Sygnatura
I SA/Wa 1193/24
Wyrok WSA w Warszawie z 30 października 2024 r., I SA/Wa 1193/24
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 30 października 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Protokolant starszy referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2024 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 marca 2024 r. nr KOA/1380/Sr/24 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej również jako "Kolegium/organ"), po rozpatrzeniu odwołania R. C. (dalej jako "Skarżąca"), decyzją z 25 maja 2024 r., nr KOA/1380/Sr/24, utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] (dalej również jako "Wójt/organ I instancji") z 28 listopada 2023 r., nr [...], odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżona decyzja Kolegium została wydana w następującym stanie sprawy. Pismem z 26 września 2023 r. Skarżąca, wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z rezygnacją z zatrudnienia z powodu sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym mężem – S. C., legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym 6 kwietnia 2023r., na okres do 30 kwietnia 2024 r. Z orzeczenia tego wynika, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 19 stycznia 2023r. Decyzją z 28 listopada 2023 r. Wójt Gminy [...] odmówił Skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym mężem. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał jako podstawę prawną decyzji odmownej przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych i wyjaśnił, że skoro niepełnosprawność w stopniu znacznym u S. C. istnieje od 19 stycznia 2023 r., to niepełnosprawność u ww. osoby powstała po ukończeniu 25 roku życia, co nie spełnia warunków określonych w w/w przepisie. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej wniesionego od powyższej decyzji organu I instancji, Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium wskazało, że przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, w stanie faktycznym stanowiącym podstawę rozpoznania przedmiotowego wniosku, nie mógł być przyczyną odmowy przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad mężem, z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, który orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Kolegium uznało jednak, że decyzja odmowna organu I instancji jest prawidłowa z uwagi na brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sprawowaną przez Skarżącą opieką, a nie podejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a także rezygnacją z takich form aktywności zawodowej. Kolegium wskazało bowiem, że faktycznie mąż Skarżącej jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, a co za tym idzie, wymaga opieki sprawowanej przez inne osoby, jednak nie można dać wiary twierdzeniom Skarżącej, że nie podejmuje zatrudnienia ze względu na konieczność opieki nad mężem. Jak wyjaśniło Kolegium, ostatnim miejscem zatrudnienia Skarżącej była firma [...] Sp. z o.o., gdzie Skarżąca zatrudniona była w okresie od dnia 1 listopada 2015 r. do dnia 30 września 2016 r. Stosunek pracy został rozwiązany na podstawie porozumienia stron. Kolegium podkreśliło, że świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż wynika ona z obowiązku prawnego (zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy) i moralnego skarżącej względem męża, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Przede wszystkim świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą wynagrodzenia przez Państwo osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną. Jest kompensacją strat materialnych. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których - zakres opieki - wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Chodzi tu zatem o sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Istotne jest jednak, że opieka taka musi - w sposób oczywisty - stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. Zdaniem Kolegium poza sporem pozostaje, że R. C. wspomaga męża w codziennym funkcjonowaniu. Jednak jak wynika z akt sprawy, skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia 30 września 2016 r. i od tego czasu nie podejmowała zatrudnienia. Natomiast niepełnosprawność S. C. zaistniała znacznie później niż nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia (19 stycznia 2023 r.). Wobec tego, zdaniem organu, rezygnacja z zatrudniania była ściśle związana z osobą skarżącej, a nie koniecznością opieki nad niepełnosprawnym mężem i brak jest podstaw do twierdzenia, że ten stan faktyczny uległ zmianie. Skoro zatem skarżąca nie odczuwała potrzeby podjęcia zatrudnienia pomiędzy 1 października 2016 r. a 19 stycznia 2023 r., to trudno przyjąć, aby to zatrudnienie chciałaby podjąć w chwili złożenia wniosku o przyznanie przedmiotowego świadczenia. Wskazano, że brak jest więc po stronie skarżącej związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia/niepodejmowaniem zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem. Dodatkowo Kolegium wskazało, że S. C. ma jeszcze trzech braci, z którymi, rzekomo, nie utrzymuje kontaktu. Wobec tego wyjaśniono, że niemożność sprawowania osobistej opieki przez rodzeństwo osoby niepełnosprawnej z uwagi na zatrudnienie czy inne okoliczności osobiste i rodzinne, nie zwalnia z obowiązku alimentacyjnego, którego celem jest dostarczanie środków niezbędnych do egzystencji osoby uprawnionej. Przy czym obowiązek alimentacyjny może polegać albo na świadczeniu określonych sum pieniężnych, albo na dostarczaniu w naturze określonych rzeczy, albo na osobistych staraniach. Podkreślono, że Skarżąca ani w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze nie wskazała okoliczności, które mogłyby uzasadniać zwolnienie rodzeństwa męża z obowiązku alimentacyjnego wobec męża. Skarżąca nie rozważyła żadnego innego scenariusza opieki nad mężem, z uwzględnieniem rodzeństwa zobowiązanego w równym stopniu do alimentacji. Nie może zatem skarżąca oczekiwać udzielenia pomocy i wsparcia od Państwa, skoro nie wykorzystała innych dostępnych możliwości w zakresie zapewnienia opieki mężowi - to jest w postaci świadczeń alimentacyjnych od rodzeństwa, jak również usług opiekuńczych. Zestawienie powyższych okoliczności, zdaniem organu, świadczy o braku związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją/niepodejmowaniem zatrudnienia przez Skarżącą a koniecznością zapewnienia S. C. pomocy w codziennym funkcjonowaniu. W ocenie organu, przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej odnosi się do osób zdolnych do pracy i faktycznie ją podejmujących, czy chociażby czyniących starania zmierzające do jej podjęcia – możliwość podjęcia zatrudnienia musi być realna, nie zaś iluzoryczna, tak jak w przypadku Skarżącej. Tym samym w niniejszej sprawie, w ocenie składu orzekającego, nie zachodzi konieczność rezygnacji z zatrudnienia w ww. znaczeniu. Z powyższych względów Kolegium uznało decyzję organu I instancji, pomimo błędnego uzasadnienia, za prawidłową. Skargę na powyższą decyzję Kolegium wniosła Skarżąca, reprezentowana przez adwokata. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia: - art. 17 ust. 1 pkt. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą. W uzasadnieniu skargi przedstawiono dodatkową argumentację na poparcie postawionych zarzutów. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wniosła również o przyznanie kosztów postępowania na rzecz Skarżącej. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej. Podstawę materialną zaskarżonych decyzji organów obu instancji stanowi art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390, dalej jako "u.ś.r.", w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.), zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) zosobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej jako "k.r.o.") ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie pod względem legalności jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy, wnioskowanego na niepełnosprawnego męża – S. C. Pierwszym z powodów odmowy przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego było uznanie przez organ I instancji, że ustalona data powstania niepełnosprawności u S. C. wyklucza przyznanie świadczenia z uwagi na niespełnienie przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r., tj. powstanie niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki w wieku nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Zdaniem Sądu, powyższy pogląd organu I instancji, jak słusznie zauważyło Kolegium, jest błędny. Wyjaśnić bowiem należy, że w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13 ugruntowała się linia orzecznicza, którą Sąd orzekający w pełni aprobuje, że w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium (np. wyrok WSA w Krakowie z 10 stycznia 2019r., sygn. akt III SA/Kr 1156/18; z 25 października 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 812/18, wyrok WSA w Gdańsku z 28 czerwca 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 309/18). Zasadniczej zmianie uległ zatem zakres stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. odnośnie regulacji nim objętej, ponieważ zakwestionowana norma prawna została ostatecznie wyeliminowana z systemu prawnego, co oznacza, że dalsze stosowanie tego przepisu wraz z normą prawną uznaną za niekonstytucyjną prowadzi do niedopuszczalnego – z punktu widzenia zasady równości – ukształtowania sytuacji prawnej opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych. Norma prawna uznawana za niekonstytucyjną stanowi zaś wadliwą podstawę prawną, a wydana na takiej podstawie prawnej decyzja administracyjna musi być uznana za wadliwą (por. wyrok WSA w Krakowie z 16 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 967, LEX nr 2404154 oraz wyrok WSA w Kielcach z 22 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 633/17, LEX nr 2404119). Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu, stanowisko zaprezentowane w niniejszej sprawie przez organ I instancji w zakresie wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest całkowicie błędne. Tym samym organ I instancji naruszył powyższy przepis prawa materialnego poprzez dokonanie jego wadliwej wykładni skutkiem czego niewłaściwie go zastosował wywodząc z tego tytułu powód odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dla Skarżącej. Wobec przedstawionego przez Trybunał sposobu wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r., data powstania niepełnosprawności u S. C., nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tego powodu. Jak podniosło w uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium, właściwym powodem odmowy przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego winien być brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sprawowaną przez Skarżącą opieką, a nie podejmowaniem przez nią zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a także rezygnacją z takich form aktywności zawodowej. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższy pogląd organu. W rozpoznawanej sprawie, istota sporu sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy na przeszkodzie przyznaniu Skarżącej przedmiotowego świadczenia stoi dyspozycja przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., mianowicie czy istnieje niemożność podjęcia zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) przez Skarżącą w związku ze wspomnianą opieką. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, którą Sąd aprobuje, istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., jest zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą jest sprawowana, zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 3 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 535/19). Nadto, warunku "stałej lub długotrwałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, a długotrwała w sensie rozciągłości w czasie (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 145/21; wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 728/20). Określenia "stała lub długoterminowa" wskazują, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, a zatem sporadycznie (wyrok NSA z 2 lutego 2017r. sygn. I OSK 2201/15, Lex 2240790). Podkreślić zatem należy, że ustawową przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji faktycznej takiej, jak w niniejszej sprawie, wynikającą z art. 17 ust. 1 u.ś.r., jest niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą w taki sposób, że opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji podopiecznego, co wynika z faktu, że podopieczny nie jest w stanie normalnie bez opiekuna funkcjonować. Uwzględniając powyższe, podzielić należy zatem stanowisko, że osoba sprawująca opiekę nad osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności nie musi wykonywać czynności opiekuńczych przez 24 godziny na dobę. Ważne bowiem jest aby opiekun pozostawał w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania opieki, wykazuje gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy, przy czym chodzi tu o opiekę stałą lub długoterminową. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować. Sąd wyjaśnia również, że organy administracji nie mają kompetencji do weryfikowania określonego w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności wymogu stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby nad osobą niepełnosprawną w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Chodzi tutaj konkretnie o sytuację, w której organ administracji podważałby ustalenia właściwej komisji do spraw orzekania o niepełnosprawności zawarte w takim orzeczeniu. Nie zmienia to jednak faktu, że organy mogą i powinny dokonać jednoznacznych ustaleń w zakresie tego, czy opiekun osoby niepełnosprawnej rzeczywiście zapewnia "stałą lub długoterminową" opiekę osobie, która tego wymaga. Nie chodzi tutaj bowiem o kwestionowanie samej treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, czego jak wskazano powyżej organy czynić nie mogą, lecz o ustalenie czy to co opiekun robi dla osoby niepełnosprawnej faktycznie uniemożliwia mu podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej. Mówiąc innymi słowami, należy ustalić stopień w jakim opiekun poświęca się dla takiej osoby kosztem własnego życia zawodowego. Zdaniem Sądu, ustalenia dokonane w niniejszej sprawie przez organ zmierzały właśnie w takim kierunku. Zauważyć też należy, że celem uregulowania z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jest udzielenie pomocy państwa osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym, na czas tej opieki, dobrowolnie pozbawia się potencjalnego dochodu, musi zatem istnieć związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia a podjęciem opieki. Świadczenie pielęgnacyjne jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę, które jest uzyskiwane przez uprawnionego nie od pracodawcy z tytułu świadczenia pracy, a na podstawie decyzji administracyjnej, w związku z koniecznością rezygnacji przez wnioskującego z