Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Wa 1946/20

I SA/Wa 1946/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-04-12

Wynik

Uchylono postanowienie I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
12 kwietnia 2021
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R.R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego R.R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Postanowieniem z [...] lipca 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako "Kolegium/organ"), po rozpatrzeniu zażalenia R.R., utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent/organ I instancji") z [...] maja 2020 r., nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia. Postanowienie Kolegium zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Prezydent postanowieniem z [...] maja 2020 r., nr [...] odmówił wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, położonej w [...], przy al. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], z obrębu [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...], [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], w którym to prawie użytkowania wieczystego R.R. przysługuję udział wynoszący [...] części, związany z odrębną własnością lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku posadowionym na ww. gruncie, i dla którego to lokalu prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. W jego uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w przypadku wydawania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności stan prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej musi być bezsporny. W ocenie Prezydenta, w odniesieniu do nieruchomości położonej w [...] przy al. [...] istnieją wątpliwości co do zgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym w zakresie wielkości udziałów w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, wynikające z nieodpisania z w/w księgi wieczystej udziałów związanych z wyodrębnionymi lokalami. Prezydent dodatkowo podniósł, że w dacie [...] stycznia 2019 r. przedmiotowa nieruchomość nie była zabudowana na cele mieszkaniowe, ponieważ zgodnie z operatem ewidencji gruntów i budynków ww. grunt był zabudowany budynkiem biurowym, tym samym nie został spełniony warunek przekształcenia, o którym mowa w art. 1 ust. 2 ustawy przekształceniowej. W tym zakresie organ I instancji nie uwzględnił, podniesionej przez wnioskodawców okoliczności, że decyzją z [...] marca 2020 r., nr [...] Prezydent [...] dokonał aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr [...] poprzez zmianę rodzaju budynku dla budynku zlokalizowanego na tym gruncie z aktualnie wskazanego "[...]" – budynki biurowe na "[...]" – budynki mieszkalne. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł R.R., w którym wskazał, że aktualizacja danych w ewidencji gruntów i budynków nie ma charakteru konstytucyjnego, a jedynie deklaratoryjny. Wskazał także, że przysługujący mu udział oraz jego wielkość w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu nigdy nie był kwestionowany, natomiast w przedmiocie zaistniałych w księdze wieczystej usterek wpisu został już złożony stosowany wniosek do sądu wieczystoksięgowego celem ich sprostowania. Kolegium postanowieniem z [...] lipca 2020 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ przywołał treść art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 916). Organ zauważył, że w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla działki nr [...] z obrębu [...] położonej w [...] przy al. [...] ujawniono, że na nieruchomości znajdują się trzy budynki magazynowe (budynki gospodarcze), budynek [...] o powierzchni [...] m2, budynek [...] o powierzchni [...] m2 i budynek [...] z miejscami garażowymi o powierzchni użytkowej [...] m2. Ponadto w księdze wieczystej ujawniono, że w budynku mieszkalno-użytkowanym wyodrębniono [...] lokali mieszkalnych i [...] lokale użytkowe. Organ podniósł następnie, że w dziale [...] księgi wieczystej nr [...] łączny udział właścicieli lokali wyodrębnionych na gruncie w prawie użytkowania wieczystego gruntu wynosi [...] części, co potwierdzają odpowiednie wpisy w księgach wieczystych prowadzonych dla poszczególnych lokali. Jednakże w księdze wieczystej [...] ujawniono również, jak wskazał organ, że udział [...] części w prawie użytkowania wieczystego przynależy [...] S.A. Tym samym, zdaniem organu, łączny udział ww. spółki i właścicieli lokali w prawie użytkowania wieczystego jest wyższy niż jeden. Nawet zatem jeśli traktować powyższy stan jako błąd, wynikający z błędnego nie wykreślenia [...] S.A. po sprzedaży lokali, to zdaniem organu, łączny udział współwłaścicieli w prawie użytkowania wieczystego i tak byłby wtedy niższy niż jeden. Odnosząc się do kwestii niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, i ujawnieniem na nieruchomości większej ilości udziałów niż jeden, organ stanął na stanowisku, że stan prawny nieruchomości podlegającej przekształceniu powinien być bezsporny. Wynika to z konieczności bezspornego ustalenia kręgu adresatów wydawanych zaświadczeń. Organ wskazał w tym zakresie na brzmienie art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, i na tej podstawie wywiódł ogólny zakaz wydawania zaświadczeń w oparciu o przepisy ustawy do czasu ujawnienia rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości w księdze wieczystej. Organ podkreślił przy tym, że w dziale [...] księgi wieczystej nr [...] nadal widnieje wzmianka o wniosku dotyczącym sprostowania usterki wpisu. Na powyższe postanowienie Kolegium z [...] lipca 2020 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R.R. (dalej jako "Skarżący"), zarzucając naruszenie następujących przepisów prawa, tj.: 1) art. 24 ust. 1 w związku z art. 1 i art 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (j.t. Dz. U. z 2020 r. poz. 139 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wskutek nieuprawnionego przyjęcia, że przysługujący Skarżącemu udział w prawie użytkowania wieczystego gruntów nie został prawidłowo ujawniony w dziale [...] księgi wieczystej nr [...], a poprzez to nie przysługuje Skarżącemu prawo użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe podlegające przekształceniu w prawo własności tych gruntów; 2) art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów w związku z art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 § 1 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że organ I instancji słusznie odmówił wydania zaświadczenia bowiem nie jest uprawniony do dokonania samodzielnej analizy stanu prawnego nieruchomości. Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz postanowienia organu I instancji, oraz zasądzenie kosztów postępowania procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazał natomiast, że w dniu wydania zaskarżonego postanowienia w dziale [...] księgi wieczystej nr [...] Skarżącemu przysługiwał udział w prawie wieczystego użytkowania gruntu wynoszący [...], potwierdzony wpisem w prowadzonej dla lokalu nr [...] księdze wieczystej nr [...]. W ocenie Skarżącego, minimalne rozbieżności w ilości udziałów wskazywane przez organ dotyczą jedynie lokalu nr [...] i wynoszą [...], a wynikają z błędnego przeniesienia przez sąd wieczystoksięgowy danych zawartych w aktach notarialnych, co nie powinno w żadnym wypadku wpływać na prawo Skarżącego do uznania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności. Skarżący wskazał, iż wyżej opisana usterka wpisu została już przez sąd sprostowana, co wynika z treści prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych z [...] kwietnia 2020 r., nr [...] w sprawie sprostowania z urzędu usterki wpisu w dziale [...] KW nr [...], którego odpis Skarżący dołączył do skargi. Skarżący wyjaśnił przy tym, że ww. postanowieniem został również wykreślony z księgi wieczystej deweloper – spółka [...] z siedzibą w [...]. Odnosząc się z kolei do stwierdzenia przez organ, iż w prowadzonej dla nieruchomości gruntowej księdze wieczystej nr [...] wykazane są trzy budynki magazynowe, budynek [...], budynek [...] oraz budynek [...], w którym wyodrębnionych jest [...] lokali mieszkalnych i [...] lokale użytkowe, Skarżący wskazał, iż wpisy te w sposób oczywisty są niezgodne ze stanem rzeczywistym, bowiem na działce o powierzchni [...] m2 posadowiony jest jedynie budynek mieszkalno-użytkowy z miejscami garażowymi, co wynika z rejestru prowadzonego przez Prezydenta i przez ten organ powinno być na podstawie tego rejestru ustalone dla celów wydania zaświadczenia. Skarżący podniósł przy tym, że decyzją Prezydenta [...] nr [...] z [...] marca 2020 r. o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków nastąpiła zmiana rodzaju budynku z biurowego na mieszkalny. Dodatkowo, wnioskiem z [...] lutego 2020 r. Wspólnota Mieszkaniowa zwróciła się do sądu o wykreślenie z działu [...] księgi wieczystej nr [...] wpisów dotyczących nieistniejących budynków, załączając do wniosku ww. wypis z kartoteki budynków. Jednakże do chwili obecnej wniosek nie został jeszcze przez sąd rozpatrzony. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w związku art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Sąd stosuje przy tym przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Kolegium, którym organ utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta z [...] maja 2020 r., nr [...], którym organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, położonej w [...] przy al. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...], [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Podstawę materialnoprawną postanowień organów obu instancji stanowią przepisy ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2020 r., poz. 139, dalej jako "ustawa"). Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Z kolei w myśl art. 1 ust. 2 ustawy, przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: 1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub; 2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub; 3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Ponadto według art. 1a ustawy, jej przepisy stosuje się również, jeżeli na gruncie zabudowanym budynkami, o których mowa w art. 1 ust. 2, położone są także inne budynki, obiekty budowlane lub urządzenia budowlane, o ile łączna powierzchnia użytkowa budynków innych niż określone w art. 1 ust. 2 nie przekracza 30% powierzchni użytkowej wszystkich budynków położonych na tym gruncie. W tym miejscu wspomnieć należy o dokonanej zmianie ustawy, której nadano wsteczną moc obowiązującą. Na podstawie ustawy z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1309), ustawodawca dokonał nowelizacji ustawy w ten sposób, że wprowadził w ustawie zmiany, które weszły w życie od dnia 1 stycznia 2019 r. (art. 30 pkt 1 ustawy nowelizującej). Przedmiotowa nowelizacja oprócz sytuacji, o której mowa w art. 1 ustawy, w sposób istotny rozszerzyła zakres przedmiotowy ustawy, powiększając go o przypadki wymienione w nowo dodanym art. 1a ustawy. Regulacja ta rozszerzyła zakres działania ustawy na grunty nie mające wyłącznie przeznaczenia mieszkaniowego (nie zabudowane na cele mieszkaniowe), o ile zachowany został stosunek podrzędności tych gruntów określony w zdaniu drugim art. 1a ustawy. Przekształcenie potwierdza się w zaświadczeniu wydawanym przez organ administracji publicznej, które stanowi podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków (art. 4 ust. 1 ustawy). Wydanie zaświadczenia następuje z urzędu lub na wniosek, o czym stanowi art. 4 ust. 2 ustawy. Zaświadczenie zawiera oznaczenie nieruchomości gruntowej lub lokalowej, według ewidencji gruntów i budynków oraz ksiąg wieczystych prowadzonych dla tych nieruchomości (art. 4 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy). W zaświadczeniu potwierdza się przekształcenie oraz informuje o obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej, wysokości i okresie wnoszenia tej opłaty, a także możliwości wniesienia opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 7, i zasadach jej wnoszenia. Zaświadczenie zawiera pouczenie o możliwości złożenia wniosku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 (art. 4 ust. 4 ustawy). Z kolei art. 6 ust. 1 ustawy stanowi, że jeżeli właściciel nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji. Tryb wydawania zaświadczeń określony jest natomiast w art. 217-220 k.p.a. Zgodnie z art. 218 § 1 k.p.a., zaświadczenie ma na celu potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Stosowanie zaś do art. 218 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Postępowanie to ma jedynie charakter pomocniczy (zob. wyrok WSA w Krakowie z 16 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 620/17) i nie podlega rygorom pełnego postępowania dowodowego. Ma to o tyle istotne znaczenie, że tego rodzaju postępowanie ma charakter uproszczony, a organ wydaje zaświadczenie na podstawie dokumentów, które są w jego posiadaniu, przede wszystkim ewidencji i rejestrów. Zaświadczenie jest aktem wiedzy organu, który potwierdza jedynie istnienie określonego obiektywnego stanu (faktycznego, prawnego) na podstawie posiadanych danych. Pojęcie danych znajdujących się w posiadaniu organu należy interpretować ściśle. Nie są to nowe informacje zebrane przez organ w postępowaniu, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., ani oceny oparte o orzeczenia sądowe i dokumenty innych organów, ani też, co do zasady, dane dostarczone właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie. Zdaniem Sądu, w realiach kontrolowanej sprawy organy obu instancji nie uwzględniły danych będących w ich posiadaniu, przede wszystkim z ewidencji gruntów i budynków oraz księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...], z obrębu [...], położonej w [...] przy al. [...]. Organy nie dokonały prawidłowej oceny ww. dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W powyższych dokumentach znajduję się bowiem informacja, że udział R.R. w prawie użytkowania wieczystego działki ewidencyjnej nr [...], z obrębu [...], o powierzchni [...] m2, wynosi [...]. Racje należy zatem przyznać Skarżącemu w tym, że w dniu wydania zaskarżonych postanowień w dziale [...] księgi wieczystej nr [...] widniał wpis dotyczący przysługującego mu udziału w prawie wieczystego użytkowania przedmiotowego gruntu wynoszący [...], który nie jest kwestionowany, co potwierdzają także dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ponadto, jak ustalił Sąd na dzień wyrokowania w niniejszej sprawie, za pośrednictwem systemu Elektronicznych Ksiąg Wieczystych, w dziale [...] księgi wieczystej nr [...] łączny udział właścicieli lokali wyodrębnionych w prawie użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego jako działka nr [...], z obrębu [...], wynosi [...]. Poza tym, brak jest wpisu udziału [...] części w prawie użytkowania wieczystego przynależnego [...] S.A. z siedzibą w [...]. Tym samym, zdaniem Sądu, usterki wpisu, na które powoływały się organu obu instancji należy uznać za sprostowane, co oznacza, że odpadła przyczyna odmowy wydania zaświadczenia na rzecz Skarżącego z powyższych powodów. Ponadto, jak wynika z aktualnego na dzień wydania wyroku, stanu księgi wieczystej nr [...], na działce ewidencyjnej nr [...], z obrębu [...], położonej przy al. [...] w [...], o powierzchni [...] m2, posadowiony jest jedynie budynek mieszkalno-użytkowy z miejscami garażowymi. Sposób korzystania z działki nr [...] został w ww. księdze wieczystej określony jako tereny mieszkaniowe. Podstawę dokonania powyższych wpisów w księdze wieczystej stanowiły dane z ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez Prezydenta [...], a zaktualizowanej na skutek wydania przez ten organ ostatecznej decyzji z [...] marca 2020 r. nr [...], na mocy której nastąpiła zmiana rodzaju budynku zlokalizowanego na działce nr [...], z biurowego na mieszkalny. Odnosząc się w tym miejscu do stanowiska organu I instancji dotyczącego nieuwzględnienia zmian w operacie ewidencyjnym, wprowadzonych na mocy ww. decyzji z [...] marca 2020 r., Sąd zauważa, że w uzasadnieniu tejże decyzji, wydanej wszak przez Prezydenta, zawarto ocenę, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że rodzaj budynku o identyfikatorze [...] wykazany w operacie ewidencji gruntów i budynków nie został właściwie określony przez wykonawcę modernizacji ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej w 2007 r. Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że ww. budynek, który według ewidencji jest jednym i tym samym budynkiem o powierzchni [...] m2, posadowionym na działce nr [...], także przed datą [...] stycznia 2019 r., stanowił budynek mieszkalno-użytkowy, w którym liczba wyodrębnionych lokali mieszkalnych wynosi [...], a użytkowych [...], co przez wcześniejszy błąd organu nie zostało w ewidencji uwzględnione. Końcowo wskazać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 2052, dalej jako "p.g.k."), ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami i lokalami. Ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie (art. 22 ust. 1 p.g.k.). Obejmuje ona informacje wskazane w art. 20 p.g.k., w tym w szczególności informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty, a w przypadku budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 p.g.k.). W myśl art. 24 ust. 2a pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 2b p.g.k., aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania i w zależności od jej podstawy, w drodze czynności materialno-technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej. Uwzględniając zatem treść powyższych przepisów, należy wyprowadzić wniosek, który znalazł odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowym, że podstawowym obowiązkiem organu ewidencyjnego (w tym przypadku Prezydenta) jest utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Ewidencja gruntów i budynków jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Jej zadaniem jest odzwierciedlenie aktualnego stanu prawnego i faktycznego nieruchomości (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 czerwca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 698/07, Lex nr 351329, wyrok NSA w Warszawie z 4 marca 1999 r., sygn. akt II SA 17/99, Lex nr 46214). Uwzględniając realia niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, Prezydent nie sprostał powyższemu obowiązkowi. W przedstawionych powyżej okolicznościach faktycznych sprawy, organy orzekające nie dokonały prawidłowych ustaleń dotyczących spełnienia przez nieruchomość przesłanek z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy, a mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd uznał, że wydając zaskarżone rozstrzygnięcia organy naruszyły zatem art. 217 § 1 oraz art. 218 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W świetle nie odniesienia się przez organy do całości danych ewidencyjnych brak było bowiem podstaw do odmowy wydania zaświadczenia. W konsekwencji, konieczne stało się uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną, a następnie zbada, czy w świetle materiału dowodowego istnieją podstawy do wydania wnioskowanego przez Skarżącego zaświadczenia w oparciu o przepisy ustawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego (pkt 2 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
7 września 2020
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Bożena Marciniak /przewodniczący/ Łukasz Trochym /sprawozdawca/ Przemysław Żmich

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny