Sygnatura
I SA/Wa 1285/24
Wyrok WSA w Warszawie z 13 września 2024 r., I SA/Wa 1285/24
Wynik
Uchylono decyzję I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 13 września 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, Sędziowie sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 września 2024 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 29 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 13 października 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz J. K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, po rozpatrzeniu odwołania J. K., decyzją z [...] marca 2024 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z [...] października 2023 r. nr [...] odmawiającą J. K. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem A. J. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z 16 czerwca 2023 r. (data wpływu) J. S. (obecnie J. K.) wystąpiła do Burmistrza Miasta [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem A. J. Do wniosku załączono orzeczenie lekarza orzecznika ZUS Oddział w [...] z [...] listopada 2020 r. nr akt [...] z którego wynika, że A. J. jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji od [...] września 2020 r. [...] lipca 2023 r. organ I instancji przeprowadził wywiad środowiskowy w celu ustalenia, czy zachodzą przesłanki dla przyznania świadczenia oraz ustalenia sytuacji rodzinnej strony. Pismem z [...] lipca 2023 r. organ I instancji wezwał stronę do uzupełnienia dokumentacji poprzez przedłożenie m.in. dokumentów potwierdzających staż pracy i okoliczność rezygnacji z pracy lub zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Burmistrz Miasta [...] decyzją z [...] października 2023 r. odmówił J. K. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem A. J. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że przyczyną odmowy jest treść art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Burmistrz Miasta [...] wskazał ponadto, że brak jest związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Od powyższej decyzji, z zachowaniem ustawowego terminu, strona złożyła odwołanie nie zgadzając się z rozstrzygnięciem i wskazując na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. Odwołująca się wskazała również na błędną interpretację art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie skarżącej świadczenie pielęgnacyjne przysługuje nie tylko w sytuacji rezygnacji z pracy, lecz również w sytuacji jej niepodejmowania z uwagi na konieczność sprawowania opieki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z [...] marca 2024 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z [...] października 2023 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.) – dalej zwanej "ustawą". Kolegium zauważyło, że 1 stycznia 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429) – dalej zwana "uśw", która istotnie zmieniła ustawę o świadczeniach rodzinnych m.in. w zakresie regulującym świadczenia pielęgnacyjne. Zgodnie z art 63 ust. 1 uśw w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Kolegium uznało, że skoro wniosek o świadczenie pielęgnacyjne strona złożyła przed 31 grudnia 2023 r. zastosowanie mają dotychczasowe przepisy ustawy. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jak stanowi art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Kolegium zaznaczyło, że organ I instancji odmówił prawa do świadczenia pielęgnacyjnego opierając się m.in. na art. 17 ust. 1b ustawy. Odnosząc się do kwestii daty powstania niepełnosprawności organ odwoławczy wskazał, że art. 17 ust. 1b ustawy został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. Wyrok ten zawiera zalecenia dla organów i sądów wyłączenia skutku zastosowania art. 17 ust. 1b ustawy, w zakresie w jakim różnicuje sytuację prawną podmiotów ze względu na czasokres powstania niepełnosprawności w sposób, który zagwarantuje realizację konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Zatem, w ocenie Kolegium, okoliczność, że niezdolność do samodzielnej egzystencji A. J. powstała w wieku 89 lat nie stanowiła przeszkody w przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium uznał jednak, że nie ziściła się podstawowa przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego bowiem wnioskodawczyni nie wykazała aktywności zawodowej poza okresem od 10 kwietnia 2017 r. do 31 grudnia 2018 r. i nie zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki. W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji do przestawienia dokumentów potwierdzających okoliczność rezygnacji z pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki strona przedstawiła jedynie kopie umów o pracę zawartych z [...] sp. j., z których wynika, że podjęła się zatrudnienia na pełen etat w okresie od 10 kwietnia 2017 r. do 31 grudnia 2018 r. Z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS wynika, że niezdolność ojca do samodzielnej egzystencji zaistniała w 2020 r. Zatem rezygnacja z zatrudnienia nastąpiła dwa