I SA/Wa 1469/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, asesor WSA Nina Beczek (spr.), Protokolant referent Anna Kaczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2023 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku z dnia 24 maja 2023 r. nr KO-551/4103/321/23 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta Płocka z dnia 28 lutego 2023 r. nr DŚR.4014.000635.2023.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania M. P., decyzją z [...] maja 2023 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2023 r. nr [...] orzekającą o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką T.P. legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium podało, że organ I instancji odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia z uwagi na niespełniony warunek wynikający z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Kolegium tego stanowiska nie podzieliło. Wskazało, że przy rozważaniu tej kwestii konieczne jest wzięcie pod uwagę treści i skutków płynących z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13 dla określenia ich wpływu na sytuację prawną odwołującej. Wyrokiem tym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Zatem w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Orzekając w kwestii przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na niepełnosprawną matkę, należało więc pominąć przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego dla osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. W świetle powyższego Kolegium stwierdziło, że niedopuszczalne było oparcie decyzji odmownej na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach, która została uznana przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Jednakże okoliczność ta nie miała zdaniem Kolegium wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie, bowiem po analizie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego Kolegium stwierdziło, że skarżąca nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub jej niepodejmowania w związku ze sprawowaniem opieki. Kolegium ustaliło, że skarżąca od 2002 r. pozostawała na utrzymaniu swoich rodziców do chwili założenia własnej działalności gospodarczej w roku 2005. Działalność gospodarczą zakończyła z powodu choroby syna. Nie podejmowała pracy bardzo długo, bo syn chorował, a skarżąca pomagała rodzicom w prowadzeniu ich działalności gospodarczej i była zarejestrowana w urzędzie pracy. Po 2011 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych, pozostawała na utrzymaniu rodziców, a po śmierci ojca - na utrzymaniu matki. W ocenie Kolegium z zeznań skarżącej, która oświadczyła, że: "Nie chcę iść do pracy, ponieważ wówczas całą pensję musiałabym oddać opiekunce (...)" oraz że "(..) Występuję o świadczenie pielęgnacyjne, ponieważ brakuje mi pieniędzy na utrzymanie moje i syna (....)", jednoznacznie wynika, że nie podejmuje ona pracy zarobkowej z uwagi na inne przyczyny niż sprawowanie opieki nad matką – z uwagi na swoje osobiste wybory. Tym samym, w ocenie Kolegium, brak jest w tym przypadku bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia a koniecznością sprawowania stałej opieki nad matką. Rezygnacja z zatrudnienia lub jego niepodejmowanie muszą być natomiast spowodowane tylko i wyłącznie koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami leżącymi po stronie osoby, która tę opiekę ma sprawować. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje bowiem w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, tj. w tym przypadku – matką, a nie z powodu braku pieniędzy na utrzymanie skarżącej i jej syna. Kolegium podkreśliło, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane jako zastępcze źródło dochodu, a jest to rekompensata za utracone źródło dochodu. Jednocześnie Kolegium podało, że nie kwestionując złego stanu zdrowia matki skarżącej i zasadności udzielania jej wsparcia w codziennych czynnościach, co niewątpliwie potwierdza orzeczenie o niepełnosprawności, uznaje za zasadne, że sama konieczność sprawowania opieki nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Poza tym Kolegium wskazało, że nie można pominąć również faktu, że skarżąca może liczyć na pomoc sióstr swojej matki. Ponadto, istotne jest w ocenie Kolegium, że umową darowizny w 2000 r. ojciec skarżącej darował jej zabudowaną nieruchomość położoną w [...], a skarżąca ustanowiła na rzecz ojca i matki dożywotnią nieodpłatną służebność osobistą mieszkania polegającą na prawie zamieszkiwania na parterze domu mieszkalnego. Zdaniem Kolegium takie postępowanie rodziców może świadczyć o tym, że przeznaczyli oni cały swój majątek na rzecz córki w