zatrudnienia z powodu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Celem ustawodawcy było zapewnienie osobie rezygnującej z zatrudnienia lub go niepodejmującej, ekwiwalentu zatrudnienia, którego nie może podjąć lub kontynuować ze względu na sprawowanie opieki nad niepełnosprawną osobą (vide: wyrok WSA w Gdańsku z 21 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 35/22). W ocenie Sądu, wyniki postępowania wyjaśniającego przeczą twierdzeniom Skarżącej jakoby opiekowała się niepełnosprawnym mężem w sposób, jaki wynika z dyspozycji art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zdaniem Sądu, prawidłowo organ uznał, że w realiach niniejszej sprawy nie ma bezpośredniego związku między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) przez Skarżącą, a przedmiotową opieką. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że pomiędzy zakończeniem pracy zawodowej przez Skarżącą (co miało miejsce 30 września 2016 r.), a wydaniem orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności S. C. (co miało miejsce 6 kwietnia 2023 r.) upłynęło ponad 6 lat. Już sama rozpiętość czasowa pomiędzy zakończeniem pracy przez Skarżącą, a momentem uzyskania orzeczenia i złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (wpływ wniosku do organu I instancji – 28 września 2023 r.), zdaniem Sądu, świadczy sama w sobie o braku bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca w okresie bezpośrednio poprzedzającym wystąpienie z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne nie wykonywała żadnej pracy. Skarżąca również nie przedstawiła w tym zakresie żadnych dowodów i wyjaśnień, pozwalających organowi czy Sądowi ustalić odmienny stan faktyczny w tym zakresie. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym, rezygnacja z zatrudnienia musi pozostawać w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Nie każda rezygnacja z zatrudnienia stanowi podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a tylko taka, która jest podyktowana opieką. Organ pomocowy jest obowiązany do ustalenia, czy osoba taka jest zdolna do pracy i czy wyłączną przyczyną rezygnacji z zatrudnienia jest konieczność sprawowania opieki. Opieka ta musi stanowić oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej - powodować faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub prowadzić do rezygnacji z zatrudnienia w celu jej sprawowania. W każdym razie związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną opieką, musi być bezpośredni i ścisły (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 25 lipca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 5/24). W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, nie mamy do czynienia z taką sytuacją. Wbrew zatem temu, co twierdzi Skarżąca, zakończenie dotychczasowego zatrudnienia (niepodejmowanie nowego) nie było związane z koniecznością sprawowania opieki przez Skarżącą nad chorym mężem. Skarżąca nie jest aktywna zawodowo od 2016 r. Czyli to nie konieczność pomocy niepełnosprawnemu mężowi spowodowała w sytuacji Skarżącej konieczność rezygnacji z aktywności zawodowej lub też niemożność podjęcia zatrudnienia, lecz okoliczności które nie miały żadnego związku ze sprawowaną opieką nad S. C., który co istotne – znaczny stopnień niepełnosprawności ma orzeczony od 2023 r. Tym samym zdaniem Sądu, prawidłowe jest stanowisko Kolegium, że w niniejszej sprawie nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy między niepodejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia a koniecznością opieki nad niepełnosprawnym mężem. To z kolei doprowadziło organ do słusznego wniosku, że Skarżąca nie spełnia przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Stwierdzić należy więc, że organ dokonał właściwej oceny całokształtu materiału dowodowego, nie naruszając tym samym podstawowych zasad postępowania określonych w art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. Sąd nie znalazł przy tym podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia przepisu prawa materialnego. W konsekwencji należy więc uznać, że podstawa odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tego powodu jest prawidłowa, znajduje potwierdzenie w materialne dowodowym zebranym w sprawie oraz w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 27 maja 2024
- Symbol z opisem
- 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Anna Falkiewicz-Kluj /sprawozdawca/ Jolanta Dargas Magdalena Durzyńska /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 151 · Dz.U. 2024 poz. 935
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Gl 879/24 · 30 października 2024
Wyrok WSA w Gliwicach z 30 października 2024 r., II SA/Gl 879/24
Sygnatura: I SA/Wa 1937/24 · 30 października 2024
Postanowienie WSA w Warszawie z 30 października 2024 r., I SA/Wa 1937/24
Sygnatura: I SA/Wa 1765/24 · 30 października 2024
Postanowienie WSA w Warszawie z 30 października 2024 r., I SA/Wa 1765/24
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny