I SA/Sz 974/21

Sygn. [...] I SA/Sz 974/21 P O S T A N O W I E N I E Dnia 2 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu [...] lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym skargi W. G. na działanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie zawieszenia postępowania p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.

W. G. (dalej: "skarżący") pismem z [...] listopada 2021 r. wniósł skargę na działanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. (dalej: "Dyrektor IAS") polegające na kontynuowaniu postępowania odwoławczego w sprawie określenia straty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r., pomimo złożenia wniosku do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w W. (dalej; "Szef KAS") o wyłączenie Dyrektora IAS od rozpoznawania odwołania, którego następstwem powinno być zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, ze zm.), dalej: "O.p.". Skarga została wniesiona za pośrednictwem organu podatkowego, a następnie wraz z odpowiedzią przekazana sądowi administracyjnemu. Z uzasadnienia skargi i akt sprawy wynika, że w dniu [...] lipca 2021 r. Naczelnik US określił skarżącemu wysokość straty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. Pismem z [...] lipca 2021 r. skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji (wpływ [...] lipca 2021 r.). Natomiast w piśmie z [...] lipca 2021 r. 2021 r. wystąpił do Szefa KAS z wnioskiem o wyłączenie Dyrektora IAS w S. od rozpoznawania odwołania (wpływ [...] lipca 2021 r.). Postanowieniem z [...] sierpnia 2021 r. Szef KAS odmówił wyłączenia Dyrektora IAS w S.. Pismem z [...] listopada 2021 r. organ podatkowy zawiadomił skarżącego o prawie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (doręczone [...] listopada 2021 r.). W odpowiedzi na ww. zawiadomienie z [...] listopada 2021 r., skarżący zawarł wniosek o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii właściwości przez Szefa KAS. Postanowieniem z [...] listopada 2021 r. organ podatkowy odmówił zawieszenia postępowania (doręczenie [...] listopada 2021 r.). Natomiast decyzją z [...] listopada 2021 r. organ utrzymał w mocy decyzję Naczelnika US w G. z [...] lipca 2021 r. (doręczenie [...] listopada 2021 r.). Wniosek skarżącego o wyłączenie Dyrektora IAS w S. od rozpoznawania sprawy i jej przekazanie do rozpoznania innemu organowi, oparty został na przepisie art. 130 § 3 O.p. Zdaniem skarżącego wniosek o wyłączenie organu powinien skutkować zawieszeniem postępowania do czasu zajęcia stanowiska przez Szefa KAS. Skarżący podkreślił, że w wyniku rozstrzygnięcia Szefa KAS, postępowanie organu podatkowego może okazać się nieważne, więc zawieszenie postępowania odwoławczego było obowiązkowe. Wyjaśnił, że organ poinformował go o prawie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, co potwierdzało, iż kontynuowane jest postępowanie odwoławcze. Końcowo skarżący wniósł o orzeczenie przez Sąd o obowiązku zawieszenia przez Dyrektora IAS postępowania odwoławczego oraz uznanie dotychczasowych czynności tego organu w postępowaniu odwoławczym za bezskuteczne. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o odrzucenie skargi. Wskazał, że skarga i zarzuty w niej zawarte nie znajdują uzasadnienia w stanie prawnym i faktycznym sprawy. Zdaniem organu brak było podstaw do zawieszenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p., w tym zakresie przeprowadził wykładnię ww. regulacji. Ponadto zwrócił uwagę, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż postanowieniem z [...] sierpnia 2021 r. Szef KAS odmówił wyłączenia Dyrektora IAS w S. od udziału w postępowaniu, które dotyczy rozpatrzenia odwołania od decyzji z [...] lipca 2021 r. Na postanowienie nie przysługiwał środek zaskarżenia. Ostateczne postanowienie Szefa KAS wpłynęło do organu [...] sierpnia 2021 r., co zdaniem organu dawało podstawę do kontynuowania postępowania odwoławczego. Organ wyjaśnił, że po rozpoznaniu wniosku skarżącego z [...] listopada 2021 r. o zawieszenie postępowania odwoławczego, wydał [...] listopada 2021 r. postanowienie odmawiające zawieszenia. Skarżąca skorzystała z prawa do zażalenia (pismo z [...] grudnia 2021 r.), a na dzień przekazania niniejszej skargi ww. zażalenie nie zostało rozpoznane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Na wstępie Sąd zaznacza, że przyjął, iż przedmiotem skargi jest działanie Dyrektora IAS polegające na kontynuowaniu postępowania odwoławczego w sprawie określenia straty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. pomimo złożenia przez skarżącego wniosku do Szefa KAS o wyłączenie Dyrektora IAS w S. od rozpoznawania odwołania. Zdaniem skarżącego okoliczność ta powinna skutkować zawieszeniem postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Organ natomiast stwierdził, że takie twierdzenie nie znajduje uzasadnienia w stanie prawnym i faktycznym sprawy. Wskazać trzeba, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd weryfikuje w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W związku z powyższym zasadne jest ponowne przybliżenie kluczowych elementów stanu faktycznego sprawy. W dniu [...] lipca 2021 r. Naczelnik US określił skarżącemu wysokość straty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. Pismem z [...] lipca 2021 r. skarżący wniósł odwołanie na tę decyzję (wpływ [...] lipca 2021 r.). Pismem z [...] lipca 2021 r. 2021 r. skarżący wystąpił do Szefa KAS z wnioskiem o wyłączenie Dyrektora IAS w S. od rozpoznawania odwołania (wpływ [...] lipca 2021 r.). Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. Szef KAS odmówił wyłączenia Dyrektora IAS w S.. Następnie pismem z [...] listopada 2021 r. organ podatkowy zawiadomił skarżącego o prawie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (doręczone [...] listopada 2021 r.). Pismem z [...] listopada skierowanym do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu podatkowego, skarżący zaskarżył działanie tego organu. W piśmie z [...] listopada 2021 r. skarżący skierował do organu podatkowego wniosek o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii właściwości przez Szefa KAS. Postanowieniem z [...] listopada 2021 r. organ podatkowy odmówił zawieszenia postępowania (doręczenie [...] listopada 2021 r.). Natomiast decyzją z [...] listopada 2021 r. organ utrzymał w mocy decyzję Naczelnika US w G. z [...] lipca 2021 r. (doręczenie [...] listopada 2021 r.). Analiza przedstawionego powyżej przebiegu kolejnych czynności pozwoliła Sądowi na stwierdzenie, że formuła zaskarżenia działań organu podatkowego przez skarżącego (pismo z [...] listopada 2021 r.) przyjmuje postać tzw. skargi powszechnej (w odróżnieniu od skargi do sądu administracyjnego), jaką strona niezadowolona z działania organu może wnieść na zasadzie Działu VIII "Skargi i wnioski" ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. - dalej: "k.p.a."). Przedmiotem skargi powszechnej może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 k.p.a.). W postępowaniu skargowym, rozpatrywanym w trybie Działu VIII k.p.a., nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, a jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze oraz o sposobie załatwienia skargi. W konsekwencji, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu w świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że w sprawach skarg i wniosków, o których mowa w Dziale VIII k.p.a., nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1961/11 oraz postanowienia: z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I OZ 2049/16; z 14 października 2016 r.,sygn. akt I OSK 2091/16; z 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09; z 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09; z 15 maja 2009 r., sygn. akt I OZ 520/09; z 1 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 395/06; z 26 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 26/07). Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; inne niż określone w punktach poprzedzających akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego K.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w punkcie poprzedzającym, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punktach 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku interpretacji przepisów prawa podatkowego, opinii zabezpieczających i odmowy wydania opinii zabezpieczających; bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w punktach 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się, więc kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym art. 3 p.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie p.p.s.a., jak wymienione w art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w powołanej wyżej regulacji. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie skarżący jednoznacznie wskazał, iż skarży działanie Dyrektora IAS polegające na kontynuowaniu postępowania odwoławczego pomimo złożenia przez niego wniosku o zawieszenie postępowania, w związku z wnioskiem o wyłączenie organu podatkowego od rozpoznawania sprawy. Nie można również pomijać powoływanych na wstępie rozważań czynności jakie zostały podjęte zarówno przez organ, jak i skarżącego w toku postępowania odwoławczego. Skarżący wnosząc przedmiotową skargę z [...] listopada 2021 r. (nadaną [...] listopada 2021 r.) nie zmierzał do zaskarżenia bezczynności, czy przewlekłego postępowania w przedmiocie zawieszenia postępowania w trybie przewidzianym przepisami p.p.s.a.. Jak bowiem wynika z akt sprawy ostateczne postanowienie Szefa KAS zostało wydane [...] sierpnia 2021 r., a wniosek o zawieszenie postępowania został zamieszczony przez skarżącego w piśmie z [...] listopada 2021 r. Ponadto wniosek ten został rozpoznany, a skarżący skorzystał z przysługującego mu środka zaskarżenia w postaci zażalenia na postanowienie Dyrektora IAS, którym odmówiono zawieszenia postępowania odwoławczego. Ponadto skarżący w piśmie z [...] listopada 2021 r. nie precyzuje jaki akt administracyjny skarży oraz czy skarży bezczynność organu podatkowego. Przedstawione powyżej okoliczności sprawy jednoznacznie potwierdzają, że skargę należało uznać jako skargę powszechną, o której mowa w art. 227 k.p.a.. Skarga powszechna, jak wyjaśniono wyżej, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Wobec tego, skargę, która ma taki charakter, należało uznać za niedopuszczalną i w konsekwencji podlegającą odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.