Sygnatura
I SA/Wa 1154/23
I SA/Wa 1154/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-11-21
Wynik
Uchylono decyzję I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 21 listopada 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.), Protokolant specjalista Monika Bodzan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2023 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 14 kwietnia 2023 r. nr DO-II.7610.212.2022.JL w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 3 października 2022 r. nr NW/IV/77200/177/07; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz [...] S.A. w [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Minister Rozwoju i Technologii (dalej jako "Minister" lub "organ") decyzją z 14 kwietnia 2023 r. znak DO-II.7610.212.2022.JL utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego (dalej jako "Wojewoda") z 3 października 2022 r. znak: NW/IV/77200/177/07 odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Polskie Koleje Państwowe S.A. w Warszawie (dalej jako "skarżąca" lub "PKP") prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w D., w obrębie [...], D., oznaczonego jako dz. nr [...] (poprzednio dz. nr [...] - wydzielona z dz. nr [...]) o pow. 2,6311 ha. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wojewoda decyzją z 3 października 2022 r., działając na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. z 2021 r. poz. 146 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa z 8 września 2000 r.", § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz.U. Nr 4, poz. 29), odmówił stwierdzenia nabycia z dniem 5 grudnia 1990 r. przez PKP prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej działki. Skarżąca pismem z 20 października 2020 r. złożyła odwołanie od ww. decyzji podnosząc, że Wojewoda w toku postępowania nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w tym zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Minister decyzją z 14 kwietnia 2023 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody i wskazał, że zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z 8 września 2000 r. grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP. Natomiast zgodnie z art. 34 ust. 3 tej ustawy budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością PKP. Nabycie ww. praw nie może naruszać praw osób trzecich (art. 34 ust. 4 ustawy z 8 września 2000 r.). Jak ustalono w toku postępowania, dz. nr [...], której dotyczył wniosek PKP, uległa podziałowi na dz. nr [...] i nr [...], na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w D. I Wydziału Cywilnego z 1 sierpnia 2018 r. sygn. akt [...]. Następnie jak wynika z informacji Prezydenta Miasta D. z 27 października 2021 r. o dostosowaniu bazy danych ewidencji gruntów i budynków do przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2021 r. poz. 1390), dz. nr [...] zmieniła oznaczenie na nr [...]. W toku postępowania wyjaśniającego Wojewoda ustalił również, że dz. nr [...], wpisana w księdze wieczystej nr [...], stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa, a tytuł własności został przepisany z księgi wieczystej nr [...], gdzie Skarb Państwa został wpisany na podstawie decyzji Urzędu Wojewódzkiego w K. z 1 sierpnia 1995 r. nr [...] stwierdzającej przejęcie na własność Skarbu Państwa m.in. dz. nr [...], nr [...], nr [...] na podstawie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego o przeprowadzeniu reformy rolnej z dnia 6 września 1944 r. (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13) oraz art. 1 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej (Dz.U. Nr 39, poz. 233). Ponadto Wojewoda ustalił, że Prezydent Miasta D. decyzją z 26 stycznia 1996 r. znak: [...] dokonał podziału dz. nr [...], nr [...] i nr [...], w wyniku którego powstała m.in. dz. nr [...]. Z powyższego wynika, że działka obecnie oznaczona nr [...] stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa. Na potwierdzenie posiadania gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. skarżąca przedłożyła wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. dla dz. nr [...], gdzie własność została wpisana na rzecz Skarbu Państwa - PKP. Wojewoda wskazał przy tym, że z wykazów zmian gruntowych znajdujących się w sprawie wynika, że dz. nr [...] uległa podziałowi na dz. nr [...] i nr [...], które wraz z działką nr [...] w wyniku scalenia i podziału utworzyły m.in. dz. nr [...] (podzieloną następnie m.in. na dz. nr [...]). Ponadto skarżąca do wniosku z 29 maja 2007 r. załączyła oświadczenie osób upoważnionych do reprezentowania PKP - Zastępcy Dyrektora ds. technicznych oraz Zastępcy Dyrektora ds. eksploatacyjnych z 29 maja 2007 r. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, z których wynika, że dz. nr [...] zajęta jest pod infrastrukturę kolejową. Wojewoda uznał jednak, że nie jest możliwe wydanie decyzji uwłaszczeniowej w stosunku do dz. nr [...] (dawniej oznaczonej jako dz. nr [...] – wydzielonej z dz. nr [...]) z uwagi na fakt zajęcia tej nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. pod drogi publiczne gminne - ul. [...], ul. [...] i ul. [...], które na podstawie uchwały nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 31 marca 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich, zostały zaliczone do kategorii dróg publicznych gminnych. Powyższych ustaleń dokonano na podstawie zdjęć z Geoportalu, opisanych przez pracownika urzędu, gdzie wskazano, że na dz. nr [...] (powstałej z podziału dz. nr [...]) znajduje się fragment linii kolejowej nr [...] D. – S. – S. oraz znajdują się ul. [...], ul. [...] i ul. [...]. W ocenie Ministra, ustalenie, że będący przedmiotem postępowania uwłaszczeniowego grunt stanowił w dniu 5 grudnia 1990 r. i w dniu 27 października 2000 r. drogę publiczną, a więc drogę zaliczoną na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 14, poz. 60 ze zm.) do jednej z kategorii tych dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art. 1 ustawy o drogach publicznych), skutkuje uznaniem, że nie mógł on pozostawać w wyłącznym posiadaniu PKP i nie mógł podlegać uwłaszczeniu jako grunt objęty prawem osób trzecich – zarządcy drogowego. Zajęcie nieruchomości pod pas drogi publicznej uniemożliwia jej uwłaszczenie z uwagi na fakt, że drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego, co wynika bezpośrednio z art. 2a ustawy o drogach publicznych i znajduje potwierdzenie w orzeczeniach sądowych. Mając na uwadze powyższe, Wojewoda pismem z 26 kwietnia 2022 r. znak: [...] poinformował skarżącą, że z uwagi na fakt, że dz. nr [...] na dzień 5 grudnia 1990 r. znajduje się częściowo w pasie drogi publicznej, to uwłaszczenie nią naruszy prawa osób trzecich oraz wskazał, że uwłaszczeniu może podlegać jedynie geodezyjnie wyodrębniona część zajęta linią kolejową. W związku z tym wezwał skarżącą do przedłożenia do 31 lipca 2022 r. projektu podziału geodezyjnego ww. działki, w celu zatwierdzenia podziału na podstawie art. 96 ust. 1b w zw. z art. 95 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n." Pismo to pozostało jednak bez odpowiedzi. Minister zauważył również, że z akt wynika, że dz. nr [...] zajęta jest budynkami stanowiącymi własność osób fizycznych tj.: budynkiem mieszkalnym oraz częścią budynku mieszkalnego posadowionego w pozostałej części na dz. nr [...], dla której nie założono księgi wieczystej. Z korespondencji prowadzonej z Sądem Rejonowym w D. I Wydziałem Cywilnym wynika, że dz. nr [...] (poprzednio nr [...]) jest przedmiotem postępowania sygn. akt [...] o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, prowadzonego z wniosku osoby fizycznej. Tymczasem zgodnie z art. 34 ustawy z 8 września 2000 r., przedmiotem uwłaszczenia są grunty oraz budynki znajdujące się na tych gruntach. Ustanowienie użytkowania wieczystego następuje z mocy prawa. Podobnie też z mocy prawa następuje nabycie przez użytkownika wieczystego własności budynków. Nie jest zatem możliwe potwierdzenie nabycia użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego bez potwierdzenia nabycia znajdujących się na tym gruncie zabudowań. Wobec powyższego Wojewoda słusznie wskazał, że w decyzji uwłaszczeniowej nie można stwierdzić nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz z częścią budynku mieszkalnego, gdyż wydanie takiej decyzji obarczone byłoby wadą powodującą jej niewykonalność, polegającą na niemożliwości ujawnienia praw w księdze wieczystej. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, zarzucając organom naruszenie: 1. przepisów postępowania, tj.: a) art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, b) art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 75 § 1 ad initio K.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; 2. prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy z 8 września 2000 r, poprzez odmowę stwierdzenia nabycia na rzecz skarżącej z dniem 27 października 2000 r. ex lege prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. W uzasadnieniu skargi wskazano, że pozytywne przesłanki uwłaszczenia wynikające z art. 34 ust. 1 ustawy z 8 września 2000 r. zostały spełnione, jednakże okolicznością, która skutkowała brakiem uwzględnienia wniosku było to, że przez działkę przebiega droga publiczna. W konsekwencji Wojewoda wezwał skarżącą do przedłożenia projektu podziału geodezyjnego ww. działki w celu zatwierdzenia podziału na podstawie art. 96 ust. 1b w zw. z art. 95 pkt 3 u.g.n. Zdaniem skarżącej, Wojewoda w sposób nieuzasadniony próbował przerzucić ciężar dowodowy, a więc przedłożenie projektu podziału geodezyjnego działki, na skarżącą, podczas gdy to on winien podjąć wszelkie niezbędne działania, które mają służyć prawidłowemu ustaleniu stanu faktycznego, w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy, w tym dopuścić dowody przyczyniające się do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Dopiero po wykonaniu ww. czynności organ winien ustalić w sposób prawidłowy stan faktyczny. Również wydaje się, że organ błędnie zinterpretował art. 96 ust. 1b u.g.n. i wiązał z przedłożeniem projektu podziału działki, konieczność zatwierdzenia podziału w drodze odrębnej decyzji. Jak wskazuje art. 96 ust. 1b u.g.n. w przypadku wydzielenia nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa, albo w przypadku wydzielenia części nieruchomości na potrzeby zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie wydaje się decyzji, o której mowa w ust. 1. Ostateczna decyzja o nabyciu własności lub użytkowania wieczystego albo ostateczna decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości zatwierdza podział. W innym przypadku to organ orzekający o zatwierdzeniu podziału nieruchomości musiałby przesądzić o ewidencyjnych granicach nowej nieruchomości, mimo że ustawodawca przypisał innemu organowi kompetencję do oceny nabycia praw do części nieruchomości z mocy prawa. Nadto jak wskazuje art. 97 ust. 1 u.g.n. podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Skarżąca nie legitymuje się natomiast żadnym tytułem prawnym do nieruchomości, nie ma interesu prawnego do sporządzenia mapy podziału działki, a więc nie mogła być podmiotem, którego organ zobowiązał do przedłożenia takiej mapy. Dlatego też organ z urzędu winien przeprowadzić dowód z mapy podziału z wydzieleniem części, co do której prawidłowo stwierdził przesłanki do uwłaszczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 34 ust. 1-4 ustawy z 8 września 2000 r. grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP (ust. 1). Nabycie tego prawa następuje bez obowiązku wniesienia pierwszej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego (ust. 2). Budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie własnością PKP (ust. 3). Nabycie praw, o których mowa, nie może naruszać praw osób trzecich (ust. 4). Z art. 34 ust. 1 ustawy z 8 września 2000 r. wynikają zatem trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby PKP mogły zostać uwłaszczone: - grunt, który ma być przedmiotem uwłaszczenia stanowi własność Skarbu Państwa, - grunt ten 5 grudnia 1990 r. znajdował się w posiadaniu PKP, - do przedmiotowego gruntu PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych. Podkreślić przy tym należy, że wymienione przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Oznacza to, że niespełnienie którejkolwiek z nich, nawet przy spełnieniu pozostałych, uniemożliwia skorzystanie z możliwości uwłaszczenia na podstawie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, a co pozostaje bezsporne, przedmiotowa działka w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz obecnie stanowi własność Skarbu Państwa, a tytuł własności do obecnie prowadzonej dla tej nieruchomości księgi wieczystej został przepisany z księgi wieczystej nr [...], gdzie Skarb Państwa został wpisany na podstawie decyzji Urzędu Wojewódzkiego w K. z 1 sierpnia 1995 r. nr [...] stwierdzającej przejęcie na własność Skarbu Państwa m.in. dz. nr [...], nr [...], nr [...] na podstawie dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej oraz art. 1 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej. Na potwierdzenie posiadania gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. skarżąca przedłożyła z kolei wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. dla dz. nr [...], gdzie własność została wpisana na rzecz Skarbu Państwa - PKP. Przy tym z wykazów zmian gruntowych znajdujących się w sprawie, wynika, że dz. nr [...] uległa podziałowi na dz. nr [...] i nr [...], które wraz z dz. nr [...] w wyniku scalenia i podziału utworzyły m.in. dz. nr [...] (podzieloną następnie m.in. na działkę nr [...]). Ponadto skarżąca do wniosku z 29 maja 2007 r. załączyła oświadczenie osób upoważnionych do reprezentowania PKP – H. C. (Zastępcy Dyrektora ds. technicznych) oraz J. P. (Zastępcy Dyrektora ds. eksploatacyjnych) z 29 maja 2007 r. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, z których wynika, że dz. nr [...] zajęta jest pod infrastrukturę kolejową. W rozpoznawanej sprawie organy nie miały wątpliwości co do spełnienia pierwszej z ww. przesłanek. Stwierdziły jednak, że przeszkodą wydania decyzji pozytywnej było ustalenie w toku postępowania, że na części spornej działki znajduje się droga publiczna, zaś na innej jej części są budynki stanowiące własność osób fizycznych tj.: budynek mieszkalny oraz część budynku mieszkalnego posadowionego w pozostałej części na dz. nr [...], dla której nie założono księgi wieczystej (przy czym z korespondencji prowadzonej z Sądem Rejonowym w D. I Wydziałem Cywilnym wynika, że dz. nr [...] (poprzednio nr [...]) jest przedmiotem postępowania sygn. akt [...] o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, prowadzonego z wniosku osoby fizycznej). Sąd podziela stanowisko Ministra wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i mające oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych, że zajęcie gruntu pod drogę publiczną uniemożliwia nabycie z mocy prawa na tym gruncie prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z 8 września 2000 r. Grunt stanowiący na dzień 5 grudnia 1990 r. drogę publiczną w zarządzie właściwych organów drogowych nie mógł w tej samej dacie znajdować się w posiadaniu PKP, która to okoliczność stanowiła zasadniczą przesłankę dla stania się przez tę nieruchomość przedmiotem użytkowania wieczystego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1277/21, LEX nr 3331746). Podobnie zgodzić się należy z organami, że nie jest możliwe potwierdzenie nabycia użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego bez potwierdzenia nabycia znajdujących się na tym gruncie zabudowań, a które to w okolicznościach niniejszej sprawy stanowią własność osób fizycznych. Podkreślenia jednak wymaga, że w ustalony przez organ stan faktyczny wskazywał, że jedynie część dz. nr [...] była zajęta pod drogę publiczną, jak też zabudowana ww. budynkami, a zatem rozważania organu dotyczące skutków prawnych zajęcia nieruchomości pod pas drogi publicznej i okoliczność własności osoby fizycznej do budynków nie dotyczyły całości nieruchomości będącej przedmiotem rozstrzygnięcia. Tymczasem decyzja wydawana na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z 8 września 2000 r. jest decyzją deklaratoryjną, potwierdzającą nabycie prawa użytkowania wieczystego, które nastąpiło ex lege w dniu 27 października 2000 r. Ustawodawca nałożył na Wojewodę obowiązek wydania decyzji w tym przedmiocie, co powinno nastąpić po wnikliwym ustaleniu stanu faktycznego, a także wyjaśnieniu, w jakim zakresie doszło do ziszczenia się skutków prawnych przewidzianych w art. 34 ust. 1 ww. ustawy. Tych wymogów, w ocenie Sądu, zarówno Wojewoda, jak i Minister w rozpoznawanej sprawie nie spełnili. W piśmie z 26 kwietnia 2022 r. Wojewoda zażądał bowiem od skarżącej przedłożenia w wyznaczonym terminie projektu podziału geodezyjnego spornej działki, uzgodnionego z zarządcą przedmiotowych dróg publicznych, a w związku z niewykonaniem tego wezwania wydał decyzję odmowną co do całej nieruchomości. W ocenie Sądu, powyższy sposób postępowania narusza art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Zgodnie bowiem z art. 7 K.p.a. to na organie ciąży obowiązek dokonania wszelkich czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia. Wyrażona w art. 7 K.p.a. zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ konieczność podejmowania wszelkich czynności które służą rozstrzygnięciu sprawy. Organ z urzędu zobowiązany jest przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Nie znaczy to oczywiście, że strona jest zwolniona ze współdziałania, co jednak nie oznacza, że zwalnia to organ od działania. Jak się wskazuje w orzecznictwie brak jest w świetle art. 7 K.p.a. podstaw do biernej postawy organu w sytuacji, w której oczywistym jest, tak jak w tym przypadku, że strona skarżąca ma prawo do uwłaszczenia ale z pewnym ograniczeniem. Strona postępowania administracyjnego ma prawo liczyć na to, że organ podejmie wszystkie niezbędne czynności które będą służyły prawidłowemu ustaleniu stanu faktycznego (art. 8 K.p.a.), w sposób wyczerpujący zbierze i rozpatrzy materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.), w tym dopuści dowody przyczyniające się do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego (art. 75 § 1 K.p.a.) i dopiero na podstawie prawidłowo zebranych dowodów ustali stan faktyczny, do czego zobowiązuje go art. 80 K.p.a. Organ co prawda prawidłowo ustalił stan faktyczny jednakże nie przeprowadził ostatniego dowodu tj. nie zlecił sporządzenia mapy podziału bezzasadnie przerzucając ten obowiązek na stronę (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 23 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2560/22, z 8 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2806/22, z 30 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2690/22; https://cbois.nsa.gov.pl) . Oczywiście nie budzi wątpliwości, że wydanie decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego co do części nieruchomości może nastąpić po uprzednim sporządzeniu dokumentacji geodezyjnej niezbędnej do celów podziałowych, która powinna stanowić załącznik do decyzji (zob. E. Bończak-Kucharczyk [w:] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 96). Nie można jednak wymagać od jednej ze stron postępowania, aby to ona składała do akt sprawy dokument mający następnie stanowić niezbędny element władczego rozstrzygnięcia organu. Ustalenie zakresu przedmiotowego i terytorialnego wystąpienia przesłanek z art. 34 ust. 1 ustawy z 8 września 2000 r. należy bowiem, jak już wspomniano, do obowiązków organu administracji państwowej. Jak wynika z akt sprawy i co przyznał sam organ, PKP przedstawiły w toku postępowania dokumenty, w ich ocenie wystarczające do stwierdzenia wystąpienia przesłanki posiadania gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. Przebieg dróg publicznych, jak i kwestia zabudowania w części przedmiotowej działki budynkami stanowiącymi własność osoby fizycznej nie budziły również w tej sprawie zasadniczych wątpliwości. Domaganie się zatem od strony postępowania przygotowania projektu podziału geodezyjnego należy uznać za bezzasadne przerzucanie kosztów postępowania na jego stronę, do czego organ nie był uprawniony. Zwrócić należy również uwagę, że zgodnie z art. 96 ust. 1b u.g.n. w przypadku wydzielania nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa, nie wydaje się decyzji o podziale o której mowa w ust. 1 tego przepisu. Ostateczna decyzja o nabyciu własności lub użytkowania wieczystego zatwierdza podział. Na podstawie art. 96 ust. 1b u.g.n. dokonuje się zatwierdzenia podziału w decyzji potwierdzającej nabycie własności lub nabycie użytkowania wieczystego a rozstrzygnięcie o podziale znajduje się w sentencji decyzji. Należy zatem sporządzić mapę podziału, która stanowi załącznik do decyzji. Z przepisem tym koreluje art. 95 pkt 3 u.g.n., zgodnie z którym wydzielenie części nieruchomości, której część została nabyta z mocy prawa może nastąpić niezależnie od ustaleń planu miejscowego. Poza tym w świetle przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami brak jest podstaw do sporządzenia mapy przez podmiot, który nie ma interesu prawnego w żądaniu podziału. Takiego interesu prawnego nie ma jeszcze skarżąca, gdyż nie legitymuje się żadnym tytułem prawnym do nieruchomości (art. 97 ust. 1 u.g.n.). Rozpatrując sprawę ponownie, Wojewoda weźmie pod uwagę powyższe rozważania Sądu, a w przypadku stwierdzenia, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki określone w art. 34 ust. 1 ustawy z 8 września 2000 r. jedynie co do części nieruchomości, wyda decyzję stwierdzającą nabycie prawa użytkowania wieczystego co do tej części, po uprzednim wydzieleniu części nieruchomości zajętej pod drogi publiczne i budynki stanowiące własność osoby fizycznej, jak też po ustaleniu, na jaki etapie jest toczące się pod sygn. akt [...] przed Sądem Rejonowym w D. I Wydziałem Cywilnym postępowanie o zasiedzenie części dz. nr [...] (poprzednio nr [...]), prowadzone z wniosku osoby fizycznej. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) orzekł jak w sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 7 czerwca 2023
- Symbol z opisem
- 6070 Uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych
- Hasła tematyczne
- Nieruchomości
- Skarżony organ
- Minister Rozwoju
- Sędziowie
- Anna Falkiewicz-Kluj Anna Milicka-Stojek /sprawozdawca/ Łukasz Trochym /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 7, 77 par. 1, 80 · Dz.U. 2022 poz. 2000
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c · Dz.U. 2023 poz. 1634
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny