I SA/Wa 1881/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Monika Sawa WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów rozgraniczenia oddala skargę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu zażaleń S. i R. B., I. i R.P., M.B., C. i H. B. oraz B.L. na postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2020 r. o nr [...], uchyliło postanowienie organu I instancji w części zobowiązującej strony postępowania do pokrycia kosztów ustalonych w postępowaniu w określonej wysokości (ppkt a, b, c, d, e pkt 1 sentencji postanowienia) i orzekło w tym zakresie, o obciążeniu stron kosztami postępowania rozgraniczeniowego w następujący sposób: a) B.L. obciążają koszty postępowania w kwocie [...] zł; b) małżonków S.B. i R.B. obciążają koszty postępowania w kwocie [...] zł solidarnie; c) małżonków I.P. i R.P. obciążają koszty postępowania w kwocie [...] zł solidarnie; d) M.B. obciążają koszty postępowania w kwocie [...] zł; e) małżonków H.B. i C.B. obciążają koszty postępowania w kwocie w kwocie [...] zł solidarnie. W pozostałej części utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Postanowieniem z [...] maja 2020 r. Wójt Gminy [...], w związku z wydaną decyzją, ustalił koszty postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, w kwocie [...] zł. Do poniesienia ustalonych kosztów postępowania rozgraniczeniowego organ I instancji zobowiązał B.L. w kwocie [...] zł, S. i R. B. w kwocie [...] zł, I. i R. P. w kwocie [...] zł, M.B. w kwocie [...] zł oraz C. i H. B.w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na fakt wszczęcia postępowania, na wniosek B.L., w sprawie rozgraniczenia nieruchomości będącej jej własnością o nr [...] położonej obręb ewidencyjny [...] z działkami sąsiednimi o nr [...] (wł. S. i R. B.), [...] (wł. I. i R. P.), [...] (wł. C. i H.B.), [...] (wł. M.B.), [...] (wł. wł. I. i R. P.). Postępowanie zostało zakończone wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. co powoduje konieczność ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła B.L. oraz S. i R.B., I. i R.P., M.B. oraz H. i C.B.. Rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że dokonując rozliczenia kosztów postępowania administracyjnego w sprawie o rozgraniczenie należy uwzględnić przepisy art. 261-267 k.p.a., jak również przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zasad rozgraniczania nieruchomości (art. 152-153 k.c). Kolegium wyjaśniło, że powyższy pogląd został zaaprobowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, a wynika z uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2006 r., sygn. akt 1 OPS 5/06. Koszty tego postępowania wyniosły [...] zł.( faktura z dnia [...] stycznia 2020 r.). Zdaniem Kolegium postępowanie toczyło się nie tylko w interesie osoby wnioskującej o rozgraniczenie, ale również w interesie właścicieli wszystkich gruntów sąsiednich tj. pozostałych stron postępowania. Zatem słusznym jest co do zasady obciążenie stosownymi kosztami wszystkich właścicieli sąsiednich nieruchomości. W ocenie Kolegium organ I instancji niewłaściwie określił w treści postanowienia wysokość kosztów przypadających poszczególnym uczestnikom postępowania rozgraniczeniowego. Jak wynika z opracowań geodezyjnych działka nr [...] graniczy z kilkoma nieruchomościami na różnej jej długości. Wobec powyższego Kolegium doszło do przekonania, że koszty niniejszego postępowania winny obciążać strony proporcjonalnie do długości granic biorących udział w rozgraniczeniu. Zatem B.L. w kwocie [...] zł ( tj. w połowie), małżonków S.B. i R.B. obciążają koszty postępowania w kwocie [...] zł solidarnie( za [...] % ogólnej długości działki), małżonków I.P. i R.P. obciążają koszty postępowania w kwocie [...] zł solidarnie(za [...] %), M.B. obciążają koszty postępowania w kwocie [...] zł (za [...] % ), małżonków H.B. i C.B. obciążają koszty postępowania w kwocie w kwocie [...] zł (za [...] %). Dlatego też SKO zaskarżone postanowienie organu I instancji uchyliło w części dotyczącej obciążenia kosztami rozgraniczenia nieruchomości i w tym zakresie orzekło co do istoty postępowania. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] B.L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze przytoczyła okoliczności wykonywania prac geodezyjnych przez geodetę w terenie Jej zdaniem geodeta wykonał swoja pracę nierzetelnie, do tej pory nie wie jak przebiega granica, gdyż geodeta nie wykonywał pomiarów w jej obecności. W związku z powyższym nie zgadza się na obciążenie ją kosztami postępowania rozgraniczeniowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2020 r., uchylające postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2020 r. wydane w przedmiocie ustalenia i rozliczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego i ustalające na nowo koszty tego postępowania. Ustalenie wysokości kosztów postępowania następuje w drodze postanowienia, wydanego przez organ administracji publicznej jednocześnie z wydaniem decyzji. W postanowieniu tym organ określa także osoby zobowiązane do poniesienia kosztów oraz termin i sposób ich uiszczenia (art. 264 §1 k.p.a.). Rozgraniczanie nieruchomości uregulowane w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 276 z późn. zm.) - dalej: "P.g.k." obejmuje dwa stadia postępowania: administracyjne i sądowe. Rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic (art. 29 ust. 1 ustawy). Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony - stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 tej ustawy - jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), zaś czynności ustalania przebiegu granic - zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy - wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy. Z powołanych przepisów wynika zasada udziału geodety w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości. Zatem koniecznymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego są koszty związane z czynnościami geodety w tym postępowaniu. Nie budzi też wątpliwości, że koszty czynności związanych z rozgraniczeniem należą do kosztów postępowania administracyjnego. Rozgraniczenie kończy się w postępowaniu administracyjnym, gdy zainteresowani właściciele zawrą ugodę albo gdy organ prowadzący postępowanie wyda decyzję w sprawie. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Skoro w niniejszej sprawie postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji z [...] marca 2020 r. o rozgraniczeniu działki nr [...] z działkami [...],[...], [...], [...] i [...], to podnoszenie na tym etapie postępowania zarzutów dotyczące przeprowadzonego postepowania rozgraniczeniowego nie może odnieść zamierzonego skutku. Ten etap dotyczy już wyłącznie ustalenia kosztów przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego. Natomiast kwestia zasadności podjętych przez geodetę czynności i ich prawidłowość mogła podlegać ocenie innego właściwego organu. Zaskarżone postanowienie dotyczy rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania administracyjnego. W postępowaniu tym będzie miał zatem zastosowanie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi, że stronę obciążają te koszty postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Wykładnia gramatyczna tego przepisu skłania do wniosku, że w przypadku kosztów rozgraniczenia, koszty te obciążają strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości według zasady wyrażonej w art. 152 k.c. (tak w uchwale NSA z dnia 11 grudnia 2006 r. I OPS 5/06). Zgodnie bowiem z art. 152 k.c., koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości, właściciel sąsiedniej nieruchomości nie może skutecznie wywodzić, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży bowiem w interesie prawnym wszystkich właścicieli (tak m.in. w wyroku WSA w Krakowie z 16 stycznia 2018 r. III SA/Kr 632/17). Skoro spoczywa na nich materialnoprawny obowiązek współdziałania przy rozgraniczaniu gruntów, to ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości również leży w ich interesie. Pod pojęciem interesu strony, o którym mowa w art. 262 §1 pkt 2 k.p.a. należy w przypadku postępowania rozgraniczeniowego rozumieć obiektywną korzyść prawną w postaci prawnej, stabilnej, należycie udokumentowanej granicy, której beneficjentem są w równym stopniu właściciele nieruchomości po obu stronach tak ustalonej granicy. Zdaniem Sądu, wskazana uchwała nie przesądza o tym, że w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, koszty te winny zostać automatycznie podzielone w równych częściach, a obowiązek zwrotu tych kosztów winien zostać nałożony na każdą stronę. Ze wskazanej uchwały wynika jedynie tego rodzaju możliwość. Słusznie zatem wskazało w zaskarżonym postanowieniu Kolegium, że skoro postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na żądanie B.L., której działka z jednej strony na całej długości sąsiaduje z granicami działek stanowiących własność pozostałych stron postępowania, to interes prawny stron w rozgraniczeniu jest różny i zależy od długości granicy działki, której dotyczy rozgraniczenie. Zasadnie uznał zatem organ II instancji, że w realiach niniejszej sprawy koszty postępowania rozgraniczeniowego winny ponieść strony tego postępowania, tj. właściciele rozgraniczanych nieruchomości, proporcjonalnie do długości granic biorących udział w rozgraniczeniu. Skoro na całej długości wyznaczanych granic z jednej strony właścicielką jest B.L. to winna ona ponieść połowę kosztów postępowania rozgraniczeniowego tj. kwotę [...] zł, zaś pozostali współwłaściciele działek graniczących z działką nr [...] stanowiącą własność B.L., proporcjonalnie do długości granicy przebiegającej wzdłuż działki stanowiącej ich współwłasność, które to wyliczenie procentowe i kwotowe zostało wskazane w decyzji organu II instancji. Niewątpliwie także wynagrodzenie geodety upoważnionego przez organ prowadzący postępowanie rozgraniczeniowe do wykonania czynności ustalenia przebiegu granic stanowi koszt tego postępowania. Natomiast wysokość wynagrodzenia geodety wykonującego czynności na zlecenie Wójta Gminy [...] oraz przedstawionej przez geodetę faktury z dnia [...] stycznia 2020 r. wskazują, że wszystkie istotne dla wydania zaskarżonego postanowienia okoliczności faktyczne zostały przez organy prawidłowo ustalone i nie można organom orzekającym o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego postawić zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd, nie stwierdzając naruszenia przepisów postępowania, ani prawa materialnego, uznał zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem i oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) jako niezasadną. Na trybie uproszczonym sąd orzekał na podst. art. 119 pkt 3 przywołanej wyżej ustawy.