lata wcześniej. Kolegium wskazało, że z treści wywiadu środowiskowego wynika, że córka sprawuje opiekę nad ojcem od listopada 2022 r., kiedy ojciec zamieszkał w [...] ze względu na konflikty rodzinne. Zdaniem organu II instancji brak jest korelacji czasowej pomiędzy zakończeniem zatrudnienia w 2018 r., a koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Skarżąca wykazała okoliczność zatrudnienia jedynie za niepełna 1 rok i 9 miesięcy, tj. od 10 kwietnia 2017 r. do 31 grudnia 2018 r. Z powyższego wynika, że wnioskodawczyni nie była aktywna zawodowo przez wiele lat przed stwierdzeniem niezdolności ojca do samodzielnej egzystencji. Wskazuje to na bierną postawę zawodową. Kolegium podzieliło w całości pogląd przytoczony przez organ I instancji i wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 2021 r. sygn. akt I OSK 226/21 zgodnie z którym rezygnację z czegokolwiek należy rozumieć nie tylko jako zaprzestanie konkretnego działania, ale także jako jego niepodejmowanie, z uwagi na wystąpienie przeszkody uniemożliwiającej to działanie. Na tle art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy rezygnacja zatem z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, to rozwiązanie trwającego stosunku pracy, a także niepodejmowanie pracy ze względu na konieczność opieki nad członkiem rodziny. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich niezatrudnionych osób opiekujących się niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz do tych osób, które wywiązują się ze swego obowiązku alimentacyjnego, osobiście zapewniając stałą i długotrwałą opiekę i pomoc niepełnosprawnemu członkowi rodziny i jednocześnie z tego właśnie powodu zaprzestają aktywności zawodowej. Nie może być ono zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu. W zaistniałych okolicznościach SKO w Warszawie uznało, że nie została spełniona przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego bowiem rezygnacja z zatrudnienia (wykonywania zajęć zarobkowych), czy też brak aktywności zawodowej nie miała związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Kolegium podkreśliło, że podstawową przesłanką nabycia uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego jest związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z pracy/niepodejmowaniem zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki. W wyroku z 23 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 237/20 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że o rezygnacji z zatrudnienia, czy też świadomym jego niepodejmowaniu można mówić w sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę jest obiektywnie zdolna do podjęcia zatrudnienia. Musi więc istnieć związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna (niepodejmowaniem przez niego pracy), a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wskazanym w art. 17 ustawy. Kolegium zaznaczyło, że wykładnia art. 17 ust. 1 ustawy jednoznacznie wskazuje, że zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna musi być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Osoby te, decydując się na sprawowanie opieki, pozbawiają się możliwości uzyskiwania jakichkolwiek dochodów związanych z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową, stąd w takiej sytuacji mogą liczyć na wsparcie ze strony państwa, gdyż świadczenie pielęgnacyjne przynajmniej częściowo ma na celu zrekompensowanie utraty dochodów wskutek zaprzestania lub niepodejmowania aktywności zawodowej, jednakże powodowanych koniecznością wykonywania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (por. wyrok NSA z 7 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 1549/19). W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie brak jest przesłanek aby uznać, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia, a koniecznością opieki nad niepełnosprawnym ojcem wnioskodawczyni. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 25 marca 2024 r. J. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem przez nią opieki nad ojcem, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo-skutkowy istnieje i przesądzające znaczenie ma pozostawanie bez zatrudnienia bez względu na to, czy oznacza ono rezygnację z trwającego stosunku prawnego, czy też niepodejmowanie pracy, co doprowadziło do niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia; 2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a pogorszającym się stanem zdrowia jej ojca, determinującym konieczność stałego sprawowania opieki, co skutkuje brakiem ustalenia prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; 2) uchylenie decyzji organu I instancji; 3) zobowiązanie organów I i ll instancji do przyjęcia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu wydanym w niniejszej sprawie; 4) zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych; 5) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane to, że A. J. jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności orzeczonym na stałe i że wymaga stałej lub co najmniej długotrwałej opieki osoby trzeciej. Poza sporem jest również to, że J. K. (poprzednio S.) należy do grona osób, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, ponieważ jest córką A. J. Organy orzekające w sprawie nie kwestionują tego, że charakter i zakres opieki sprawowanej przez J. K. nad ojcem A. J. świadczy o tym, że opieka córki ma charakter osobisty, wyłączny, bezpośredni oraz stały lub co najmniej długotrwały. Poza sporem między stronami jest także to, że J. K. nie zrezygnowała z pracy zarobkowej celem opieki nad ojcem legitymującym się znacznym stopniem niepełnosprawności na stałe, skoro jej zatrudnienie pracownicze ustało 31 grudnia 2018 r., a trwała niezdolność A. J. do samodzielnej egzystencji (znaczny stopnień niepełnosprawności – art. 3 pkt 22 lit. e ustawy) powstała dopiero 23 września 2020 r. i została orzeczona 2 listopada 2020 r. Trafnie zwróciły uwagę organy orzekające w sprawie, że moment ustania zatrudnienia skarżącej nie koreluje bezpośrednio pod względem czasowym i przyczynowo-skutkowym z powstaniem u ojca skarżącej trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji. W czasie ustania zatrudnienia i bezpośrednio po tym zdarzeniu ojciec skarżącej nie był uznany przez kompetentny organ za osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności wymagającą stałej lub długotrwałej opieki osoby trzeciej, jak tego wymaga art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, w wersji obowiązującej do 1 stycznia 2024 r. Trafnie zwróciło też uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w zaskarżonej decyzji, że decyzja Burmistrza Miasta [...] z [...] października 2023 r. jest wadliwa z tego powodu, że odmawia J. K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z powołaniem się na art. 17 ust. 1b ustawy. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (Dz.U. z 2014 r. poz. 1443) orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny nie skorzystał z przewidzianej w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP możliwości odroczenia utraty mocy obowiązującej art. 17 ust. 1b ustawy, co oznacza, że bezpośrednim skutkiem orzeczenia jest utrata przez ten przepis (we wskazanym w wyroku zakresie) domniemania konstytucyjności i to od momentu wejścia w życie tegoż przepisu. Oznacza to, że po opublikowaniu wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego organy właściwe w sprawach przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych nie mogą odmawiać przyznania świadczenia pielęgnacyjnego tylko z tego powodu, że o to świadczenie ubiega się opiekun osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność powstała w wieku dorosłym. Trzeba podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny już w wyrokach z: 14 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2920/16, 2 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 108/12, 26 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 128/16 wyraził pogląd odnośnie konieczności pomijania przez organy administracji publicznej rozpatrujące sprawy o świadczenia pielęgnacyjne kryteriów dotyczących okresu powstania niepełnosprawności wnikających z art. 17 ust. 1b ustawy. Wobec tego należało przyjąć, że organ I instancji przy wydawaniu odmownej decyzji dokonał błędnej wykładni prawa materialnego – art. 17 ust. 1b ustawy, w brzmieniu nadanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, przez co naruszył ten przepis, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd zauważa, że sporne pomiędzy Burmistrzem Miasta [...] i Kolegium, a J. K. jest natomiast to, czy skarżąca niepodejmowała pracy zarobkowej i miało to bezpośredni związek z koniecznością sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad A. J. jako osobą już legitymującą się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji. Na wstępie trzeba wskazać, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy w wersji obowiązującej do 1 stycznia 2024 r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny (w tym zstępnym – art. 128 i art. 129 § 1 krio), z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Mając na uwadze powyższy przepis, odnosząc się do opisanego wyżej zagadnienia spornego, trzeba wskazać, że z akt sprawy wynika, że J. K. P. P. (ur. 1967 r.) zamieszkuje w [...] wraz z ojcem A. J. (ur. 1931 r.). Ojciec skarżącej legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji, która istnieje od 23 września 2020 r. We wniosku J. K. (poprzednie nazwisko S.) oświadczyła, że jest jedyną osobą uprawnioną do opieki nad ojcem (ojciec jest wdowcem), która opiekę taką może sprawować i ją faktycznie sprawuje. Z oświadczeń J. K. (wówczas S.) zawartych w urzędowym formularzu wniosku o świadczenie pielęgnacyjne wynika, że w sprawie nie występują przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wskazane w art. 17 ust. 5 ustawy. Z oświadczenia skarżącej z 13 lipca 2023 r., ustaleń rodzinnego wywiadu środowiskowego z 13 lipca 2023 r. oraz pisma skarżącej z 10 sierpnia 2023 r. i załączonych do niego kopii dokumentacji medycznej wynika, że opieka skarżącej nad ojcem trwa od listopada 2022 r. i ma charakter stały. A. J. jest osobą w podeszłym wieku (92 lata). Posiada, poza skarżącą, trójkę dzieci, które nie mogą z przyczyn osobistych sprawować nad nim opieki. A. J. jest niesamodzielny, pozostaje pod opieką onkologa (stan po usunięciu nowotworu pęcherza moczowego, rozpoznanie choroby nowotworowej prawego nadnercza), ma znaczną wadę wzroku (zwyrodnienie plamki żółtej, zaćma). Ustalenia pracownika socjalnego wskazują, że ojciec skarżącej wymaga pomocy osoby drugiej przy czynnościach higienicznych, nie porusza się samodzielnie poza domem. J. K. oświadczyła, że opieka nad ojcem polega na pomocy w czynnościach higienicznych i ubieraniu, towarzyszeniu ojcu w wizytach lekarskich i w wyjściu na spacery. Skarżąca podała, że sama przygotowuje całodzienne wyżywienie dla ojca, podaje mu leki, sprząta, pierze oraz wykonuje wszystkie inne czynności związane z jego funkcjonowaniem. Z treści odwołania wynika, że skarżąca jest zdolna do wykonywania pracy, ale ze względu na stan zdrowia ojca i konieczność sprawowania wyłącznie przez nią całodobowej opieki nad ojcem, nie jest w stanie, wyłącznie z tego powodu, podjąć pracy zarobkowej. Zdaniem Sądu akta sprawy dowodzą tego, że opieka sprawowana przez J. K. nad ojcem ma charakter wyłączny, samodzielny i na tyle intensywny, aby tego typu opiekę uznać za stałą lub co najmniej długotrwałą. Opieka sprawowana przez skarżącą nad ojcem jest bezpośrednia i osobista i w dacie wydania decyzji przez Burmistrza Miasta [...] ([...] października 2023 r.) i przez SKO w Warszawie (29 marca 2024 r.) miała charakter stały lub co najmniej długotrwały – obejmowała wszystkie czynności dnia codziennego dotyczące utrzymania gospodarstwa domowego, opieki i pielęgnacji nad ojcem. Burmistrz Miasta [...] i SKO w Warszawie pominęli natomiast to, że w niniejszej sprawie została spełniona pozytywna przesłanka z art. 17 ust. 1 ustawy umożliwiająca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego wiążąca się z niepodejmowaniem pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Okoliczności niniejszej sprawy dowodzą tego, że J. K. jest w wieku aktywności zawodowej (56 lat na datę wydania zaskarżonej decyzji). Po zamieszkaniu z ojcem sprawuje nad nim stałą opiekę od listopada 2022 r. wobec braku aktywności na tym polu innych dzieci A. J. Podeszły wiek ojca (92 lata) i jego stan zdrowia (niesamodzielność, problemy onkologiczne, sprawność motoryczna, problemy ze wzrokiem) świadczą o tym, że skarżąca już w dacie złożenia wniosku o świadczenie wychowawcze (16 czerwca 2023 r.) nie była w stanie podjąć pracy zarobkowej i ta sytuacja rodzinna i zdrowotna była powodem jej braku aktywności zawodowej. Wobec tego Burmistrz Miasta [...] i Kolegium wadliwie uznali, że J. K., w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jak i w dacie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej, nie spełniała przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy dotyczącej niepodejmowania pracy zarobkowej celem sprawowania stałej lub co najmniej długotrwałej opieki nad osobą legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności. Zatem należało przyjąć, że organy obu instancji przy wydawaniu swych decyzji wadliwie zastosowały przepis prawa materialnego – art. 17 ust. 1 ustawy do ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego przez co naruszyły ten przepis, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo Burmistrz Miasta [...] naruszył art. 17 ust. 1b ustawy poprzez wadliwą wykładnię tego przepisu, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu Burmistrz Miasta [...] weźmie pod uwagę ocenę prawną zaprezentowaną w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Organ wyjaśni aktualną, na dzień wydania decyzji, sytuację osobistą i rodzinną skarżącej w kontekście przesłanek z art. 17 ustawy. Z akt sprawy nie wynika, np., czy J. K. nie legitymuje się własnym orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W zależności od okoliczności sprawy organ podejmie w sprawie czynności lub wyda stosowny akt, który uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Jeżeli okaże się, że spełnione były do 31 grudnia 2023 r. wszystkie przesłanki decydujące o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ojcem skarżącej wówczas organ będzie miał na uwadze art. 63 ust. 1 uśw. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 4 czerwca 2024
- Symbol z opisem
- 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
- Hasła tematyczne
- Świadczenie socjalne
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Dariusz Pirogowicz /przewodniczący/ Justyna Wtulich-Gruszczyńska Przemysław Żmich /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
art. 17 ust. 1 · Dz.U. 2023 poz. 390
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny