I SA/Wa 1088/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Monika Sawa (spr.) sędzia WSA Gabriela Nowak asesor WSA Kamil Kowalewski Protokolant stażysta referent Magdalena Matusik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2024 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 lutego 2024 r. nr DSZ-V.4321.2.78.2024.MU w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego oddala skargę.

Decyzją z 23 lutego 2024 r., nr DSZ-V.4321.2.78.2024.MU Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (Minister/Organ), po rozpatrzeniu odwołania [...] (skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 13 lutego 2023 r., nr 755/PSXII/2023 w przedmiocie ustalenia i zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego na dziecko [...] w okresie od 1 marca 2018 r. do 30 września 2018 r. w wysokości 3500,00 złotych łącznie z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. [...], wnioskiem z 11 września 2017 r. wystąpiła do Burmistrza Miasta [...] o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci [...]. W wyniku rozpatrzenia powyżej wskazanego wniosku skarżącej, Burmistrz Miasta [...] decyzją z 25 października 2017 r., nr ŚW.8255-1952/17 przyznał [...] świadczenie wychowawcze na dzieci [...] w okresie od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. Skarżąca, w dniu 16 lipca 2018 r. złożyła oświadczenie w trybie art. 75 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej jako: k.p.a.), w którym wskazała, że jej mąż od 8 stycznia 2018 r. pracuje w Holandii. W związku z tym Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] pismem z 19 lipca 2018 r., zwrócił się do Wojewody Śląskiego z pytaniem czy w sprawie znajdą zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W odpowiedzi Wojewoda pismem z 18 grudnia 2018 r. poinformował, że w sprawach dotyczących uprawnień skarżącej do świadczenia wychowawczego na dzieci [...] oraz zasiłku rodzinnego a także dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci [...], w okresie od 1 lutego 2018 r. do 31 października 2018 r. znajdą zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego gdyż ojciec dzieci [...] wykonywał w tym okresie na terenie Holandii działalność zawodową (tj. od 8 stycznia 2018 r.) i w związku z tym w zakresie świadczeń podlegał ustawodawstwu innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Wobec powyższego, decyzją z 30 stycznia 2019 r., nr ŚW.5600.48.2019 Burmistrz Miasta [...] uchylił decyzję własną z 25 października 2017 r., nr ŚW.8255-1952/17 za okres od 1 lutego 2018 r. w przedmiocie świadczenia wychowawczego na dzieci [...]. Decyzją z 24 kwietnia 2020 r., nr 2081/PSXII/2020 Wojewoda Śląski w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, po rozpatrzeniu wniosku z 11 września 2017 r. odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego w okresie od 1 marca 2018 r. do 30 września 2018 r. na dziecko [...]. W uzasadnieniu wskazał, że po uwzględnieniu dochodu uzyskanego przez [...] w lutym 2018 r. na terenie Holandii ustalił, że miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekroczył ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do świadczenia na pierwsze dziecko. Organ ustalił także, że w okresie tym wnioskodawczyni zamieszkiwała wraz z dziećmi na terenie Polski i była ubezpieczona w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zaś ojciec dzieci wykonywał pracę na terenie Holandii. W związku z tym organ przyjął, że państwem pierwszeństwa do rozpatrywania uprawnień do świadczenia wychowawczego, stosownie do art. 68 ust. 1b (i) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) z dnia 29 kwietnia 2004 r., nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. WE L 166/1 z 30 kwietnia 2004 r. ze zm.), była Polska. Odwołując się do treści art. 5 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2407 – u.p.p.w.d.) wskazał, że świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na jedną osobę nie przekracza kwoty 800,00 złotych lub 1200,00 złotych w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne. Świadczenie wychowawcze na drugie i kolejne dziecko do ukończenia 18 roku życia nie jest uzależnione od dochodu. W tym stanie rzeczy uznał, że w okresie 1 marca 2018 r. do 30 września 2018 r. skarżącej nie przysługiwało prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko [...] ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego. W konsekwencji Wojewoda Śląski decyzją z 13 lutego 2023 r., nr 755/PSXII/2023 uznał świadczenie wychowawcze wypłacone skarżącej w okresie od 1 marca 2018 r. do 30 września 2018 r. na dziecko [...] w łącznej wysokości 3500,00 złotych za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze i zobowiązał skarżącą do zwrotu kwoty 3500,00 złotych nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego na dziecko [...] w okresie od 1 marca 2018 r. do 30 września 2018 r., łącznie z ustawowymi odsetkami za opóźnienie naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia wychowawczego do dnia zapłaty. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że skarżącej zostało wypłacone świadczenie wychowawcze w okresie od 1 marca 2018 r. do 30 września 2018 r. na dziecko [...] na podstawie decyzji Burmistrza Miasta [...] z 25 października 2017 r., która została uchylona decyzją tego organu z 30 stycznia 2019 r. Wobec uchylenia wskazanej decyzji, Wojewoda Śląski decyzją z 24 kwietnia 2020 r. odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego w okresie od 1 marca 2018 r. do 30 września 2018 r. na dziecko [...] z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Zatem, zdaniem organu, należało na podstawie art. 16 ust. 10 u.p.p.w.d. wszcząć postępowanie w sprawie ustalenia, czy wypłacone w rzeczonym okresie świadczenie wychowawcze zostało pobrane nienależnie. Organ wskazał, że ojciec dziecka – [...] był aktywny zawodowo na terenie Królestwa Niderlandów od 8 stycznia 2018 r., o czym został poinformowany dopiero w oświadczeniu z 16 lipca 2018 r.. Wskazał że skarżąca była prawidłowo pouczona w dacie złożenia wniosku tj. 11 września 2017 r. o konieczności niezwłocznego poinformowania podmiotu realizującego wypłatę świadczenia wychowawczego o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do tego świadczenia. Mając na uwadze powyższe Wojewoda uznał, że świadczenie wychowawcze pobrane przez skarżącą w okresie od 1 marca 2018 r. do 30 września 2018 r. na dziecko [...] jest nienależnie pobranym świadczeniem wychowawczym, gdyż zostało wypłacone pomimo wystąpienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie jego wypłaty przez okres siedmiu miesięcy. W rezultacie rozpatrzenia odwołania skarżącej z 2 marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z 12 kwietnia 2023 r., nr SKO.PSŚ/41.5/774/2023/7208 utrzymało w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 13 lutego 2023 r., nr 755/PSXII/2023. Wyrokiem z 10 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 985/23 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 12 kwietnia 2023 r., ze względu na to, że organem właściwym do rozpoznania i rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy był Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Po przekazaniu niniejszej sprawy do organu właściwego, zaskarżoną decyzją z 23 lutego 2024 r. Minister utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 13 lutego 2023 r., nr 755/PSXII/2023. W uzasadnieniu Minister po odwołaniu się do treści art. 1 ust 2 i 3 oraz art. 16 ust 2 i 6 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci wskazał, że organ drugiej instancji nie bada obecnie zasadności odmowy prawa do świadczenia wychowawczego, gdyż postępowanie w tym zakresie zostało zakończone decyzją Wojewody Śląskiego z 24 kwietnia 2020 r. Minister wskazał następnie, że zgodnie z art 16 ust 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, wojewoda ustala i dochodzi zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w sprawach, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przepisy art. 25 powołanej ustawy stosuje się odpowiednio. Ponadto, zgodnie z art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 6, ust 3 i ust 9 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się m.in.: świadczenie wychowawcze wypłacone mimo braku prawa do tego świadczenia. Od kwot nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2,3,5 i 6 ww. ustawy, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie, chyba że przyznanie świadczenia wychowawczego było następstwem błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczenia wychowawczego. Kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowym za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Minister dodał jednocześnie, że obowiązek zwrotu jest instytucją zapobiegającą pobieraniu świadczeń rodzinnych i świadczenia wychowawczego przez osoby nieuprawnione do nich, które w toku postępowania nie wykazały całego, istotnego dla sprawy stanu faktycznego, albo też zaniechały realizacji ciążącego na nich, jako uprawnionych, obowiązku informowania organu, o każdej zmianie okoliczności faktycznych mających wpływ na dalsze przysługiwanie świadczenia, a organ z urzędu nie wykrył tych zdarzeń ani w postępowaniu, ani też w ramach kontroli legalności pobierania świadczeń rodzinnych (por. A. Korcz - Maciejko i W. Maciejko, wyd. Beck 2009 r.. Komentarz do ustawy o świadczeniach rodzinnych, s. 455). Następnie, zaznaczono, że we wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego skarżąca nie wskazała, że któryś z członków jej rodziny przebywa poza granicami Polski w kraju, w którym zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i osiąga z tego tytułu dochód. Podkreślono, że skarżąca została pouczona, że w przypadku zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, w szczególności zaistnienia okoliczności wymienionych w oświadczeniu osoba ubiegająca się jest obowiązana niezwłocznie powiadomić o tych zmianach podmiot realizujący świadczenie. We wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego zostało również wskazane, iż niepoinformowanie organu właściwego, prowadzącego postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego o zmianach, o których mowa powyżej, może skutkować powstaniem nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego i w konsekwencji sankcją jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Minister odwołując się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 21 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 733/19 wskazał, że skuteczne pouczenie, to takie pouczenie, które było sformułowane i przedstawione konkretnemu adresatowi w taki sposób, że - zgodnie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego - można przyjąć, iż ów adresat miał świadomość pobierania nienależnego świadczenia. W konsekwencji. ocena świadomego działania świadczeniobiorcy wymaga ustalenia, czy były mu znane odpowiednie przepisy prawa, to jest czy był skutecznie powiadomiony o okolicznościach, których zaistnienie miało wpływ na istnienie uprawnienia, przy czym owa skuteczność oznacza formę pisemną, z użyciem języka zrozumiałego dla świadczeniobiorcy, z równoczesnym wskazaniem grożących stronie sankcji za wprowadzenie organu w błąd. Minister podkreślił, że kwestia prawidłowości i skuteczności udzielonego pouczenia nie budzi w niniejszej sprawie żadnych wątpliwości Minister zwrócił uwagę, że świadczenie wychowawcze zostało skarżącej przyznane decyzją Burmistrza Miasta [...] na skutek jej wniosku i załączonych do wniosku dokumentów oraz braku oświadczenia, że skarżąca lub członek rodziny przebywa poza granicami kraju i osiąga z tego tytułu dochód. W związku z tym, zdaniem Ministra brak jest okoliczności wskazujących na błędne działanie organu skutkującego możliwością nienaliczania odsetek od nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. skutkującego możliwością nienaliczania odsetek od nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. W ocenie Ministra organ pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że w związku z odmową przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko [...] za okres od 1 marca 2018 r. do 30 września 2018 r., świadczenie wychowawcze pobrane przez skarżącą na dziecko [...] za ww. okres w wysokości 3 500 zł jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca, następującego po dniu wypłaty świadczenia wychowawczego. Minister podkreślił przy tym, że wojewoda jest zobowiązany do dochodzenia nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego za okres, w którym zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego Odnosząc się do argumentów odwołania, organ wskazał, że wnioskodawca jest zobowiązany do podania wszystkich informacji, które mają wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego w momencie składania wniosku lub niezwłocznego poinformowania o ww. okolicznościach jeżeli doszło do zmiany sytuacji w trakcie trwania okresu świadczeniowego. Minister podał, że jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach w sprawy, o zatrudnieniu ojca dzieci na terytorium Niderlandów skarżąca powiadomiła organ wypłacający świadczenie w oświadczeniu z dnia 16 lipca 2018 r. Organ wyjaśnił, że pouczenie zawarte we wniosku, jest standardowym pouczeniem mającym na celu skuteczne poinformowanie strony, że w przypadku zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, w szczególności zaistnienia okoliczności wymienionych w oświadczeniu, osoba ubiegająca się jest obowiązana niezwłocznie powiadomić o tych zmianach podmiot realizujący świadczenie wychowawcze. Wskazał, iż zastosowana w nim forma jest powszechnie stosowanym zwrotem, skonstruowanym w zrozumiały sposób, tak aby zapewnić stronie możliwość prawidłowego postępowania, także w sytuacji, gdy strona nie posiada wykształcenia prawniczego. Podkreślił, że w pouczeniu jest zawarta informacja, że niepoinformowanie organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego o zmianach, mających wpływ na ustalenie prawa do tego świadczenia, może skutkować powstaniem nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, a w konsekwencji – koniecznością jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Podkreślił także, że odmowa przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko nie była wynikiem ustalenia kraju pierwszeństwa do wypłaty świadczenia wychowawczego a przekroczeniem kryterium dochodowego. Nieistotne jest zatem na gruncie niniejszej sprawy czy tożsame świadczenia zostały pobrane z instytucji zagranicznej. Na marginesie powyższych rozważań Minister zwrócił uwagę, że art 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, który Wojewoda Śląski powołał w uzasadnieniu swojej decyzji, został uchylony. Wobec powyższego, podstawą prawną do uznania, iż ww. świadczenie wychowawcze jest świadczeniem nienależnie pobranym jest art. 25 ust. 2 pkt 6 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Powyższe, zdaniem Ministra, nie ma jednakże wpływu na ważność wydanej decyzji, gdyż decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o art. 25 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Organ podał ponadto, że zgodnie z art 20 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw, sprawy o nienależnie pobrane świadczenia wychowawcze realizowane w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego za okres do dnia 31 maja 2022 r. są rozpatrywane na podstawie przepisów dotychczasowych. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...], zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. polegające na złamaniu zasad praworządności, poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rozpatrzenia całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów, w szczególności pominięciu istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, dotyczącej faktu, że środki z tytułu zasiłku wychowawczego, wypłacone skarżącej w rozpatrywanym okresie, zostały w całości przeznaczone na częściowe porycie wydatków związanych z wychowaniem córki [...], w tym z opieką nad nią i zaspokojeniem jej potrzeb życiowych oraz nie pobierania przez [...] jakiegokolwiek świadczenia (w tym wychowawczego) na terenie Holandii; b) Art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ II instancji winien uchylić decyzję i umorzyć postępowanie; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci poprzez brak jego zastosowania w niniejszej sprawie podczas, gdy wypłacone skarżącej świadczenie wychowawcze spełniło swój cel określony w cytowanym przepisie, ponieważ zostało w całości przeznaczone na częściowe porycie wydatków związanych z wychowaniem córki [...], w tym z opieką nad nią i zaspokojeniem jej potrzeb życiowych, co stanowi okoliczność, która ma istotny wpływ na ocenę, czy świadczenie to było nienależne; b) art. 25 ust. 2 pkt 1 (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2019 r.) w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w zw. z art. 68 ust. 1 pkt b ppkt i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 roku w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji organu pierwszej instancji i bezzasadnym uznaniem, że świadczenia wypłacone skarżącej w okresie od 01.03.2018 roku do 30.09.2018 roku są świadczeniami nienależnie pobranymi podczas, gdy pouczenie zawarte we wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego jest niewystarczające do uznania, że skarżąca była prawidłowo pouczona o sytuacjach skutkujących utratą prawa do świadczenia wychowawczego oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazał, że (mimo błędnego pouczenia) skarżąca wypełniła ciążący na niej obowiązek i poinformowała odpowiedni organ o fakcie wykonywania przez [...] pracy zarobkowej na terenie Holandii w wyżej wskazanym okresie i ojciec dziecka - [...] nie pobierał jakiegokolwiek świadczenia (w tym wychowawczego) na terenie Holandii. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody Śląskiego z 13 lutego 2023 roku i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 7 czerwca 2024 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 23 lutego 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 13 lutego 2023 r. ustalającą i zobowiązującą do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego na dziecko [...] w okresie od 1 marca 2018 r. do 30 września 2018 r. w wysokości 3500,00 złotych łącznie z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 1981) - sprawy o nienależnie pobrane świadczenia wychowawcze realizowane w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego za okres do dnia 31 maja 2022 r. są rozpatrywane na podstawie przepisów dotychczasowych. Zgodnie z art. art. 1 ust. 2 i 3 ustawy prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje m.in. obywatelom polskim, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. W myśl art. 4 ust. 1 i 2 u.p.p.w.d., celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (ust. 1). Świadczenie wychowawcze przysługuje: 1) matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, albo 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego, albo 3) opiekunowi prawnemu dziecka, albo 4) dyrektorowi domu pomocy społecznej, albo 5) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (ust. 2). Świadczenie wychowawcze przysługuje do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia (art. 4 ust. 3). Świadczenie wychowawcze przysługuje w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko (art. 5 ust. 1). Stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 4 u.p.p.w.d., świadczenie wychowawcze nie przysługuje, jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą na dziecko świadczenie o podobnym charakterze do świadczenia wychowawczego, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.p.p.w.d. w przypadku, gdy matka, ojciec, opiekun prawny lub opiekun faktyczny dziecka przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami, w tym informacjami dotyczącymi sprawy, wojewodzie. W przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczenia wychowawczego lub członka rodziny tej osoby, lub rodzica dziecka w dniu ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, przekazując niezbędne dokumenty, w tym informacje (ust. 2). W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także okres, w którym przepisy te mają zastosowanie (ust. 4). W przypadku, gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego ustala prawo do świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11 u.p.p.w.d. za okres, o którym mowa w ust. 4 (ust. 5). W przypadku, gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla prawo do świadczenia wychowawczego za okres, o którym mowa w ust. 4 (ust. 6). W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ustala prawo do świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11 za okres, o którym mowa w ust. 4 (ust. 7). Wojewoda ustala i dochodzi zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w sprawach, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przepis art. 25 stosuje się odpowiednio (ust.10). W przypadku zwrotu przez instytucję państwa, o którym mowa w ust. 1, nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego zgodnie z przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wojewoda może umorzyć pozostałą kwotę nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w całości lub w części, w szczególności jeżeli pozostała kwota wynika z różnicy kursowej (ust. 11). Natomiast w myśl art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 6, ust. 3 i ust. 9 ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu (ust.1). Za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się świadczenie wychowawcze wypłacone mimo braku prawa do tego świadczenia (ust. 2 pkt 6). Od kwot nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, 3, 5 i 6, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie, chyba że przyznanie świadczenia wychowawczego było następstwem błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczenia wychowawczego (ust. 3). Kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia wychowawczego do dnia spłaty (ust. 9). Zdaniem Sądu Minister prawidłowo uznał, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d. dla uznania za nienależnie pobrane przez skarżącą świadczenie wychowawczego na dziecko [...] za okres od 1 marca 2018 r. do 30 września 2018 r. Podkreślić w tym miejscu należy, że odmowa przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w niniejszej sprawie nie była wynikiem ustalenia kraju pierwszeństwa do wypłaty świadczenia wychowawczego lecz wynikała wyłącznie z ustalenia, że zostało przekroczone kryterium dochodowe na członka rodziny. Nie jest zatem istotne na gruncie niniejszej sprawy czy świadczenia z tego tytułu zostały pobrane przez ojca dziecka na terenie Holandii. Nie jest również istotne, że środki te zostały przeznaczone na pokrycie kosztów związanych z wychowaniem dziecka. Sąd zwraca bowiem uwagę, że uzależnienie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko od kryterium dochodowego wynikało z przepisów prawa i było jednolite dla wszystkich obywateli. Sąd zwraca także uwagę, że fakt przekroczenia kryterium dochodowego jak również prawidłowości pouczenia nie był w tej sprawie kwestionowany. Jak wynika z akt sprawy, po złożeniu przez skarżącą wniosku z 11 września 2017 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego Burmistrz Miasta [...] decyzją z 25 października 2017 r. przyznał skarżącej świadczenia wychowawcze na dzieci – [...] w okresie od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. Przyznane świadczenie zostało wypłacone. Następnie 16 lipca 2018 r., skarżąca poinformowała organ, że jej mąż [...] od 8 stycznia 2018 r. podjął aktywność zawodową na terenie Holandii. W związku z tym Burmistrz Miasta [...], po uzyskaniu informacji, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wszczął z urzędu postępowanie i ostateczną decyzją z 30 stycznia 2019 r. uchylił decyzję własną z 25 października 2017 r. przyznającą skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego na dzieci – [...] za okres od 1 lutego 2018 r. do 30 września 2018 r. Jak wynika z akt tej decyzji skarżąca nie zakwestionowała. Następnie Wojewoda Śląski, jako właściwy w związku zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, decyzją z 24 kwietnia 2020 r. odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia wychowawczego za okres od 1 marca 2018 r. do 30 września 2018 r. na dziecko [...]. Brak jest również dowodu aby tę decyzję skarżąca zakwestionowała. Jednocześnie Wojewoda, informacją z 21 kwietnia 2020 r., przyznał skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego na okres od 1 lutego 2018 r. do 30 września 2018 r. na dziecko [...] oraz dziecko [...] na okres od 1 lutego 2018 r. do 28 lutego 2018 r. Skoro zatem, decyzja Burmistrza Miasta [...] z 30 stycznia 2019 r. uchyliła prawo do świadczenia wychowawczego przyznane skarżącej decyzją tego organu z 25 października 2017 r. zaś Wojewoda Śląski decyzją z 24 kwietnia 2020 r. odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia wychowawczego w okresie od 1 marca 2018 r. do 30 września 2018 r na dziecko [...] i obie decyzje są ostateczne, to organy prawidłowo uznały, że świadczenie za ten okres zostało wypłacone bez podstawy prawnej, a w konsekwencji stanowi ono świadczenie nienależnie pobrane. Dla uznania tego świadczenia za nienależnie pobrane istotne jest bowiem obiektywne zaistnienie okoliczności objętych hipotezą normy prawnej z art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d., a nie przyczyny jakie do jego zaistnienia doprowadziły. Jak wynika z przytoczonych przez organ a nie kwestionowanych przez skarżącą pouczeń zawartych we wniosku z 11 września 2017 r. skarżąca była zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia organu o zaistnieniu okoliczności mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. Taką okolicznością było niewątpliwie uzyskiwanie przez męża skarżącej od stycznia 2018 r. dochodu na terenie Holandii. Skarżąca o tej okoliczności poinformowała organ dopiero 16 lipca 2018 r., sześć miesięcy po jej powstaniu a zatem nie uczyniła tego niezwłocznie. W tej sytuacji, organ był zobowiązany wydać decyzję o ustaleniu, że wypłacone świadczenie wychowawcze jest nienależnie pobrane i o zobowiązaniu skarżącej do jego zwrotu. W związku z tym zarzuty skargi naruszenia prawa procesowego i materialnego, w tym 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z 25 ust. 2 pkt 1 i 6 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci w zw. z art. 68 rozporządzenia, polegające na tym, że organ nie wziął pod uwagę faktu, że wypłacone skarżącej środki z tytułu pobranego świadczenia wychowawczego zostały w całości przeznaczone na częściowe porycie wydatków związanych z wychowaniem córki [...], w tym z opieką nad nią i zaspokojeniem jej potrzeb życiowych oraz nie pobierania przez [...] jakiegokolwiek świadczenia (w tym wychowawczego) na terenie Holandii, jak wskazano wyżej, nie znajdują uzasadnienia w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Od daty decyzji Burmistrza [...] uchylającej prawo doświadczenia i Wojewody Śląskiego odmawiającej prawo do świadczenia skarżąca była świadoma, że świadczenie wychowawcze za okres od 1 marca 2018 r. do 30 września 2018 r. na córkę [...] jej nie przysługiwało. Podnieść należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych jest ugruntowane stanowisko, że wprowadzając warunek stosownego pouczenia ustawodawca zmierzał do tego, aby obowiązek zwrotu świadczenia nienależnie pobranego ciążył wyłącznie na osobach, które pobierały dane świadczenie w sposób w pełni świadomy w tym znaczeniu, że zdawały sobie sprawę, że świadczenie im nie przysługuje. W konsekwencji pouczenie, o którym mowa czy to w ustawie o świadczeniach rodzinnych czy też w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, to tylko takie pouczenie, które było sformułowane i przedstawione konkretnemu adresatowi w taki sposób, że – zgodnie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego – można przyjąć, że ów adresat miał świadomość pobierania przez pewien czas nienależnego świadczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 września 2020 r., sygn. akt I OSK 419/20). W świetle powyższego zarzuty skargi są nieuzasadnione, organy obu instancji bowiem wnikliwie, wszechstronnie, rzetelnie i obiektywnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu sprawy oraz przekonująco uzasadniły swoje decyzje zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.