesie 200 zł – por. § 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.). Natomiast wysokość innych kosztów sądowych nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy. Jednak podkreślić należy, spośród wszystkich kosztów sądowych wpis od skargi jest najwyższą opłatą. Podkreślenia wymaga również to, że konieczność opłacenia pozostałych koszów sądowych powstanie być może w przyszłości na dalszym etapie postępowania sądowego, jak również obowiązek ich uiszczenia będzie rozłożony w czasie. Wskazać również należy, że przy rozpoznawaniu wniosków o prawo pomocy przyjmuje się, że powinno on być skierowane w pierwszej kolejności do osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej. Dokonując pod tym kątem sytuacji wnioskodawcy należy stwierdzić, że brak jest podstaw do przyjęcia, że jego sytuacja majątkowa jest właśnie taka i, że jest on osobą na tyle ubogą, że należy uwzględnić żądanie. Nie ulega wątpliwości, że skarżący i jego rodzina mają zapewnione potrzeby bytowe. Rodzina ma do dyspozycji co miesiąc kwotę około [...] zł. Jakkolwiek skarżący powołał się na to, iż ponosi wydatki (na dowód czego załączył stosowne dokumenty potwierdzające koszty utrzymania domu), jednak mimo wezwania nie sprecyzował jakie ponosi koszty na leczenie i rehabilitację. Tym samym, nawet przy uwzględnieniu wykazanych wydatków, jest on w stanie opłacić zarówno koszty sądowe – z których najwyższa kwota to 200 zł, jak i koszty pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.