I SA/Wa 1161/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) sędzia WSA Jolanta Dargas asesor WSA Nina Beczek Protokolant referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2023 r. sprawy ze skargi M.R. na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 73/18 1. wymierza Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz M. R. sumę pieniężną w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz M.R. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z 1 kwietnia 2022 r. M. R. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta m. st. W. (dalej: "Prezydent, "organ") wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 73/18, mocą którego Sąd: 1) zobowiązał Prezydenta m. st. W. do rozpatrzenia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. hip. [...], [...], [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdził, że bezczynność Prezydenta m. st. W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) oddalił skargę w pozostałej części; 4) zasądził od Prezydenta m. st. W. na rzecz skarżącej kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżąca wskazała, że wobec niewykonania przez organ ww. wyroku z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 73/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 września 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 430/21 wymierzył Prezydentowi m. st. W. grzywnę w wysokości 2 000 zł, stwierdzając, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w pozostałej zaś części (w zakresie żądania sumy pieniężnej) skargę oddalił. Sąd wówczas wyjaśnił, że z materiału dokumentacyjnego wynika, iż akta sprawy administracyjnej wraz z odpisem prawomocnego wyroku z 25 maja 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 73/18 wpłynęły do organu w dniu 29 sierpnia 2018 r., zatem termin wyznaczony przez Sąd upłynął w dniu 31 listopada 2018 r. Tymczasem, do dnia rozpoznania przez Sąd skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi grzywny, tj. do 16 września 2021 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem. Dalej skarżąca podniosła, że pismem z 12 października 2021 r. wniosła skargę kasacyjną od ww. wyroku, w części w jakiej Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącej o przyznanie sumy pieniężnej. W związku z dalszym niezałatwieniem sprawy, skarżąca - pismem z 22 marca 2022 r. - wezwała organ ponownie do wykonania wyroku z 25 maja 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 73/18, zaś powołanym na wstępie pismem z 1 kwietnia 2022 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na jego niewykonanie. W przedmiotowej skardze skarżąca wniosła o: 1) wymierzenie organowi grzywny w wysokości 5 000 zł.; 2) przyznanie od Prezydenta m. st. W. na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 3 000 zł; 3) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając wnioski skargi, skarżąca podniosła, że pomimo upływu terminu wyznaczonego przez Sąd na załatwienie sprawy oraz dwukrotnego stwierdzenia, iż bezczynność Prezydenta m. st. W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, skarżąca nadal nie otrzymała rozstrzygnięcia w sprawie, która toczy się już ponad 5 lat. W odpowiedzi na skargę z 11 maja 2022 r. organ wniósł o jej oddalenie. Prezydent wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji. Organ podniósł, że postępowanie sądowoadministracyjne z poprzedniej skargi M. R. z 25 stycznia 2021 r. na niewykonanie wyroku WSA w Warszawie z 25 maja 2018 r., z uwagi na złożoną przez skarżącą skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z 16 września 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 430/21, do chwili obecnej nie zostało zakończone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dalej podkreślił, że pomimo wezwań składanych przez pełnomocnika skarżącej do wykonania wyroku I SAB/Wa 73/18, organ sprawy nie załatwił gdyż nie posiadał akt przedmiotowej nieruchomości (z uwagi na ich wypożyczenie do NSA). Prezydent podniósł, że historyczny bieg postępowań administracyjnych w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. oraz upływ czasu od momentu złożenia wniosku do dnia wydania rozstrzygnięcia czyni te postępowania wysoce skomplikowanymi. Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2022 r., sygn. akt I OSK 2173/21 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej M. R. od wyroku WSA w Warszawie z 16 września 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 430/21, uchylił zaskarżony wyrok w punkcie trzecim i przyznał od Prezydenta m. st. W. dla M. R. sumę pieniężną w wysokości 2 000 zł; ponadto zasądził od Prezydenta m. st. W. na rzecz M. R. kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a."). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). Jak wskazano wyżej, przed wniesieniem skargi z 1 kwietnia 2022 r. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 25 maja 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 73/18, skarżąca - pismem z 22 marca 2022 r. - wezwała Prezydenta do jego wykonania. Procesowy wymóg wniesienia skargi został zatem spełniony. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z 22 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111). W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 września 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 430/21, wymierzył już organowi grzywnę za niewykonanie wyroku sygn. akt I SAB/Wa 73/18 w wysokości 2 000 zł, która nie przyniosła jednak oczekiwanych skutków. Z materiału dokumentacyjnego wynika, że po przesłaniu organowi (pismem z 27 września 2021 r.) nieprawomocnego wyroku Sądu z 16 września 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 430/21, wymierzającego grzywnę wraz z uzasadnieniem Prezydent - do dnia wyrokowania, tj. 12 maja 2023 r. - pozostawał nadal w bezczynności. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, kolejny wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest uzasadniony, co skutkowało wymierzeniem organowi grzywny w wysokości 2 000 zł (pkt 1 sentencji wyroku). Okoliczności wyłączającej, wbrew stanowisku Prezydenta, nie może stanowić wniesienie przez skarżącą skargi kasacyjnej (pismem z 12 października 2021 r.) do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku sygn. akt I SA/Wa 430/21, a tym samym brak akt w dyspozycji organu. Wymierzając grzywnę w powyższej kwocie Sąd wziął pod uwagę, że dalsza bezczynność organu w wykonaniu wyroku (po wymierzeniu pierwszej grzywny) wynosiła prawie 8 miesięcy, w czasie którym Prezydent nie podejmował żadnych czynności. Od wydania zaś wyroku zobowiązującego z 25 maja 2018 r. upłynęło prawie 5 lat. Sąd, wymierzając kolejną grzywnę uwzględnił to, że wysokość wymierzonej kary mieści się w granicach określonych w art.154 § 6 p.p.s.a. jak i to, że jest adekwatna co do czasu przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu, uwzględniając okres o jaki został przekroczony termin załatwienia sprawy, Sąd uznał, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). W tym miejscu wskazać należy, że niewykonanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 k.p.a. oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 k.p.a. Zdaniem Sądu, okoliczności podnoszone przez organ w odpowiedzi na skargę nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla niewykonania prawomocnego wyroku, w szczególności gdy organowi już raz wymierzono grzywnę. Ponadto wskazać należy, że okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadniają przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej jako zadośćuczynienia za oczekiwanie na rozpoznanie sprawy. Trwający stan bezczynności w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. hip. [...], [...], [...], pomimo wydania wyroku stwierdzającego bezczynność organu w jego rozpoznaniu, jednego wyroku wymierzającego grzywnę oraz przyznającego sumę pieniężną w wysokości 2 000 zł (wyrok NSA z 7 grudnia 2022 r.) - z całą pewnością narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Wobec powyższego Sąd stanął na stanowisku, że zasadne jest przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 2 000 złotych (pkt 3 wyroku). Określając wysokość sumy pieniężnej z tytułu niewykonania wyroku Sąd miał na uwadze dalszą bezczynność organu oraz czas trwania postępowania administracyjnego. Z powyższych względów Sąd - na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6, art.154 § 2 i § 7 p.p.s.a. - orzekł jak w punkcie 1, 2 i 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 z późn. zm.).