zamian za zaopiekowanie się nimi "na starość i chorobie". Wobec tego Kolegium uznało, że na skarżącej, obok prawnego obowiązku alimentacyjnego wynikającego z Kodeku rodzinnego i opiekuńczego, ciąży również moralny obowiązek opieki nad matką. Skargę na decyzję Kolegium złożyła M. P., która – wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania – zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: 1. prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, które miało istotny wpływ na treść decyzji poprzez błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji spełnienia przez nią wszystkich przesłanek przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności wobec całkowicie błędnego przyjęcia braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością opieki nad matką, w świetle orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2. przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności odnoszących się do zakresu faktycznej opieki sprawowanej przez skarżącą nad niepełnosprawną matką w zakresie wymaganym stanem zdrowia. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że nie podejmuje zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy, ponieważ matka wymaga stałej opieki i pomocy. Wskazała, że od 2005 r. do 2011 r. prowadziła działalność gospodarczą. Następnie w 2014 r. do 2015 r. i w 2017 r. pracowała na umowę zlecenie, cały czas dorywczo. W roku 2017 ojciec skarżącej zaczął chorować, był pod opieką hospicjum domowego, w tym czasie skarżąca pomagała mamie opiekować się ojcem. Po śmierci ojca zaczęła chorować matka, ale była jeszcze na tyle sprawna, że skarżąca mogła dorywczo pracować, sprzątając w prywatnych domach. Kiedy stan zdrowia matki zaczął się na tyle pogarszać, że skarżąca nie mogła jej zostawić samej w domu, wystąpiła o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu braku możliwości podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia. Skarżąca podała, że matka jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, niezdolną do samodzielnej egzystencji. Matka jest chora na Alzheimera, ma otępienie czołowo-skroniowe, wymaga całodobowej opieki i jej stan zdrowia cały czas się gwałtownie pogarsza. Nie jest w stanie samodzielnie się przemieszczać, traci równowagę i wymaga stałej asekuracji, traci orientację, ma syndrom zagubienia i ucieczki. Bywa agresywna, a nawet stwarza niebezpieczne dla siebie zagrożenia. Wymaga pomocy w codziennej egzystencji: myciu, ubieraniu, podawaniu leków, przygotowywaniu posiłków, ma problemy z przełykaniem, dlatego skarżąca posiłki musi jej miksować, skarżąca musi jej pilnować nawet przy piciu herbaty, aby się nie zakrztusiła. Skarżąca podała, że matka nie kontroluje potrzeb fizjologicznych, dlatego w ciągu dnia nosi pieluchomajki, a w nocy pampersy. Poza tym skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe: sprząta mieszkanie, pierze, prasuje, przygotowuje posiłki, robi zakupy, realizuje recepty, załatwia wszelkie sprawy urzędowe, umawia wizyty lekarskie domowe lub zawozi matkę do przychodni oraz rehabilituje zgodnie z zaleceniami lekarza specjalisty. Skarżąca podała, że matka nie zostaje w domu sama, gdyż mogłaby zrobić sobie krzywdę otwierając okno, odkręcając kuchenkę lub próbować wyjść na ulicę. Skarżąca wskazała, że matka ma dwie siostry, jedna z nich nie odwiedza matki w ogóle i pod żadnym względem nie pomaga skarżącej, druga siostra odwiedza matkę co 2, 3 tygodnie i również nie pomaga w żaden sposób. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę, że decyzja organu I instancji jest wadliwa już tylko z tego powodu, że odmawia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z powołaniem się na art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "ustawa". Sąd wskazuje, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 uznał art. 17 ust. 1b ustawy za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Skutki tego wyroku mają znaczenie w okolicznościach niniejszej sprawy. Mimo bowiem, że wyrok Trybunału nie doprowadził do wyeliminowania przez ustawodawcę niekonstytucyjnej normy z porządku prawnego, to jego treść wiąże wszystkich – w myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP – stanowi zatem dla organów administracji oraz sądów administracyjnych istotną wskazówkę interpretacyjną. Co więcej, przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją nie może nadal stanowić podstawy rozstrzygnięć. Skoro zatem Trybunał Konstytucyjny kategorycznie przyjął, że art. 17 ust. 1b ustawy narusza prawa opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała odpowiednio po ukończeniu 18 oraz 25 roku życia, to nie sposób uznać, że orzeczenie to nie ma żadnego wpływu na sytuację prawną skarżącej. Wręcz przeciwnie – data ustalenia niepełnosprawności matki skarżącej nie mogła być bowiem negatywną przesłanką do przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ I instancji, rozstrzygając w zakresie przedmiotowego wniosku, miał obowiązek procedować w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z wyłączeniem niekonstytucyjnej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy. Dokonaną wykładnię art. 17 ust. 1b ustawy skutkującą pominięciem tego przepisu w związku z utratą przez niego domniemania konstytucyjności w zakresie wskazanym w powyższym wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., rozstrzygniętą w sposób wiążący, organy orzekające w sprawie wezmą pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy w związku z uchyleniem przez Sąd obu wydanych w sprawie decyzji. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z przepisu tego wynika, że aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne opieka sprawowana przez uprawnioną do tego osobę winna mieć charakter faktyczny, osobisty, wyłączny, bezpośredni, stały i długotrwały, tj. taki aby eliminowała możliwość podejmowania przez osobę sprawującą opiekę własnej pracy zarobkowej. Nie musi to być opieka o charakterze wzmożonym i specjalistycznym (np. intensywna opieka medyczna). Nie musi to być opieka całodobowa. Taką opiekę mogą zapewnić tylko podmioty instytucjonalne, które pracują w ruchu ciągłym. Jednakże opieka uprawniająca do świadczenia pielęgnacyjnego nie może polegać na opiece częściowej, czy opiece sprawowanej w niewielkim zakresie czynności usługowych. Nie może to być współopieka, czy opieka naprzemienna sprawowana razem z innymi osobami. Opieka, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy obejmuje m.in. takie czynności usługowe jak: udzielanie pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, pielęgnacja, opieka higieniczna, opieka medyczna, niezbędna pomoc w załatwianiu spraw osobistych, zapewnienie kontaktów z otoczeniem, zapewnienie wyżywienia, utrzymanie czystości. Mając na uwadze powyższe trzeba wskazać, że już z samych ustaleń pracownika socjalnego przeprowadzającego wywiad środowiskowy w dniu [...] listopada 2022 r. wynika, że stan zdrowia matki skarżącej wymaga długotrwałej i całodobowej opieki. Matka skarżącej wymaga pomocy w czynnościach higienicznych w dzień i w nocy, których nie jest w stanie dokonywać samodzielnie oraz w czynnościach związanych z jedzeniem. Zakres opieki sprawowanej nad matką uniemożliwia skarżącej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Z wniosków pracownika socjalnego przeprowadzającego wywiad środowiskowy wynika, że matka skarżącej wymaga całodobowej opieki, którą sprawuje skarżąca w zakresie: przyrządzania posiłków, karmienia, kąpania, mycia, ubierania, pielęgnacji ciała, podawania leków, realizowania recept, kontaktu z lekarzami, wożenie na wizyty lekarskie, wychodzenie na spacery, dbanie o porządek w mieszkaniu, opieki nad matką w okresie agresji i bezsenności. Z oświadczeń skarżącej dołączonych do wniosku wynika ponadto, że matka ma poważne problemy z pamięcią, co przekłada się na jej codzienne funkcjonowanie i gubi się w codziennej rzeczywistości. Skarżąca podała, że ze względów bezpieczeństwa dla mamy przeprowadziła się do nowego miejsca. W dniu przeprowadzki matka skarżącej uciekła z tego mieszkania, gdy skarżąca rozpakowywała rzeczy, matka była poszukiwana przez policję i trafiła na oddział psychiatryczny. Skarżąca oświadczyła, że zakres opieki jest na tyle szeroki, że wyklucza możliwość podjęcia przez skarżącą jakiejkolwiek pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. W ocenie Sądu, ze względu na opisany wyżej poważny stan zdrowia matki skarżącej, wymaga ona stałej, całodobowej opieki i opiekę taką sprawuje wyłącznie i osobiście skarżąca, co potwierdza lektura akt sprawy oraz ustalenia i wnioski pracownika socjalnego. Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji imputuje, że skarżąca może liczyć na pomoc sióstr swojej mamy, jednakże akta sprawy tego nie potwierdzają. Z ustaleń pracownika socjalnego z [...] lutego 2023 r. wynika, że jedna z sióstr "odwiedza siostrę najczęściej jeden raz w tygodniu w niedzielę celem spotkania, rozmowy" i "(...) nie pomaga swej siostrze finansowo" (vide: k. [...] akt administracyjnych). Z kolei z ustaleń pracownika socjalnego z [...] lutego 2023 r. wynika, że druga siostra "(...) z uwagi na pracę zawodową nie jest w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawną siostrą. (...) Finansowo nie pomaga siostrze. Odwiedza siostrę raz na 2 tygodnie (...)." (vide: k. [...] akt administracyjnych). Z powyższego jednoznacznie wynika, że siostry matki skarżącej sporadycznie odwiedzają swoją niepełnosprawną siostrę i nie sprawują nad nią opieki. Błędne jest więc stanowisko Kolegium, że skarżąca może liczyć na pomoc sióstr swojej matki. Niewątpliwe jest zatem, że ze względu na konieczność sprawowania osobistej, stałej i całodobowej opieki nad matką, skarżąca nie ma możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Zatem również błędne jest stanowisko Kolegium stwierdzające, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie ma podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na brak bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia albo jego niepodejmowaniem a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Zdaniem Sądu, taki bezpośredni związek wynika z analizy wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów. Jak wynika z akt sprawy, matka skarżącej uzyskała [...] września 2022 r., na stałe, orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym, ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Zdaniem Sądu opieka sprawowana przez skarżącą ma charakter wyłączny, samodzielny i na tyle intensywny, aby tego typu opiekę uznać za długotrwałą i stałą. Opieka sprawowana przez skarżącą nad matką jest bezpośrednia i osobista i w dacie wydania zaskarżonej decyzji miała charakter stały i długotrwały – obejmowała wszystkie czynności dnia codziennego dotyczące utrzymania gospodarstwa domowego, opieki i pielęgnacji nad matką. Oceniając natomiast bezpośredniość związku przyczynowo-skutkowego należy wziąć pod uwagę, że ze względu na poważny stan zdrowia matki skarżącej, jest jej niezbędna pomoc we wszystkich czynnościach koniecznych do życia (nawet przy podawaniu posiłków) przez 24 godziny na dobę. Skarżąca jest jedyną osobą, która sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką. Nie bez znaczenia na jej zatrudnienie ma też wpływ, że matka jest chora na Alzheimera, nie jest w stanie samodzielnie się poruszać i jest pampersowana. Trudno więc zarzucać skarżącej, że nie podejmuje zatrudnienia. Niewątpliwie nie jest ona w stanie podjąć zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze czasowym, ze względu na konieczność całodobowej opieki nad matką. W związku z tym, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie zasługuje na akceptację argumentacja organu, że brak jest związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem przez skarżącą a sprawowaną nad matką opieką. Kolegium wadliwie uznało, że skarżąca nie spełnia przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy dotyczących rezygnacji z zatrudnienia lub niepodejmowania pracy zarobkowej celem sprawowania stałej i długotrwałej opieki nad osobą legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności. Bez znaczenia w sprawie pozostaje również fakt darowizny na rzecz skarżącej przez jej rodziców zabudowanej nieruchomości, ponieważ nie jest to przesłanka, której ustalanie wynikałaby z treści art. 17 ust. 1 ustawy, a który to przepis był podstawą wydania inkryminowanej decyzji. Z takim stanowiskiem Kolegium stwierdzającym, że skoro rodzice skarżącej przekazali cały swój majątek na rzecz skarżącej, to teraz ciąży na niej obok prawnego obowiązku alimentacyjnego również moralny obowiązek opieki nad matką, nie sposób się zgodzić, ponieważ zdaniem Sądu doprowadziło ono w rozpatrywanej sprawie do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o przesłankę pozaustawową, czyli niewynikającą z przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wobec tego Sąd uznał, że organ odwoławczy wadliwie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji skoro w niniejszej sprawie stan faktyczny sprawy dowodzi tego, że już w dacie składania wniosku o świadczenie pielęgnacyjne skarżąca spełniała przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy, w tym dotyczące niepodejmowania pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki oraz konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Już tylko fakt znacznie ograniczonej, potwierdzonej przez właściwy organ, możliwości matki skarżącej do samodzielnej egzystencji, wyznacza zakres niezbędnej pomocy innej osoby, którą wypełniają czynności opiekuńcze i inne czynności życia codziennego wykonywane przez skarżącą, których niezbędności nie zdołały podważyć organy orzekające w sprawie. To zaś świadczy o naruszeniu przez Kolegium art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.). Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji uwzględni wyrażoną wyżej ocenę prawną, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.