I SA/Wa 2061/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), sędzia WSA Magdalena Durzyńska, asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Protokolant starszy referent Aleksandra Cymerska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 13 września 2019 r. nr BDG.0261.8.2017.SC w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części w jakiej utrzymuje w mocy decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 11 lutego 2019 r., BDG.0261.8.2017.SC stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. (bez oznaczenia dnia i miesiąca) nr [...] w części zatwierdzającej protokoły i ustalenia składników majątkowych stanowiących część składową przedsiębiorstwa pod nazwą [...], w części dotyczącej 2/3 udziałów H. G., I. G. i D. G., w objętej tymi protokołami nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], wykaz hipoteczny [...], odpowiadającej obecnej działce nr [...] z obrębu [...], o powierzchni 0,1210 ha, nr [...] i w tym zakresie umarza postępowanie administracyjne; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z 13 września 2019 r., nr BDG.0261.8.2017.SC, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej również jako "Minister/organ"), po rozpatrzeniu wniosku Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta Krakowa (dalej również jako "Skarżący"), o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z 11 lutego 2019 r., nr BDG.0261.8.2017.SC, w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. (bez oznaczenia dnia i miesiąca) o numerze GP-III-63-33/55 w części. Zaskarżona decyzja organu została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 5 sierpnia 1949 r. Minister Przemysłu Lekkiego, działając w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, wydał orzeczenie Nr 8 o przejęciu na własność Państwa między innymi przedsiębiorstwa [...]. Przejęte przedsiębiorstwo mieściło się w budynku posadowionym na nieruchomości, której współwłaścicielami byli: [...] w 2/6 częściach, [...] w 2/6 częściach oraz [...] po 1/6 części każde z nich. W protokole zdawczo-odbiorczym przejęcia na własność Państwa ww. przedsiębiorstwa sporządzonym 26 maja 1950 r. uznano, że w skład przedsiębiorstwa wchodzą zajmowane przezeń pomieszczenia parteru i sutereny oraz cały budynek oficynowy. W dniu 30 listopada 1950 r. sporządzono dodatkowy protokół zdawczo-odbiorczy, którym przejęto na własność Państwa całą nieruchomość położoną w Krakowie przy ul. [...], objętą liczbą wykazu hipotecznego [...] gm. kat. [...] uznając tę nieruchomość za składnik majątkowy przedsiębiorstwa [...] na podstawie pkt 29 instrukcji Przewodniczącego Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów. W roku 1955 (bez oznaczenia dnia i miesiąca) Prezes Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego wydał ostateczne i prawomocne orzeczenie o numerze GP-III-63-33/55, którym na podstawie § 75a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. Nr 16, poz. 62 ze zm.): (1) ustalił, że składniki majątkowe objęte protokółem zdawczo-odbiorczym sporządzonym w dniu 26 maja i 30 listopada 1950 r. przez [...] wyznaczone do objęcia przedsiębiorstwa [...] przechodzącego na własność Państwa na podstawie art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. (Dz. U. Nr 3 poz. 17) oraz orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia 5 sierpnia 1949 r. Nr 8 ogłoszonego w Monitorze Polskim z dnia 3 września 1949 r. Nr A-59 poz. 804, lp 17, wyk II, stanowią część składową tego przedsiębiorstwa i zostały przejęte na własność Państwa; (2) zatwierdził wymienione w pkt. 1 protokoły zdawczo-odbiorcze. Następnie, decyzją z 10 lipca 1963 r., Minister Kultury i Sztuki zatwierdził protokoły zdawczo-odbiorcze ww. przedsiębiorstwa z 26 maja 1950 r. i 30 listopada 1950 r. z wyłączeniem ze składników majątkowych znacjonalizowanego przedsiębiorstwa - mieszkalnej części nieruchomości przy ul. [...] w Krakowie, która w dniu wydania orzeczenia stanowiła własność osób trzecich. Pismem z 10 marca 2008 r. pełnomocnik [...] (spadkobierców dawnych współwłaścicieli [...]) wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Kultury i Sztuki z 10 lipca 1963 r. zatwierdzającej protokoły zdawczo-odbiorcze przedsiębiorstwa p.n. [...] - z 26 maja 1950 r. i 30 listopada 1950 r. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku, ostateczną decyzją z 10 kwietnia 2009 r., nr BAB/1093/JC/09, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził nieważność kontrolowanej decyzji Ministra Kultury i Sztuki z 10 lipca 1963 r. Następnie pismem z 30 czerwca 2010 r., [...] wnieśli o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. o numerze GP-III-63-33/55 w części dotyczącej nieruchomości położonej w Krakowie przy ul. [...], objętej wykazem hipotecznym Lwh [...] obejmującej zabudowaną budynkiem wielomieszkaniowym z oficyną działkę nr [...] obr. [...] o pow. 17 a 19 m2 odpowiadającej obecnym działkom [...] obręb [...] o powierzchni 0,1210 ha nr [...] oraz [...] obręb [...] o powierzchni 0,0580 ha nr KW [...] – z powodu wydania tego orzeczenia z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że nieruchomość położona w Krakowie przy ul. [...] stanowiła własność osób fizycznych i nigdy nie wchodziła w skład majątku żadnego z przedsiębiorstw. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, w dniu 24 stycznia 2011 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydał decyzję nr BOP/1/2011, w której odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ podniósł, iż decyzja zatwierdzająca protokoły stanowi integralny element orzeczenia nacjonalizacyjnego, co wynika z § 75a in fine rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. Nr 16, poz. 62 ze zm.). Organ wywiódł, że decyzja w zakresie nieważności orzeczenia zatwierdzającego protokół zdawczo-odbiorczy może stanowić konsekwencję, a nie przyczynę stwierdzenia nieważności wcześniejszych aktów nacjonalizacyjnych, a zatem przy pozostawaniu w obrocie prawnym wcześniejszych rozstrzygnięć nacjonalizacyjnych, kontrola Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego obejmuje jedynie kwestie proceduralne związane z zatwierdzeniem protokołu. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z 3 kwietnia 2012 r., nr BOP/263/2012, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy swoją decyzję z 24 stycznia 2011 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. Powyższa decyzja jest ostateczna i prawomocna, gdyż strony nie złożyły na nią skargi do sądu administracyjnego. W dniu 9 sierpnia 2013 r., do organu wpłynął kolejny wniosek (z 5 sierpnia 2013 r.) [...] m.in. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. w części, w jakiej powyższe orzeczenie dotyczy udziałów poprzedników prawnych wnioskodawców w nieruchomości położonej w Krakowie przy ul. [...], objętej zamkniętym wykazem hipotecznym Lwh [...] obejmującej zabudowaną budynkiem wielomieszkaniowym z oficyną działkę nr [...] obr. [...] o pow. 17 a 19 m2 odpowiadającej obecnym działkom [...] obręb [...] o powierzchni 0,1210 ha nr Kw. [...] oraz [...] obręb [...] o powierzchni 0,0580 ha nr KW [...] - z powodu wydania orzeczenia z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu tego wniosku podniesiono, że nieruchomość stanowiła własność osób fizycznych i nigdy nie wchodziła w skład majątku żadnego z przedsiębiorstw. Postanowieniem z 8 stycznia 2014 r., nr BOP/32/14, działając w oparciu o art. 61 a § 1 k.p.a., Minister odmówił wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia wskazał, iż decyzją z 24 stycznia 2011 r., nr BOP/1/2011, utrzymaną w mocy decyzją z 3 kwietnia 2012 r., nr BOP/263/2012, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. (bez oznaczenia dnia i miesiąca) o numerze GPIII-63-33/55 stwierdzając, że w sprawie nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności określone w art. 156 § 1 k.p.a. Decyzja powyższa pozostaje w obrocie prawnym co oznacza, zdaniem organu, że kwestia nieważności orzeczenia Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. została już ostatecznie i prawomocnie rozstrzygnięta poprzez odmowę stwierdzenia nieważności, co oznacza tzw. res iudicata. Postanowieniem z 20 marca 2014 r., nr BOP/259/14, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy własne postanowienie z 8 stycznia 2014 r., nr BOP/32/14. Prawomocnym wyrokiem z 4 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1749/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił oba ww. postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania z wniosku z 5 sierpnia 2013 r. [...]. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wyjaśnił, że: "Podstawą prawną orzeczenia Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. był § 75a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstwa na własność Państwa (Dz. U. Nr 16, poz. 62, ze zm.). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż orzeczenia wydane na podstawie tej normy stanowią w zasadzie integralną część aktu o nacjonalizacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt OSK 232/04, dostępny w bazie: www. orzeczenia.nsa.gov.pl.), pomimo, iż są one odrębnymi dokumentami w stosunku do orzeczeń wydanych w związku z treścią § 65 ust. 1 ww. rozporządzenia. Jednocześnie, w orzecznictwie wskazuje się, iż stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w myśl § 65 ust. 1 ww. rozporządzenia z 1947 roku - co prowadzi do uznania, iż nacjonalizacja danego przedsiębiorstwa w ogóle nie miała miejsca - skutkować musi wyeliminowaniem z obrotu, jako również nieważnego, jedynie nominalnie odrębnego orzeczenia, gdzie wskazano składniki mienia, które uległy przejęciu na rzecz Skarbu Państwa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 705/11, dostępny w bazie: www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w składzie orzekającym powołany pogląd w pełni podziela. W ocenie Sądu, orzeczenie Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. nie posiada samodzielnego funkcjonalnie bytu prawnego, niezależnego od decyzji nacjonalizacyjnej, a wynik postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego nr 8 z dnia 5 sierpnia 1949 r. ma znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1955 r. Konsekwencją bowiem wyeliminowania z obrotu orzeczenia nr 8 z dnia 5 sierpnia 