Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Wa 1162/17

Wyrok WSA w Warszawie z 6 października 2017 r., I SA/Wa 1162/17 – nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
6 października 2017
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2017 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2017 r. nr 316 [...] w przedmiocie stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, Nadleśnictwa [...] od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 2016 r., stwierdzającej nabycie przez województwo [...] z mocy prawa w dniu 1 stycznia 1999 r. nieodpłatnie gruntu położonego w [...], zajętego pod część drogi wojewódzkiej nr [...], oznaczonego w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka nr [...] o pow. 15 m2 oraz nr [...] o pow. 2326 m2, na mapie sytuacyjnej nieruchomości zajętych pod drogę wojewódzką nr [...] według stanu na dzień 31.12.1998 r. przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] w dniu [...] kwietnia 2009 r. [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2016 r., działając na podstawie art. 60 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133 poz. 872 ze zm.), stwierdził nabycie przez województwo [...] z mocy prawa w dniu 1 stycznia 1999 r. nieodpłatnie gruntu położonego w [...], zajętego pod część drogi wojewódzkiej nr [...], oznaczonego w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka nr [...] o pow. 15 m2 oraz nr [...] o pow. 2326 m2 na mapie sytuacyjnej nieruchomości zajętych pod drogę wojewódzką nr [...] według stanu na dzień 31.12.1998 r. przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] w dniu [...] kwietnia 2009 r. [...]. Nieruchomość stanowi obecnie część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej [...] i opisana jest w karcie inwentaryzacyjnej nieruchomości drogi wojewódzkiej nr [...] [...] - [...] – [...] – [...] – [...] według stanu na dzień 1 stycznia 1999 r. Od powyższej decyzji odwołanie złożyło Nadleśnictwo [...] nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji. W odwołaniu wskazano, że Wojewoda [...] w swojej decyzji nie powołał się na protokół zdawczo – odbiorczy, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 1998 r. w sprawie dostosowywania organizacji dyrekcji okręgowych dróg publicznych oraz będących ich częściami zarządów drogowych i drogowej służby liniowej do organizacji administracji publicznej określonej przepisami o reformie administracji publicznej (Dz. U. Nr 156 poz. 1027). Ponadto decyzji zarzucono, że w sposób niewystarczający została określona nieruchomość, którą przekazano na rzecz Województwa [...], co w konsekwencji powoduje brak podstawy prawnej do nabycia majątku państwowego przez samorząd. Odwołujący podniósł również, że przepis art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. w swojej treści odsyła do przepisów szczególnych, którymi w niniejszym postępowaniu są art. 4 ust. 1 i 3, art. 20 ust.1 i 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2015 r. poz. 2100) oraz art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U z 2015 r. poz. 909), do których Wojewoda [...] nie odniósł się w zaskarżonej decyzji. Zdaniem odwołującego przedmiotowa nieruchomość zgodnie z ewidencją gruntów stanowi mienie Skarbu Państwa w zarządzie Lasów Państwowych – działka ewidencyjna nr [...] i nr [...] z obrębu [...] z zapisem użytku gruntowego – Ls (las). Odwołujący zarzucił również naruszenie przepisów art. 10 § 1, art. 76, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa poprzez pozbawienie strony skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, w tym możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz jego swobodną ocenę. W wyniku analizy zebranego materiału dowodowego oraz wniesionego odwołania Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 2016 r. Decyzja Wojewody [...] została wydana na podstawie art. 60 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające (...), zgodnie z którym mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej, co stwierdza wojewoda w drodze decyzji. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że nieruchomość objęta zaskarżoną decyzją Wojewody [...] stanowi działki nr [...] o pow. 15m2 oraz [...] o pow. 2326 m2 , oznaczoną na mapie sytuacyjnej nieruchomości zajętej pod część drogi wojewódzkiej nr [...], w obrębie ewidencyjnym [...] według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r., przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] w dniu [...] kwietnia 2009r. [...]. Nieruchomość stanowi obecnie część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej [...] i opisana jest w karcie inwentaryzacyjnej nieruchomości drogi wojewódzkiej nr [...] [...] – [...] – [...] – [...] – [...] według stanu nadzień 1 stycznia 1999 r. Zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych oraz mapą sytuacyjną nieruchomości zajętej pod część drogi wojewódzkiej nr [...], sporna działka nr [...] z obrębu [...] powstała w wyniku podziału działki nr [...] o pow. 0,2499 ha na działki nr [...] o pow. 0,0015 ha- stanowiącej drogę oraz nr [...] o pow. 0,2484 ha- stanowiącej las, natomiast działka nr [...] z obrębu [...] powstała w wyniku podziału działki nr [...] o pow. 14,5824 ha na działki nr [...] o pow. 0,2326 ha- stanowiącej drogę oraz nr [...] o pow. 14,3498 ha- stanowiącej las. Zgromadzona w sprawie dokumentacja w sposób wyczerpujący określa, zdaniem organu, nieruchomość objętą rozstrzygnięciem Wojewody [...], stanowiącą działkę nr [...] o pow. 15 m2 oraz [...] o pow. 2326 m2 w obrębie ewidencyjnym [...] o oznaczeniu geodezyjnym dr (droga). Tym samym zarzut niewystarczającego określenia komunalizowanej nieruchomości należy uznać, zdaniem organu, za nieuzasadniony. Tytuł własności do spornych nieruchomości zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2000 r., sygn. akt [...] Skarb Państwa – Starostwo Powiatu [...] nabył przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1985 r., co zostało ujawnione w księdze wieczystej [...]. Z oświadczenia [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] wynika, że w dacie 31 grudnia 1998 r. sporna nieruchomość pozostawała w faktycznym władaniu Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych, Zarządu Dróg w [...]. Na potwierdzenie powyższego przedstawiono dokumentację dotyczącą drogi krajowej nr [...]. Z opisu stanu gospodarowania działki nr [...] położonej w obrębie [...], zajętej pod drogę wojewódzką nr [...] sporządzonego w dniu 20 kwietnia 2009 r. wynika, że działki nr [...] i nr [...] zostały zajęte pod drogę (rowy, skarpy). Organ podkreślił, że zgodnie z art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2015, poz. 460) drogi wojewódzkie stanowią własność właściwego samorządu województwa. Według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz.U. Nr 160, poz. 1071), droga krajowa nr [...] została ustalona jako droga wojewódzka. Jak słusznie zauważył w zaskarżonym rozstrzygnięciu Wojewoda [...], regulacja wynikająca z art. 2a ma zasadnicze znaczenie dla określenia prawa własności nieruchomości na których znajdują się drogi publiczne. Stanowi on, że drogi publiczne stanowią odpowiednio własność państwową (publiczną) lub samorządową. Nieruchomość przeznaczona na drogę publiczną może stanowić tylko własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Zatem, gdy w stanie faktycznym występuje droga (pas drogowy) formalny zarząd (władanie) zostaje z mocy samego prawa zastąpione przez zarząd faktyczny. Jest to wyjątek od reguły, zgodnie z która pojęcie "władania" występujące w art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998r. nie może być oderwane od tytułu prawnego będącego źródłem jego powstania i wypełniającego go konkretną treścią, która określa zakres uprawnień władającego nad rzeczą. Faktyczne dysponowanie mieniem- nieruchomością drogową w rozumieniu ustawy o drogach publicznych stanowiło niejako zastępstwo posiadania formalnego tytułu prawnego. Zgodnie z cytowanym przepisem art. 60 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające (...) województwo [...] stało się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...] zajętej pod drogę wojewódzką nr [...], a zaskarżona decyzja Wojewody [...] jedynie potwierdzała ten stan. Przepis ten wymaga spełnienia dwóch przesłanek: nieruchomość musi stanowić własność Skarbu Państwa i pozostawać we władaniu właściwej jednostki samorządu terytorialnego na rzecz której następuje przekazanie mienia. Organ zwraca uwagę, że władanie mieniem o jakim mowa w art. 60 ustawy z 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nie może być utożsamiane z pojęciem posiadania w ujęciu cywilnoprawnym. Niemniej jednak, stan prawny w przedmiotowej sprawie zdeterminowany jest brzmieniem art. 2a ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych, który stanowi, że drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, natomiast drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Przepis art. 2a został dodany do ustawy na mocy art. 52 pkt 2 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej- w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106 poz. 668 z późn. zm.) z dniem 1 stycznia 1999 r. Regulacja z art. 2a ustawy o drogach publicznych ma zasadnicze znaczenie dla określenia prawa własności nieruchomości, na których znajdują się drogi publiczne. Nawiązuje ona do koncepcji własności państwowej (publicznej), mającej swe źródła w prawie rzymskim (Viam publicam eam dicimus, cuius etiam solum publicum est. – Drogą publiczną nazywa się tę, która jest położona na gruncie publicznym,. J. Pieńkoś, Praecepta Iuris, Warszawa-Poznań 2010, s.80). Przepis art. 2a ustawy o drogach publicznych stanowi expressis verbis, że drogi publiczne stanowią odpowiednio własność publiczną lub samorządową. Nieruchomość przeznaczona pod drogę publiczną może stanowić tylko własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania organ uznał, że również pozostałe zarzuty podnoszone przez odwołującego nie znajdują uzasadnienia w rozpatrywanej sprawie. Odwołujący miał możliwość wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji Wojewody [...]. Jak wynika z akt sprawy organ I instancji pismem z dnia 25 sierpnia 2016 r., zawiadomił wszystkie strony postępowania o zebranym materiale dowodowym. Wskazał, również, Że zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. strony mogą zapoznać się z zebranymi dokumentami, uzupełnić materiał dowodowy oraz składać ewentualnie wyjaśnienia na piśmie w terminie 14 dni od daty jego otrzymania. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru PGL Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] korespondencję odebrało w dniu 29 sierpnia 2016 r. Mając na uwadze stan faktyczny i prawny w przedmiotowej sprawie, jak również przytoczone orzecznictwo sądowe, organ nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 2016 r. Na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2017 r. skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] zarzucając jej: 1) naruszenie prawa materialnego art. 20 ust.1, ust.3a ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne kartograficzne (Dz.U. 2016.1629) poprzez brak w decyzji ustalenia i stwierdzenia jaka działka ewidencyjna, zgodnie z wymogami prawa geodezyjnego, zostaje nabyta przez województwo [...], gdyż stwierdzenie w decyzji nabycie nieodpłatnie gruntu położonego w [...] zajętego pod część drogi wojewódzkiej nr [...], oznaczonego w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka nr [...] o pow. 15 m2 oraz nr [...] o pow. 2326 m2, na mapie sytuacyjnej nieruchomości zajętych pod drogę wojewódzką nr. [...] według stanu na dzień 31.12.1998 r. przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i kartograficznej w [...] w dniu [...].04.2009 r., [...] nie spełnia wymogów prawa geodezyjnego ani wymogów w części dotyczącej lasów o których mowa w art. 20 ust. 3a. 2) naruszenie art. 60 ust.1 ustawy z dnia 13.10.11998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U.nr. 133 poz. 872 ze zm.) poprzez niespełnienie przesłanek nabycia w postaci braku dokumentu urzędowego, w rozumieniu art. 76 k.p.a. tj. protokołu zdawczo – odbiorczego wymaganego Rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14.12.1998 r. w sprawie dostosowania organizacji dyrekcji okręgowych dróg publicznych oraz będących ich częściami zarządów drogowych i drogowej służby liniowej do organizacji administracji publicznej rozporządzenia określonej przepisami o reformie administracji publicznej, o której mowa w par. 3 tego rozporządzenia, który określałby stan władania mieniem Skarbu Państwa. 3) naruszenie prawa materialnego art. 20 ust.1 i 2 ustawy z dnia 28.09.1991r. o lasach (Dz.U.2015.2100) poprzez pominięcie dowodu z dokumentów wymaganych tym przepisem. 4) naruszenie prawa materialnego art. 7 ust.2 pkt. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. (Dz.U.2015.909) o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez ograniczenia przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze i nieleśne stanowiące wymóg uzyskania zgody ministra właściwego ds. środowiska. 5) naruszenie prawa materialnego art. 4 ust.1 oraz ust.3 ustawy o lasach poprzez powołanie się, że przyjęcie przez jednostkę samorządu terytorialnego mienia Skarbu Państwa, wskazanej w zaskarżonej decyzji jako działki nr [...] o pow. 15 m2 oraz [...] o pow. 2326 m2, następuje z mocy prawa na rzecz jednostki samorządu terytorialnego z pominięciem ustawowego zarządu Skarbu Państwa Lasów Państwowych i wymogu spełnienia i wymogu spełnienia charakteru przepisu szczególnego jakim jest art. 4 ustawy o lasach oraz uprzedniego wygaśnięcia zarządu sprawowanego przez Skarb Państwa Lasy Państwowe o czym mowa w art. 61 ustawy z 13.10.1998 r 6) brak wykazania dowodowego w postaci wymaganych dokumentów, że działki nr [...] o pow. 15 m2 oraz [...] o pow.2326 m2 nie stanowiącej w myśl prawa geodezyjnego działki ewidencyjnej, podlegał przeznaczeniu pod drogę publiczną bez dookreślenia w formalnym dokumencie tj. protokole zdawczo –odbiorczym jak i miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. 7) Naruszenie art. 77 art. 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz poprzez swobodną ocenę materiału dowodowego z uwagi na brak pełnego materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik postĘpowania. wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu podniesiono, że stwierdzenie, iż decyzja Wojewody [...] została wydana na podstawie art. 60 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające /.../ zgodnie, z którymi mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy z tym dniem stają się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej , co stwierdza wojewoda w drodze decyzji, zdaniem skarżącego jest nie wystarczającą przesłanką do wydania decyzji i do nabycia mienia na tej podstawie. Przepis ten nie może naruszać innych obowiązujących norm prawa, takich chociażby jak jednoznaczne określenie nieruchomości z wyznaczeniem jej granic zgodnie z wymogami prawa geodezyjnego, a nie oznaczenie jako część nieruchomości stanowiąca drogę. Nadto ustawa o lasach mająca charakter przepisu szczególnego, stanowi, że z mocy prawa Skarbowi Państwa lasom Państwowym przysługuje zarząd ustawowy do nieruchomości leśnych. Zaskarżona decyzja nie wskazuje podstawy prawnej do wygaszenia zarządu lasów państwowych do tej ,,części drogi", a jedynie stwierdza, że formalny zarząd (władanie) zostaje z mocy samego prawa zastąpione przez zarząd faktyczny, a faktyczne dysponowanie mieniem, nieruchomością drogową w rozumieniu ustawy o drogach publicznych stanowiło niejako zastępstwo posiadania formalnego tytułu prawnego. Za podstawę wygaszenia ustawowego zarządu Skarbu Państwa lasów Państwowych nie można zdaniem skarżącego uznać przepisu art. 2a ustawy o drogach publicznych, ani przejścia formalnego zarządu, jak to wskazano w uzasadnieniu decyzji. Niezależnie od tego skarżący podniósł, że dotychczas nie wykazano, aby działka objęta decyzją podlegała przeznaczeniu pod drogę publiczną bez wskazania tego w protokole zdawczo – odbiorczym i miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W świetle art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracją publiczną (Dz. U.nr 133, poz. 872 z późn. zm.), mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999r. przez jednostki samorządu terytorialnego staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego. ,,Władanie mieniem", o jakim mowa w art. 60 ustawa z 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nie może być utożsamiane z pojęciem posiadania w ujęciu cywilnoprawnym. Niemniej jednak, stan prawny w przedmiotowej sprawie zdeterminowany jest brzmieniem art. 2a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zwanej dalej ,,u.d.p." (t.j.Dz.U. z 2013 r., Nr 260), który stanowi, że: Drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa. Natomiast, drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu i gminy. Przepis art. 2a został dodany do ustawy na mocy art. 52 pkt 2 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej- w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U.Nr 106, poz. 668 z późn. Zm.), z dniem 1 stycznia 1999 r. Regulacja z art. 2a u.d.p ma zasadnicze znaczenie dla określenia prawa własności nieruchomości, na których znajdują się drogi publiczne. Nawiązuje ona do do koncepcji własności państwowej (publicznej), mającej swoje źródła w prawie rzymskim (Viam publicam eam dicimus, cuius etiam solum publicum est. – Drogą