I SA/Wa 1984/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2017 r. sprawy ze skargi K. [...] sp. z o. o. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz K. [...] sp. z o. o. w W. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

I SA/Wa 1984/16 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. nr [...] po rozpoznaniu wniosku K. sp. z o.o. w W. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ustalenie, że podwyższenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadnione albo uzasadnione w innej wysokości na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z 79 ust. 7 u.g.n. odmówiło przywrócenia terminu do złożenia powyższego wniosku. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że pismem z dnia [...] listopada 2010 r. Dyrektor Zarządu Mienia Skarbu Państwa działający z upoważnienia Prezydenta Miasta W. wypowiedział K. spółce z o. o. posiadającej prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] przy ulicy [...] dotychczasową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Użytkownik wieczysty w dniu 19 sierpnia 2011 r. złożył w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku. W uzasadnieniu wniosku w części dotyczącej przywrócenia terminu użytkownik wieczysty podnosił, że pismo Dyrektora Zarządu Mienia Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2010 r. nie zostało doręczone użytkownikowi. O piśmie z dnia [...] listopada 2010 r. użytkownik, jak wskazał, dowiedział się ze skierowanego do niego wezwania do zapłaty z dnia 29 lipca 2011 r. Natomiast z treścią pisma użytkownik zapoznał się w dniu 16 sierpnia 2011 r., kiedy upoważniony pracownik spółki uzyskał wgląd do akt postępowania. Ponadto użytkownik wieczysty zarzuci stronie właścielskiej, że próba doręczenia pisma z dnia [...] listopada 2010 r. zawierającego wypowiedzenie dotychczasowej wysokości opłaty rocznej była bezskuteczna. Spółka wywodziła, że wadliwość doręczenia wynikała z faktu, iż operator pocztowy umieścił zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki pocztowej w placówce oddawczej, w recepcji budynku zamiast w sekretariacie spółki. Następcą prawnym K. sp. z o.o. jest K. [...] sp. z o.o. Organ odnosząc się do twierdzeń zawartych w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazał, ze przesyłka pocztowa zawierająca wypowiedzenie dotychczasowej wysokości opłaty rocznej została skierowana na ówczesny adres spółki ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym tj. na [...] w W., czego użytkownik wieczysty nie kwestionuje. Organ zwrócił uwagę, iż z adnotacji umieszczonych na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru tj. "adresat nieznany", wynika że nie było możliwe doręczenie przesyłki adresatowi i że w związku z tym została ona złożona w dniu 12 listopada 2010 r. w Urzędzie Pocztowym nr [...]. Z kolei z adnotacji umieszczonej na kopercie zawierającej przesyłkę wynika, że w dniu 30 listopada 2010 r. niepodjętą zwrócono do nadawcy. Organ podkreślił, ze upoważnienie do odbioru pism wynika z zakresu zadań pracownika lub też funkcji, jaką pełni w danej jednostce organizacyjnej. I tak, spółce z o.o. pismo może być doręczone poprzez doręczenie członkowi organu spółki uprawnionemu do jej reprezentowania lub pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie, albo pracownikowi uprawnionemu do odbioru pism, upoważnioną będzie także osoba zwyczajowo uprawniona do odbioru pism, np. pracownik kancelarii (biura), portier, członek zarządu (administracji) itp. Wszelkie błędy popełnione przez pracownika w zakresie odbioru pisma obciążają pracodawcę. Organ wskazał, ze doręczający pismo nie ma obowiązku sprawdzania, czy pismo odbiera uprawniona osoba. Zdanie 2 art. 45 k.p.a. odsyła, w przypadku niemożności doręczenia przesyłki wprost do rąk uprawnionego adresata, do odpowiedniego stosowania przepisu regulującego tzw. doręczenie subsydiarne. Operator pocztowy przechowuje w takiej sytuacji pismo przez okres 14 dni w swojej placówce (§ 1 pkt 1), a zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Zdaniem organu adnotacja umieszczona na zwrotnym potwierdzeniu odbioru o treści "adresat nieznany" oznacza, że użytkownik wieczysty nie zapewnił warunków przyjmowania przesyłek pocztowych w swojej siedzibie. Chociaż doręczenie było dokonywane pod adres spółki ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym, pracownik operatora pocztowego nie stwierdził jej działalności w tym miejscu, czy to z powodu niewyeksponowania odpowiedniej informacji, czy też nieprzeszkolenia personelu, co w obu przypadkach musi być poczytane jako zawinienie jej organu wykonawczego. Organ wskazał iż w rozpatrywanej sprawie niewątpliwie doszło do uchybienia terminu, o którym mowa w art. 78 ust. 2 u.g.n. Wypowiedzenie opłaty rocznej zostało doręczone użytkownikowi wieczystemu w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 29 listopada 2010 r. Termin do złożenia wniosku o ustalenie, że podwyższenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadnione albo uzasadnione w innej wysokości upłynął w dniu 29 grudnia 2010 r. Użytkownik złożył wniosek z ponad 8-miesięcznym przekroczeniem tego terminu. W opinii Kolegium, w niniejszej sprawie okoliczności podniesione przez skarżącego nie dają podstaw do przywrócenia terminu do złożenia przedmiotowego wniosku, albowiem nie uprawdopodobnił on, iż przekroczenie terminu nastąpiło bez jego winy. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka k. [...] sp. z o.o. z siedziba w W. Skarżący zarzucał organowi: naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 14 pkt 1 oraz § 35 pkt 1 i 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych z dnia 9 stycznia 2004 r. (Dz.U. Nr 5, poz. 34) (dalej: "Rozporządzenie") poprzez uznanie, iż umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej na recepcji budynku, w którym mieściła się siedziba Spółki K. sp. z o.o. jest prawidłowe i uprawnia do przyjęcia fikcji doręczenia oraz poprzez uznanie, iż doręczający nie ma obowiązku sprawdzania, czy pismo odbiera osoba uprawniona. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: a - art. 44 § 1, § 2, § 3 i § 4 oraz art. 45 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") poprzez przyjęcie fikcji doręczenia wypowiedzenia wysokości dotychczasowej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego z dnia [...] listopada 2010 roku, podczas gdy brak było podstaw do przyjęcia fikcji doręczenia z powodu umieszczenia zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w nieodpowiednim miejscu; b - art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 59 § 2 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że podwyższenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadnione albo uzasadnione w innej wysokości, podczas gdy z akt sprawy wynika, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki do przywrócenia ww. terminu. c - art. 8 w zw. z art. 58 § 1 i 2 w zw. z art. 59 § 2 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że podwyższenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadnione albo uzasadnione w innej wysokości, podczas gdy organ przystąpił już do merytorycznego rozpoznania sprawy poprzez przeprowadzenie rozprawy przez co potwierdził, że ww. wniosek o ustalenie został uznany za złożony w terminie bądź, że wniosek o przywrócenie terminu został rozpatrzony pozytywnie; W związku z powyższym wnosił o uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonego postanowienia SKO w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi wskaz, ze z akt niniejszej sprawy wynika, iż nie zostały spełnione wymogi określone w art. 44 k.p.a. albowiem zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej zostało pozostawione w recepcji budynku, a nie jak tego wymagają przepisy k.p.a., skrzynce odbiorczej lub na drzwiach lokalu, w którym znajdowała się siedziba skarżącego. Skarżący pod ówczesnym adresem posiadał wyodrębniony sekretariat, który był odpowiedzialny za przyjmowanie oficjalnej korespondencji, a recepcja budynku pełniła wyłącznie rolę portierni, odpowiedzialnej za kontrolę dostępu do budynku. Zarzut SKO niezapewnienia odpowiednio wyszkolonego sekretariatu upoważnionego do odbioru korespondencji jest gołosłowny i niczym nieuzasadniony. Adnotacja umieszczona na zwrotnym potwierdzeniu odbioru o treści: "adresat nieznany" świadczy bowiem o nieprawidłowościach w działaniu listonosza i funkcjonowaniu Poczty Polskiej S.A., a nie o tym, "że użytkownik wieczysty nie zapewnił warunków przyjmowania przesyłek pocztowych w swojej siedzibie". Nawet jeżeli faktycznie sekretariat skarżącego byłby z jakichś nadzwyczajnych powodów chwilowo niedostępny, zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej powinno być pozostawione w skrzynce odbiorczej bądź na drzwiach adresata, a nie na recepcji budynku. W związku z powyższym, taki sposób doręczenia nie może być uznany za skuteczny w rozumieniu art. 44 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalanie i podtrzymał w całości argumentacje wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2016 r. odmawiające skarżącej spółce przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ustalenie, że podwyższenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadnione albo uzasadnione w innej wysokości. Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów kpa. Po pierwsze wskazać należy, że pomimo że aktualizacja opłaty rocznej stanowi co do istoty sprawę o charakterze cywilnoprawnym, to jednak rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu rozstrzygane jest postanowieniem jak stanowi art. 59 § 1 k.p.a. Przy czym art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) nie przewiduje, aby od takiego rozstrzygnięcia Kolegium służył sprzeciw do sądu powszechnego, gdyż służy on jedynie od orzeczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 3 tej ustawy, a postanowienie w kwestii przywrócenia terminu orzeczeniem takim nie jest. Jednocześnie z mocy art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami od ww. postanowienia, wydanego przez samorządowe kolegium odwoławcze, w myśl zasad wynikających z k.p.a. nie służy zażalenie. Konsekwencją tego jest uznanie przez Sąd, że na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, jako postanowienie kończące postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), służy skarga do sądu administracyjnego Zgodnie z treścią art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 223) organy administracji publicznej mogą orzec o przywróceniu uchybionego terminu na wniosek strony, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu oraz zainteresowany dopełni czynności, dla której termin był określony, jedocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Z treści art. 58 k.p.a. wynika, że główną przesłanką przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy w uchybieniu terminu. W doktrynie i orzecznictwie ugruntowane jest już stanowisko, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie to nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W rozpatrywanej sprawie kluczowe znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy prawdopodobne jest, że nie doszło do skutecznego doręczenia skarżącej wypowiedzenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Reguły skutecznego doręczenia pism wynikają z przepisów prawa. Zgodnie z art. 40 § 1 oraz § 4 k.p.a. osobie prawnej, a taki status ma skarżąca spółka pisma należy doręczyć na adres siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej. Pismo Ministra Skarbu Państwa skierowane zostało na adres siedziby skarżącej spółki (jest to okoliczność bezsporna). Przesyłka została organowi zwrócona z adnotacją " zwrot nie podjęto w terminie" oraz z adnotacją " adresat nieznany". Zgodnie z art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy zainteresowanego należy zaliczyć m.in. nieprawidłowe doręczenie pisma. Inną kwesta jest nieprawidłowe doręczenie pisma, a jeszcze inną brak doręczenia pisma. Podczas gdy nieprawidłowe doręczenie pisma może skutkować wnioskiem o przywrócenie terminu w przypadku jego uchybienia, tak brak doręczenia pisma skutkuje tym, że pismo to nie weszło do obrotu prawnego i aby odnieść zamierzony skutek musi zostać ponownie prawidłowo doręczone. Bezsporną okolicznością jest, ze pismo Ministra Skarbu Państwa zostało zwrócone organowi z adnotacja adresat nieznany pomimo, że wysłane zostało na prawidłowy adres. Konkluzja organu iż oznacza to, ze adresat nie zapewnił warunków przyjmowania przesyłek pocztowych w swojej siedzibie jest dowolna i nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Adresat twierdzi, ze miał własny sekretariat, oddawczą skrzynkę pocztową i że nie zostało tam złożone zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej jak również, że taka informacja nie została umieszczona na drzwiach jego biura. Organ nie odniósł się do tych zarzutów spółki. Stan faktyczny jest taki że organ dysponuje zwrotnym poświadczeniem odbioru z określonymi adnotacjami i na podstawie tych adnotacji wywodzi, ze doszło do skutecznego doręczenia pisma. Zdaniem Sadu wywód organu nie jest przekonujący, gdyż oparty został na hipotezach i założeniach odnośnie braku wyeksponowanej informacji o siedzibie spółki czy tez braku przeszkolenia personelu spółki. Ponadto organ nie rozważył czy można przyjąć że przedmiotowe pismo zostało spółce doręczone zważywszy, ze wysłane na prawidłowy adres wróciło z adnotacja adresat nieznany. W takiej sytuacji tj przy braku doręczania pismo nie weszło do obrotu i powinno zostać skutecznie doręczone. W świetle powyższego należy zatem skonstatować, że organ nie dokonał prawidłowej i przekonującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego naruszając tym samym art. 58 § 1 k.p.a. Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględni powyższe uwagi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. c p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.