1949 r. będzie ustanie przyczyn materialnoprawnych dla wydania orzeczenia z 1955 roku. Wskazać przy tym trzeba, iż w dniu 23 czerwca 2014 r. skarżący złożyli do akt sądowych decyzję Ministra Gospodarki z dnia 22 maja 2014 r, którą stwierdzono nieważność bądź wydanie z naruszeniem prawa orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego nr 8 z dnia 5 sierpnia 1949 r." Po rozpatrzeniu wniosku z 5 sierpnia 2013 r., decyzją z 11 lutego 2019 r., nr BDG.0261.8.2017.SC, Minister stwierdził nieważność orzeczenia Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. (bez oznaczenia dnia i miesiąca) nr GP-III-63-33/55 w części zatwierdzającej protokoły i ustalenia składników majątkowych stanowiących część składową przedsiębiorstwa przechodzącego na własność Państwa w części dotyczącej 2/3 udziałów poprzedników prawnych Skarżących, w objętej tymi protokołami nieruchomości położonej w Krakowie przy ul. [...], wykaz hipoteczny Lwh [...], obejmującej zabudowaną budynkiem wielomieszkaniowym z oficyną działkę nr [...] obręb [...] o pow. 17 a 19 m2, odpowiadającej obecnym działkom nr: [...] obręb [...] o powierzchni 0,1210 ha nr KW [...] oraz [...] obręb [...] o powierzchni 0,0580 ha nr KW [...] – jako wydanego w tej części z rażącym naruszeniem prawa, którą to decyzję, po rozpatrzeniu wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał następnie w mocy decyzją z 13 września 2019 r., nr BDG.0261.8.2017.SC. Minister wyjaśnił przede wszystkim, że decyzją z 12 stycznia 2001 r., nr BR-5/ZN/UO-31/178/2001, Minister Finansów stwierdził przejście na rzecz Skarbu Państwa zabudowanej nieruchomości położonej w Krakowie przy ul. [...] w 1/3 jej części. Minister Finansów ustalił, że upaństwowienie powyższej nieruchomości objęło wynoszący 1/3 udział należący do [...], którego spadkobierczynie [...] otrzymały odszkodowanie na podstawie podpisanego 16 lipca 1960 r. układu między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki i Rządem Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, dotyczącego roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych, byłych obywateli polskich. Tym samym, w ocenie organu, spadkobiercy byłego współwłaściciela nieruchomości - [...] nie mają przymiotu strony w niniejszym postępowaniu nadzorczym, a poza tym nie wystąpili z wnioskiem w niniejszej sprawie. Ponadto, organ ustalił na podstawie aktualnych informacji z prowadzonych ksiąg wieczystych nr [...] oraz [...], dotyczących nieruchomości położonej w Krakowie przy ul. [...], że stanowią własność Gminy Miejskiej Kraków, przy czym [...] w Krakowie jest użytkownikiem wieczystym gruntu opisanego w księdze wieczystej nr [...], czyli działki nr [...], oraz właścicielem budynku na nim posadowionego. Następnie organ wskazał, że decyzja Ministra Gospodarki z 22 maja 2014 r. nr DP-I-461-14-12-AB/14, w części stwierdzająca nieważność orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego nr 8 z 5 sierpnia 1949 r. wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (M.P. Nr A-59, poz. 804), a w części stwierdzająca, iż orzeczenie to zostało wydane z naruszeniem prawa, w wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, została utrzymana w mocy decyzją Ministra Gospodarki z 18 listopada 2014 r., nr DP-II-461-14-12-BJ/14. Z kolei, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 106/15 oddalił skargę na ww. decyzję z 18 listopada 2014 r., natomiast 20 czerwca 2017 r. w sprawie o sygn. akt. I OSK 2340/15, Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok, w którym oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 106/15. Organ wyjaśnił, że decyzją z 22 maja 2014 r., nr DP-I-461-14-12-AB/14, Minister Gospodarki w punkcie I – stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z 5 sierpnia 1949 r., wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (M.P. Nr A-59, poz. 804), w zakresie przejęcia na własność Państwa przedsiębiorstwa [...], w części, w jakiej orzeczenie to dotyczy 2/3 udziałów [...] w prawie własności nieruchomości położonej przy ul. [...] w Krakowie, objętej liczbą wykazu hipotecznego [...], Gmina Katastralna Kraków [...], Sąd Grodzki Kraków, w której skład wchodziły parcele oznaczone liczbami katastralnymi [...] oraz [...], stanowiące aktualnie części działek: nr [...], obręb [...], nr KW [...] oraz nr [...], obręb [...], nr [...] - w zakresie dotyczącym działki nr [...], obręb [...], nr KW [...], a w punkcie II – stwierdził, iż powyższe orzeczenie Ministra Przemysłu Lekkiego z 5 sierpnia 1949 r., wydane w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (M.P. Nr A-59, poz. 804), w zakresie dotyczącym działki nr [...], obręb [...], nr [...], zostało wydane z naruszeniem prawa. Organ podniósł, że w uzasadnieniu ww. decyzji stwierdzono, że skoro zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy wskazywał, iż omawiana nieruchomość nie była w dniu wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej własnością ww. przedsiębiorcy, lecz stanowiła własność osób trzecich, to przedmiotowe orzeczenie, w przedstawionym zakresie, naruszyło rażąco prawo, tj. art. 6 ust. 1 ww. ustawy, ponieważ pozostawało w oczywistej sprzeczności z treścią tego przepisu, a skutkiem tego naruszenia jest powstanie sytuacji niemożliwej do zaakceptowania w praworządnym państwie. W związku z tym, Minister Gospodarki stwierdził nieważność omawianego orzeczenia w części dotyczącej działki nr [...], obręb [...], nr KW [...] uznając, że nie istnieje negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności w postaci wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych. Jednocześnie organ wskazał, że ponieważ z działką nr [...], obręb [...] nr KW [...] wiążą się prawa użytkowania wieczystego i własności dla [...] w Krakowie to w stosunku do tej nieruchomości wystąpił nieodwracalny skutek prawny, czyli istnieje negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności omawianego orzeczenia w tej części. Wobec powyższego organ uznał, że stwierdzenie przez Ministra Gospodarki nieważności decyzji nacjonalizacyjnej w powyższym zakresie wywołuje skutek ex tunc, a co za tym idzie ustanie przyczyn materialnoprawnych również do wydania w tym zakresie orzeczenia kwestionowanego w niniejszym postępowaniu, czyli orzeczenia Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. (bez oznaczenia dnia i miesiąca) o numerze GP-III-63-33/55, co z kolei stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia z 1955 r. w części dotyczącej obecnej działki nr 31/2, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z kolei w zakresie dotyczącym działki nr [...], obręb [...], KW nr [...], organ wyjaśnił, że orzeczenie Ministra Przemysłu Lekkiego z 5 sierpnia 1949 r., wydane w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (M.P. Nr A-59, poz. 804), nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Minister Gospodarki co prawda stwierdził zaistnienie przesłanki uzasadniającej stwierdzenie nieważności orzeczenia w tym zakresie, jednakże uznał, że w stosunku do tej nieruchomości istnieje negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności, gdyż wystąpił nieodwracalny skutek prawny. Tym samym organ uznał, że orzeczenie Ministra Gospodarki nie daje podstaw do uznania, że ustały przyczyny materialnoprawne do wydania orzeczenia Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. (bez oznaczenia dnia i miesiąca) o numerze GP-III-63-33/55 w zakresie dotyczącym działki nr [...], obręb [...], KW nr [...]. Niezależnie od powyższego organ stanął na stanowisku, że również w zakresie dotyczącym działki nr [...], obręb [...], KW nr [...], nie ulega wątpliwości, że kwestionowane w niniejszym zakresie orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Minister przyjął bowiem, że istotą rażącego naruszenia prawa w części dotyczącej działki nr [...] jest analogiczna jak w przypadku działki nr [...], tj. kwestia prawa własności nieruchomości na rzecz osób trzecich, na której funkcjonowało znacjonalizowane przedsiębiorstwo [...] w dacie wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej. Organ wyjaśnił bowiem, że ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17 ze zm.) stanowiła w jej art. 6 ust. 1, że przejęcie przez Państwo dotyczy przedsiębiorstw z ich całym nieruchomym i ruchomym majątkiem. Niezbędnym warunkiem jest więc, aby te nieruchomości i ruchomości stanowiły część składową przedsiębiorstwa, co w przypadku działki nr [...] nie zostało spełnione, podobnie jak wobec działki nr [...]. Na tej podstawie Minister przyjął, że orzeczenie Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. (bez oznaczenia dnia i miesiąca) o numerze GP-III-63-33/55 zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa zarówno w zakresie dotyczącym działki nr [...], obręb [...], KW nr [...], jak i działki nr [...], obręb [...], KW nr [...]. Następnie organ skonstatował, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia zatwierdzającego protokół zdawczo-odbiorczy nie będzie mógł znaleźć zastosowania przepisu art. 156 § 2 k.p.a., to jest ocena czy orzeczenie to wywołało nieodwracalne skutki prawne co do objętego nim majątku, gdyż orzeczenie zatwierdzające protokół zdawczo-odbiorczy nie wywołało skutków prawno-rzeczowych w postaci przejścia przedmiotowej nieruchomości położonej przy ul. [...] w Krakowie na własność Państwa. Jak wyjaśnił organ, orzeczenie o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego posiada jedynie prawnoprocesowy, a nie prawnomaterialny charakter. Orzeczenie to nie może zatem samodzielnie wywoływać skutków prawnomaterialnych w sferze rzeczowej. Jest ono jedynie sformalizowanym sposobem uznania w postępowaniu administracyjnym przez właściwy organ, że dokument jakim jest protokół zdawczo-odbiorczy odpowiada wymogom jego sporządzenia. Ocena w zakresie wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a., jak wskazał następnie organ, została dokonana w prowadzonym przez Ministra Gospodarki postępowaniu nadzorczym wobec orzeczenia Nr 8 wydanego przez Ministra Przemysłu Lekkiego z 5 sierpnia 1949 r. Końcowo Minister zauważył, że w niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja, o której mowa w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt: P 46/13 (Dz. U. z 2015 r. poz. 702), gdyż orzeczenie Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r., nr GP-III-63-33/55 nie było podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy przez adresatów tego orzeczenia. Co istotne bowiem, za stronę postępowania nie można uznać Państwa, na rzecz którego przeszło prawo własności nieruchomości na podstawie decyzji nacjonalizacyjnej. Minister stanął na stanowisku, że w niniejszej sprawie należy dokonać wykładni art. 156 § 2 k.p.a. w taki sposób, żeby dać prymat zasadom praworządności oraz zaufania obywateli do organów państwa kosztem zasady trwałości decyzji administracyjnych, a zatem uznać, że nie zachodzą przesłanki uniemożliwiające stwierdzenie nieważności kwestionowanego orzeczenia Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. Pismem z 21 października 2019 r. skargę na powyższą decyzję Ministra z 13 września 2019 r., wniósł Skarb Państwa - Prezydent Miasta Krakowa, podnosząc w niej następujące zarzuty: 1) art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnie i zastosowanie w tym w szczególności poprzez nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 (Dz. U. 2015 r. poz. 702); 2) art. 77 § 1 w związku z art. 7 k.p.a. poprzez niewyczerpujące i niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie, w szczególności zaś poprzez niepodjęcie wszelkich czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; 3) art. 6 k.p.a. w związku z art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich niezastosowanie. Mając na uwadze powyższe, Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił dodatkowe argumenty na poparcie postawionych zarzutów. Skarżący w szczególności podniósł, że warunkiem przejęcia przedsiębiorstwa w trybie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa jest ustalenie, które składniki majątkowe objęte protokołem zdawczo- odbiorczym stanowią część składową przedsiębiorstwa i przechodzą lub zostają przejęte wraz z nim na własność Państwa albo osób prawnych prawa publicznego. W związku z tym, organ administracyjny miał obowiązek wydania orzeczenia z 1955 r. Tym samym z orzeczenia tego wynika ekspektatywa prawa własności, bowiem warunkiem przejścia ww. prawa na rzecz Skarbu Państwa jest ustalenie protokołem zdawczo-odbiorczym jakie składniki majątku stanowią część składową przedsiębiorstwa. Wobec powyższego, zdaniem Skarżącego, nie sposób zaakceptować argumentacji organu, jakoby oceniane w postępowaniu nadzorczym orzeczenie z 1955 r. nie mogło być uznane za orzeczenie, na mocy którego strona może nabyć prawo lub jego ekspektatywę. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 6 października 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 2832/19, pod którą poprzednio niniejsza sprawa była prowadzona, Sąd zawiesił postępowanie sądowe. Postanowieniem z 15 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 2061/21, Sąd podjął zawieszone postępowanie sądowe. Na rozprawie w dniu 28 lutego 2024 r. pełnomocnik uczestników postępowania [...] (następca prawny [...]) wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna, aczkolwiek nie z przyczyn w niej bezpośrednio wskazanych. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Dokonując oceny prawidłowości rozstrzygnięć Ministra z 13 września oraz 11 lutego 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności kontrolowanego orzeczenia Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. (bez oznaczenia dnia i miesiąca) o numerze GP-III-63-33/55 w części dotyczącej 2/3 udziałów poprzedników prawnych Skarżących ([...]), Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z 11 lutego 2019 r. naruszają obowiązujące przepisy prawa w stopniu uzasadniającym konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego w części. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, a takie toczyło się w niniejszej sprawie, organ administracji publicznej ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach wytyczonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a. i nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, tak jak jest to możliwe w zwykłym postępowaniu odwoławczym. Tak więc przedmiotem tego postępowania jest jedynie wyjaśnienie czy wystąpiły w sprawie przesłanki nieważności. Działanie w trybie nadzoru na podstawie art. 156 k.p.a. wymaga zatem od organu innego podejścia do sprawy niż w zwykłym postępowaniu administracyjnym, gdy organ ten orzeka w I instancji lub jako organ odwoławczy. Organ staje tu wobec kwestii czysto prawnych. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał również na uwadze treść art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W konsekwencji należy uznać, że związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażoną wcześniej przez sąd administracyjny oceną prawną, a zobowiązany jest do podporządkowania się jej w pełnym zakresie, co niewątpliwie determinuje treść wyroku Sądu. Oznacza to, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpatrując sprawę ponownie, związany był wykładnią prawa zawartą w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1749/14. Podstawą materialnoprawną wydanego w 1955 r. przez Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa orzeczenia nr GP-III-63-33/55 był § 75a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstwa na własność Państwa (Dz. U. Nr 16, poz. 62, ze zm., dalej również jako "rozporządzenie"). Objęcie poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa [...] (zamiennie [...]) [...] nastąpiło protokołami zdawczo-odbiorczymi z 26 maja oraz 30 listopada 1950 r., zaś ich zatwierdzenie nastąpiło w powyższym orzeczeniu Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa nr GP-III-63-33/55. Zatwierdzony protokół zdawczo-odbiorczy był natomiast integralną częścią orzeczenia właściwego ministra o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa albo osób prawnych prawa publicznego (§ 75a ust. 2 rozporządzenia) – w tym przypadku orzeczenia nr 8 z 5 sierpnia 1949 r. wydanego przez Ministra Przemysłu Lekkiego, działającego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, o przejęciu na własność Państwa między innymi przedsiębiorstwa [...]. W niniejszej sprawie nadzorczej stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z 4 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1749/14, stwierdził, że istotny – z punktu widzenia sposobu rozstrzygnięcia sprawy stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1955 r. – był wynik postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego nr 8 z 5 sierpnia 1949 r. WSA stwierdził bowiem, że konsekwencją wyeliminowania z obrotu orzeczenia nr 8 z 5 sierpnia 1949 r. będzie ustanie przyczyn materialnoprawnych dla wydania orzeczenia z 1955 r. W ocenie WSA, orzeczenie Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. nie posiada samodzielnego funkcjonalnie bytu prawnego, niezależnego od decyzji nacjonalizacyjnej. Uwzględniając powyższy pogląd WSA w Warszawie zawarty z wyroku z 4 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1749/14, którym jak wyjaśniono powyżej Sąd orzekający obecnie jest związany, stwierdzić należy, że organ prowadzący niniejsze postępowanie nadzorcze, był obowiązany do przyjęcia poglądu, że stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnej, wydanej w myśl § 65 ust. 1 rozporządzenia, prowadzi do uznania, iż nacjonalizacja danego przedsiębiorstwa w ogóle nie miała miejsca, co skutkować musi wyeliminowaniem z obrotu, jako również nieważnego, orzeczenia zatwierdzającego protokół zdawczo-odbiorczy (§ 75a ust. 2 rozporządzenia). W realiach niniejszej sprawy organ ustalił, że Minister Gospodarki stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego nr 8 z 5 sierpnia 1949 r. jedynie w części dotyczącej działki nr [...], z obrębu [...], nr KW [...] uznając, że odnośnie tej działki nie istnieje negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności w postaci wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych. W powyższej części orzeczenie Ministra Przemysłu Lekkiego z 5 sierpnia 1949 r. zostało zatem wyeliminowane z obrotu prawnego. Na tej podstawie organ prawidłowo przyjął, że ustały przyczyny materialnoprawne do wydania w tym zakresie orzeczenia kwestionowanego w niniejszym postępowaniu, czyli orzeczenia Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. (bez oznaczenia dnia i miesiąca) o numerze GP-III-63-33/55, co z kolei stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności przedmiotowej części orzeczenia, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem Sądu, niestwierdzenie zaistnienia przesłanki z art. 156 § 2 k.p.a. w odniesieniu do badanej części decyzji nacjonalizacyjnej (dotyczącej działki nr [...]), przesądza o konieczności stwierdzenia nieważności orzeczenia zatwierdzającego protokół zdawczo-odbiorczy w analogicznym zakresie jak decyzja nacjonalizacyjna. Wyjaśnić przy tym należy, że kwestia niestwierdzenia zaistnienia przesłanki z art. 156 § 2 k.p.a. w odniesieniu do decyzji nacjonalizacyjnej w zakresie działki nr [...] została już prawomocnie rozstrzygnięta (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2017 r., sygn. akt. I OSK 2340/15). Podnieść również wypada, że orzeczenie o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego posiada jedynie prawnoprocesowy, a nie prawnomaterialny charakter. Orzeczenie to nie może zatem samodzielnie wywoływać skutków prawnomaterialnych w sferze rzeczowej. Orzeczenie o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego posiada zatem jedynie prawnoprocesowy, a nie prawnomaterialny charakter. Orzeczenie to nie może zatem samodzielnie wywoływać skutków prawnomaterialnych w sferze rzeczowej. Jest ono jedynie sformalizowanym sposobem uznania w postępowaniu administracyjnym przez właściwy organ, że dokument jakim jest protokół zdawczo-odbiorczy odpowiada wymogom jego sporządzenia. Dlatego też w odniesieniu do tej decyzji organ nadzoru nie ma żadnych możliwości dokonania w trybie art. 156 § 2 k.p.a. odrębnych i samodzielnych ustaleń. Skutki prawnomaterialne wywołuje bowiem orzeczenie o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa, wydawane na podstawie przepisów ustawy nacjonalizacyjnej z dnia 3 stycznia 1946 r. Dlatego też tylko przy dokonywaniu przez organ nadzoru oceny prawidłowości wydania orzeczenia nacjonalizacyjnego właściwe i możliwe jest rozważanie zasadności ewentualnego zastosowania trybu przewidzianego w art. 156 § 2 k.p.a., a zatem rozważenie możliwości zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych w sprawie przejęcia na własność Państwa w trybie nacjonalizacji przedsiębiorstw (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2009 r., sygn. akt I OSK 1480/08). Wobec powyższego Sąd oddalił skargę w tej części. Jednocześnie Minister Gospodarki wskazał, że z działką nr [...], obręb [...], KW nr [...], związane jest prawo użytkowania wieczystego i własności dla [...] w Krakowie i dlatego w stosunku do tej nieruchomości wystąpił nieodwracalny skutek prawny. A zatem, orzeczenie Ministra Przemysłu Lekkiego z 5 sierpnia 1949 r. w części dotyczącej działki nr [...] nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego (nie została stwierdzona jego nieważność w tej części), a tylko zostało stwierdzone, iż orzeczenie w tej części zostało wydane z naruszeniem prawa. Wobec powyższego organ uznał, że w zakresie dotyczącym działki nr [...], decyzja Ministra Gospodarki nie daje podstaw do uznania, że ustały przyczyny materialnoprawne do wydania orzeczenia Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. o numerze GP-III-63-33/55 w zakresie dotyczącym działki nr [...]. Niezależnie od powyższego organ stanął jednak na stanowisku, że również w zakresie dotyczącym działki nr [...] kwestionowane w niniejszym zakresie orzeczenie z 1955 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Minister przyjął bowiem, że naruszenie prawa (rażące) w części dotyczącej działki nr [...] jest analogiczne jak w przypadku działki nr [...], i związane jest z kwestią prawa własności nieruchomości na rzecz osób trzecich, na której funkcjonowało znacjonalizowane przedsiębiorstwo [...], w dacie wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej. Sąd w składzie orzekającym nie podzielił poglądu organu dotyczącego stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. o numerze GP-III-63-33/55 w zakresie obecnej działki nr [...]. Zważyć bowiem należy, że tak jak wskazał to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 4 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1749/14, orzeczenie Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. nie posiada samodzielnego funkcjonalnie bytu prawnego, niezależnego od decyzji nacjonalizacyjnej. Co za tym idzie, organ nie mógł badać w trybie nieważnościowym, legalności orzeczenia Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. w zakresie w jakim decyzja nacjonalizacyjna Ministra Przemysłu Lekkiego nr 8 z 5 sierpnia 1949 r. nie została wyeliminowania z obrotu prawnego, czyli w zakresie dotyczącym działki nr [...]. W niniejszej sprawie wiążące dla organu było bowiem stanowisko zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie we wspomnianym wyroku z 4 listopada 2014 r., który stwierdził, że istotny – z punktu widzenia sposobu rozstrzygnięcia sprawy stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1955 r. – był wynik postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nacjonalizacyjnej, czyli że konsekwencją wyeliminowania z obrotu orzeczenia nr 8 z 5 sierpnia 1949 r. będzie ustanie przyczyn materialnoprawnych dla wydania orzeczenia z 1955 r. Istotne jest zatem to, że decyzja nacjonalizacyjna oraz decyzja o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego, są ze sobą nierozerwalnie związane. Skoro więc stwierdzono, że orzeczenie Ministra Przemysłu Lekkiego z 5 sierpnia 1949 r. w części dotyczącej obecnej działki nr [...] zostało wydane z naruszeniem prawa, i pozostało w tej części w obrocie prawnym, to konsekwencja powyższego rozciąga się również na orzeczenie zatwierdzające protokół zdawczo-odbiorczy w części obejmującej obecną działkę nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 0,1210 ha (nr Kw. [...]) i uniemożliwia dokonywanie w tym zakresie przez organ nadzoru odrębnych i samodzielnych ustaleń co do zaistnienia podstaw stwierdzenia nieważności, abstrahujących od prawnych losów decyzji nacjonalizacyjnej, czym organ naruszył przepis art. 153 p.p.s.a. Pośrednio organ naruszył również przepis § 75a ust. 2 rozporządzenia, przyjmując za odrębny przedmiot kontroli orzeczenie z 1955 r. Tak jak wskazano już powyżej, skutki prawnomaterialne wywołuje orzeczenie o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa, wydawane na podstawie przepisów ustawy nacjonalizacyjnej z dnia 3 stycznia 1946 r., a nie orzeczenie zatwierdzające protokół zdawczo-odbiorczy, o którym mowa w § 75a ust. 2 rozporządzenia. Dlatego też przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ nie mógł zastosować wobec wspomnianej części orzeczenia Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. (działka nr [...]), czym naruszył ten przepis w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi w tej części. Wobec wskazanych powodów uwzględnienia skargi w tej części, Sąd za bezcelowe uznał odnoszenie się do zarzutu naruszenia art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie działki nr [...]. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 145 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku poprzez częściowe uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Ministra z 11 lutego 2019 r. i umorzenie postępowania administracyjnego w tym zakresie (dotyczącym obecnej działki nr [...]). Sąd stwierdził bowiem w niniejszej sprawie podstawę do umorzenia postępowania nadzorczego w części dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. (bez oznaczenia dnia i miesiąca) nr GP-III-63-33/55 w części zatwierdzającej protokoły i ustalenia składników majątkowych stanowiących część składową przedsiębiorstwa pod nazwą [...] ([...]) [...], w części dotyczącej 2/3 udziałów [...], w objętej tymi protokołami nieruchomości położonej w Krakowie przy ul. [...], wykaz hipoteczny Lwh [...], odpowiadającej obecnej działce nr [...] z obrębu [...], o powierzchni 0,1210 ha, nr KW [...] – z uwagi na brzmienie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491). W obecnym stanie prawnym, obowiązującym od dnia 16 września 2021 r. (dzień wejścia w życie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r.), nie stwierdza się już nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.), jak też nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat (art. 158 § 3 k.p.a.). Z brzmienia przepisów przejściowych uregulowanych w art. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. wynika z kolei, że do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust. 1). Natomiast postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa (ust. 2). W realiach niniejszej sprawy, od wydania kontrolowanego orzeczenia Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. (bez oznaczenia dnia i miesiąca) o numerze GP-III-63-33/55 upłynęło prawie 70 lat, co skutkuje tym uznaniem, że nie jest możliwe stwierdzenie jego nieważności (w zakresie działki nr [...]) z uwagi na upływ czasu, o którym mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Z kolei, ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. przewiduje, że stosuje się ją bezpośrednio do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z 11 sierpnia 2021 r. ostateczną decyzją lub postanowieniem (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r.). W sytuacji więc, gdy zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje Ministra (decyzja z 13 września 2019 r., nr BDG.0261.8.2017.SC, oraz z 11 lutego 2019 r., nr BDG.0261.8.2017.SC), zostały przez Sąd uchylone w części, oznacza to, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wspomnianego orzeczenia Prezesa Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa z 1955 r. w uchylonym przez Sąd zakresie dotyczącym działki nr [...] "powraca" do etapu procedowania w administracyjnym toku instancji, a konkretnie przez Ministra, i jest "niezakończone" w rozumieniu art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. Prowadzi to z kolei do wniosku, że jako postępowanie wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia (zostało wszczęte na wniosek z 5 sierpnia 2013 r. [...], a więc prawie 60 lat od wydania kontrolowanego orzeczenia, co miało miejsce w 1955 r.), i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy z 11 sierpnia 2021 r. ostateczną decyzją lub postanowieniem, podlega umorzeniu z mocy prawa (art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r.). Wyjaśnić przy tym należy, że z uwagi na specyfikę kontrolowanego orzeczenia, które jak wskazano, nie stanowi samodzielnego rozstrzygnięcia – jest bowiem integralną częścią decyzji nacjonalizacyjnej, w przypadku tego rodzaju orzeczenia nie dochodziło do jego doręczenia lub ogłoszenia – w przeciwieństwie do samej decyzji nacjonalizacyjnej, która podlegała ogłoszeniu (vide: § 66 ust. 2 oraz § 71 rozporządzenia). W przypadku orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego nr 8 z 5 sierpnia 1949 r. ogłoszenie nastąpiło w Monitorze Polskim z dnia 3 września 1949 r., Nr A-59, poz. 804, w załączniku II, pod liczbą porządkową załącznika 17. Skoro więc doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi wprowadzenie jej do obrotu prawnego, to analogiczny skutek wejścia do obrotu mógł zajść także w przypadku kontrolowanego orzeczenia, które faktycznie zostało wydane w 1955 r. i przez co słało się częścią orzeczenia Nr 8 z 5 sierpnia 1949 r. Ministra Przemysłu Lekkiego o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa [...]. Stosownie zatem do brzmienia art. 145 § 3 p.p.s.a., w przypadku uchylenia zaskarżonych decyzji w części i przy jednoczesnym stwierdzeniu podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w tym zakresie, Sąd postępowanie to umorzył. Z powyższych względów Sąd nie sformułował wskazań co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 141 § 4 in fine p.p.s.a. Oddalenie skargi w pozostałej części (punkt drugi sentencji wyroku) nastąpiło na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł w punkcie trzecim sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935) – obciążając Ministra obowiązkiem zwrotu Skarżącemu kwoty 680 zł (wpis od skargi - 200 zł, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika - 480 zł).