I SA/Wa 150/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), asesor WSA Kamil Kowalewski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 listopada 2022 r., nr KOC/6544/Op/22 w przedmiocie wyjaśnienia treści decyzji oddala skargę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu wniosku A. R. o wyjaśnienie treści decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2022 r. nr [...], postanowieniem z [...] listopada 2022 r. nr [...] wyjaśniło, że: Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją nr [...] z [...] września 2022 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa uchyliło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nr [...] z [...] grudnia 2021 r. i orzekło o uchyleniu w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa decyzji Prezydenta [...] z [...] listopada 2021 r. nr [...] oraz o odmowie przyznania A. R. prawa do zasiłku okresowego z powodu zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia uprawnień do zasiłku stałego od [...] listopada 2021 r. do [...] listopada 2021 r., tym samym ostatecznie uchylona została decyzja Prezydenta [...] z [...] listopada 2021 r., która stanowiła podstawę do wypłaty stronie zasiłku stałego od [...] listopada 2021 r. do [...] listopada 2021 r. w kwocie [...] zł. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Prezydent [...] decyzją z [...] listopada 2021 r. nr [...] przyznał A. R. zasiłek okresowy z powodu zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia uprawnień do zasiłku stałego od [...] listopada 2021 r. do [...] listopada 2021 r. w kwicie [...] zł. Jak ustalił organ I instancji dochód rodziny wynosi [...] zł stąd spełnione zostało kryterium dochodowe wynoszące 701,00 zł. Odwołanie od decyzji wniósł A. R. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] grudnia 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. [...] maja 2022 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynęło pismo od Prezydenta [...], w którym organ I instancji wskazał na konieczność wznowienia postępowania w sprawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Zdaniem Prezydenta [...] okolicznością nieznaną organowi w dniu wydania decyzji, były wpłaty dokonane przez A. R. do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w 2021 r., na łączną kwotę [...] zł tytułem umowy restrukturyzacji zadłużenia za opłaty mieszkaniowe, o czym organ dowiedział się z pisma ZGN z [...] listopada 2021 r. (data wpływu do organu - [...] listopada 2021 r.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ostatecznym postanowieniem z [...] lipca 2022 r. nr [...] wznowiło postępowania zakończone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nr [...] z [...] grudnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją nr [...] z [...] września 2022 r., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa uchyliło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nr [...] z [...] grudnia 2021 r. i orzekło o uchyleniu, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa, decyzji Prezydenta [...] z [...] listopada 2021 r. nr [...] oraz o odmowie przyznania A. R. prawa do zasiłku okresowego z powodu zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia uprawnień do zasiłku stałego od [...] listopada 2021 r. do [...] listopada 2021 r. Od decyzji nie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. [...] listopada 2022 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął wniosek A. R. o wyjaśnienie treści decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nr [...] z [...] września 2022 r. Rozpatrując sprawę o wyjaśnienie treści decyzji Kolegium podało, że zgodnie z art. 113 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) – dalej zwanej "kpa" organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nr [...] z [...] września 2022 r. wydana została na skutek wznowienia postepowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nr [...] z [...] grudnia 2021 r., którą ten organ utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] listopada 2021 r. nr [...] o przyznaniu A. R. zasiłku okresowego z powodu zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia uprawnień do zasiłku stałego od [...] listopada 2021 r. do [...] listopada 2021 r. w kwocie [...] zł. Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 i 2 kpa organ administracji publicznej, o który jako ostatni wydał decyzję w sprawie, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzje dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Wobec zaistnienia przesłanek do uchylenia decyzji SKO w [...] nr [...] z [...] grudnia 2021 r. wydanej w trybie odwoławczym, SKO w [...] ponownie rozpoznało odwołanie A. R. od decyzji Prezydenta [...] z [...] listopada 2021 r. i orzekło o jej uchyleniu, czego skutkiem jest odmowa przyznania świadczenia. Od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] listopada 2022 r. A. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu wskazał, że po wielu próbach i poradzie prawnej pro bono, by w sposób przystępny i zrozumiały wyjaśniono mu uzasadnienie decyzji SKO w [...] o uchyleniu decyzji z [...] listopada 2021 r. wydanej przez Prezydenta [...], decyzja ta jest zrozumiała dla pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...]. Skarżący uważa, że interpretacja zaskarżonego postanowienia jest diametralnie inna i dyrektor Ośrodka i jego decydenci nie raczą zastosować tej interpretacji i stanowczo twierdzą, że postanowienie SKO w [...] wręcz odmawia skarżącemu wyrównania kwoty zasiłku stałego, który skarżącemu odebrano nieprawnie od [...] listopada 2021 r. do [...] listopada 2021 r., gdyż tak jest podobno rozumiane to postanowienie wg wykładni dyrektor i decydentów Ośrodka. Dlatego skarżący uważa, że wszelkie wątpliwości winien wyjaśnić WSA w Warszawie. Adw. R. P. działający na zasadzie prawa pomocy jako pełnomocnik A. R. w piśmie z [...] lipca 2023 r. wniósł o: 1) dokonanie, na podstawie art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, kontroli, a następnie uchylenie przez Sąd decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] września 2022 r. nr [...]; 2) uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie wyjaśnienia treści decyzji; 3) przyznanie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów pomocy prawnej z urzędu według norm przepisanych, lecz z uwzględnieniem wyroków Trybunału Konstytucyjnego zapadłych w sprawach o sygn. akt: SK 66/19, SK 78/21, SK 53/22 oraz SK 83/19 powiększonych o kwotę należnego podatku VAT, jednocześnie oświadczając, że nie zostały one pokryte w całości lub części. W uzasadnieniu wskazał, że organ naruszył: 1) art 8 ust. 11 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że dochód skarżącego miał charakter jednorazowy, w sytuacji gdy z akt sprawy wynika, że płatności następowały ratalnie w okresie od stycznia 2021 do listopada 2021 r., co doprowadziło do błędnego wyliczenia dochodu i odmowy przyznania zasiłku okresowego; 2) art 7 kpa w zw. z art. 77 kpa poprzez niezebranie przez organ całości materiału dowodowego oraz błędną interpretację zebranego materiału dowodowego w szczególności poprzez nieustalenie dat poszczególnych wpływów środków oraz nierozliczenie dochodu w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, co doprowadziło do błędnego wyliczenia dochodu i odmowy przyznania zasiłku okresowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona, ponieważ zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2022 r. nie narusza prawa. Na wstępie trzeba wskazać, że podstawę prawną zaskarżonego postanowienia Kolegium stanowił art. 113 § 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości, co do treści decyzji. Sens ten instytucji polega na tym, że strona, czy organ egzekucyjny wnioskuje do organu, który wydał decyzję o wyjaśnienie, jak autor decyzji rozumie swe rozstrzygnięcie. Wyjaśnienia organu, co do treści decyzji nie mogą zatem prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego sprawy, ani powodować merytorycznej zmiany decyzji. Chodzi o sytuację, gdzie organ używa w wydanym przez siebie akcie pojęć wieloznacznych, czy niedookreślonych i w ten sposób utrudnia precyzyjne ustalenie przedmiotu i zakresu przyznanego prawa lub nałożonego obowiązku. Co istotne w trybie art. 113 § 2 kpa nie można więc domagać się wyjaśnienia zagadnień nie będących przedmiotem rozstrzygnięcia, ani żądać od organu udzielenia odpowiedzi na pytania strony wykraczające poza treść i zakres wydanej decyzji. W kontekście tego co wyżej napisano trzeba wskazać, że SKO w [...] w zaskarżonym postanowieniu wyjaśniło A. R. jak należy rozumieć decyzję Kolegium z [...] września 2022 r. przez co prawidłowo zastosowało art. 113 § 2 kpa. SKO w [...] wydając powyższą decyzję (na skutek wznowienia z urzędu postępowania o zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] grudnia 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] listopada 2021 r. o przyznaniu A. R. zasiłku okresowego w kwocie [...] zł) zastosowało art. 151 § 1 pkt 2 kpa i na podstawie tego przepisu uchyliło najpierw decyzję SKO w [...], a następnie, już na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, decyzję Prezydenta [...] i jednocześnie ponownie rozpoznając sprawę zasiłkową - odmówiło przyznania A. R. zasiłku okresowego w kwocie [...] zł. Innymi słowy poprzez wydanie przez SKO w [...] decyzji z [...] września 2022 r. wyeliminowane zostały decyzje, na podstawie których A. R. otrzymał zasiłek okresowy w kwocie [...] zł i wydana została nowa ostateczna decyzja, na podstawie której odmówiono A. R. przyznania tego zasiłku okresowego. Zatem po kilku miesiącach od wypłaty zasiłku okresowego A. R. został pozbawiony prawa do tego świadczenia, ponieważ SKO w [...] uznało m.in., że przedstawione przez skarżącego dane na temat jego sytuacji majątkowej, istniejącej przed wydaniem przez Prezydenta [...] decyzji z [...] listopada 2021 r., nie były zgodne z rzeczywistością, ponieważ jego sytuacja majątkowa była lepsza aniżeli pierwotnie deklarowany dochód, co uzasadniało – zdaniem SKO w [...] - odmowę przyznania świadczenia na podstawie art. 12 ustawy o pomocy społecznej. Tak zatem należało rozumieć decyzję SKO w [...] z [...] września 2022 r. To zaś, czy w takiej sytuacji Prezydent [...] uzna, że A. R. pobrał zasiłek okresowy, jako świadczenie nienależnie pobrane w rozumieniu art. 6 pkt 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r. poz. 2268 ze zm.), tj. świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej i w związku z tym Prezydent [...] uruchomi z urzędu postępowanie o zwrot przez A. R. tego świadczenia (art. 98 ustawy o pomocy społecznej), a następnie w drodze decyzji administracyjnej ustali wysokość należności podlegającej zwrotowi oraz termin jej zwrotu (art. 104 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej), pozostaje poza przedmiotem niniejszej sprawy, dlatego też Sąd tymi zagadnieniami się nie zajmował. Wobec tego, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało zaskarżone postanowienie, które odpowiadało prawu, Sąd nie był uprawniony do kontroli legalności decyzji wydanych w postępowaniu wznowieniowym prowadzonym w sprawie o przyznanie zasiłku okresowego. Zdaniem Sądu art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) – dalej zwanej "ppsa" nie miał w niniejszej sprawie zastosowania z tego względu, że: 1) przepis ten ma zastosowanie, gdy sąd administracyjny uwzględni skargę, 2) decyzja SKO w [...] z [...] września 2022 r. nie została podjęta w granicach sprawy, której dotyczy niniejsza skarga. Zaskarżone postanowienie ma charakter procesowy (nie odnosi się do meritum sprawy zasiłkowej i nie podlega wykonaniu) natomiast wskazana wyżej decyzja orzeka, co do istoty sprawy, tj. ma charakter materialnoprawny i podlega wykonaniu, a także nie została podjęta w tym samym postępowaniu, co postanowienie zaskarżone niniejszą skargą (zob. na temat "granic sprawy sądowoadministracyjnej" w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 13 listopada 2023 r. sygn. akt II GPS 2/22). Biorąc powyższe pod uwagę i uznając zarzuty skargi, rozwinięte dodatkowo w piśmie z [...] lipca 2023 r., za nieskuteczne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa orzekł, jak w sentencji.