publiczną nazywa się tę, która jest położoną na gruncie publicznym., J.Pieńkos, Praecepta Iuris, Warszawa – Poznań 2010, s. 80). Przepis art. 2a u.d.p. stanowi expressis verbis, że drogi publiczne stanowią odpowiednio własność publiczną lub samorządową. Nieruchomość przeznaczona pod drogę publiczną może stanowić tylko własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego (art. 2a u.d.p.). Regulacja ta jest jednocześnie samoistną podstawa prawną dla wpisu prawa własności w księdze wieczystej. Sąd wieczystoksięgowy przy wpisie prawa własności na rzecz Skarbu Państwa w przypadku drogi krajowej powołuje art. 2a ust. 1 u.d.p., a na rzecz właściwej jednostki samorządu terytorialnego, w przypadku drogi wojewódzkiej, powiatowej lub gminnej – art. 2a ust. 2 u.d.p. (por. A. Maziarz, Postępowanie wieczystoksięgowe. Komentarz, Warszawa 2008, s. 117). Zatem gdy w stanie faktycznym występuje droga (pas drogowy) formalny zarząd (władanie) zostaje z mocy samego prawa zastąpione przez zarząd faktyczny. Jest to wyjątek od reguły, zgodnie z którą pojęcie ,,władania" występujące w art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nie może być oderwane od tytułu prawnego będącego źródłem jego powstania i wypełniającego go konkretną treścią, która określa zakres uprawnień władającego nad rzeczą. Faktycznie dysponowanie mieniem – nieruchomością drogową w rozumieniu u.d.p. , stanowiło niejako zastępstwo posiadania formalnego tytułu prawnego (skutki wynikały z mocy prawa). Stan taki nie mógł wiec być przesłanką negatywną do zastosowania art. 60 ustawy. Należy zatem przyznać rację skarżącemu, że w przypadku zastosowania art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. do potwierdzenia nabycia mienia Skarbu państwa przez jednostki samorządu terytorialnego zajętego pod drogi publiczne należy brać pod uwagę faktyczne władania i wykorzystanie nieruchomości. Podobnie jak w przypadku zastosowania art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., gdzie jednostka samorządu terytorialnego nabywa grunt stanowiący własność osób fizycznych zajęty pod część drogi publicznej, będący w faktycznym władaniu zarządcy drogi bez ustanowienia formalnego władztwa. Sporne nieruchomości znajdowały się formalnie w zarządzie Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...], ale część tej nieruchomości była faktycznie zajęta pod drogę publiczną (pas drogowy), na której zarząd sprawował [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...]. Należy przy tym wspomnieć o ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j.Dz.U. z 2011 r., Nr 12, poz. 59 ze zm.), zgodnie z którą ustawa ta określa zasady zachowywania, ochrony i powiększania zasobów leśnych, a także zasady gospodarki leśnej. Działki nr [...] o pow. 15 m2 i nr [...] o pow. 2326 m2 według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. były zajęte pod drogę wojewódzką nr [...] [...] – [...] – [...] – [...] – [...]. Art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. pozwalał zdaniem Sądu na wydanie decyzji deklaratoryjnej sprowadzającej się w praktyce do podziału mienia pomiędzy Skarbem Państwa a Wojewodą [...]. Działka nr [...] powstała z podziału działki nr [...] na działkę nr [...] stanowiącą drogę i działkę nr [...] stanowiącą las, a działka [...] powstała w wyniku podziału działki [...] na działkę nr [...] stanowiącą drogę i nr [...] stanowiącą las. Działki znajdujące się w liniach rozgraniczających drogi publicznej (drogi wojewódzkiej nr [...]) przez fakt stanowienia powyższej drogi wskazują jednoznacznie na przedmiot właściwy do realizacji zadań publicznych zgodnych z wykorzystaniem i przeznaczeniem spornych nieruchomości. Niewątpliwie Lasy Państwowe nie mogą realizować na tej części nieruchomości zadań wynikających z ustawy o lasach. Dlatego też Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne. Organ w sposób prawidłowy ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz zastosował i zinterpretował przepisy prawa materialnego, zatem nie naruszył art. 77 i art. 80 k.p.a. , a swoje stanowisko w sposób właściwy przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
4 sierpnia 2017
Hasła tematyczne
Komunalizacja mienia
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Sędziowie
Bożena Marciniak Elżbieta Lenart /przewodniczący/ Elżbieta Sobielarska /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny