Sygnatura
I SA/Sz 854/25
Wyrok WSA w Szczecinie z 15 kwietnia 2026 r., I SA/Sz 854/25
Wynik
Uchylono zaskarżone postanowienie
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
- Data orzeczenia
- 15 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.), Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 15 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi A. U. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 22 września 2025 r. nr 9016.65110.000734.2025 w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A. U. kwotę [...]([...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR (organ) odmówił A. U. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatu D. ARiMR w Z. (organ I instancji) z 23 kwietnia 2025 r. w sprawie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na 2024 r. W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że organ I instancji 23 kwietnia 2025 r. wydał decyzję w sprawie przyznania A. U. płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na 2024 r. Decyzja została wysłana przez platformę usług elektronicznych PUE 23 kwietnia 2025 r. Doręczenie tej decyzji nastąpiło w tym samym dniu o godzinie 14:36:30, jak wynika z elektronicznego potwierdzenia doręczenia dokumentu. Natomiast 29 sierpnia 2025 r. wpłynęło do organu I instancji odwołanie od decyzji z 23 kwietnia 2025 r. Organ motywował, że decyzja organu I instancji została doręczona drogą elektroniczną zgodnie z art. 39 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2025.1691 - K.p.a.). Ustalenie daty doręczenia nastąpiło przy uwzględnieniu art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o doręczeniach elektronicznych (Dz.U.2026.3 ze zm. - u.o.d.e.). Wobec tego organ przyjął, że ustawowy termin na wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji z 23 kwietnia 2025 r. upłynął 7 maja 2025 r. Natomiast odwołanie zostało złożone 29 sierpnia 2025 r. (data wpływu do organu I instancji). Organ odnotował, że A. U. wraz z odwołaniem wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Argumentowała, że decyzja organu I instancji z 23 kwietnia 2025 r. została nieskutecznie dostarczona drogą elektroniczną, bo nie została o niej powiadomiona ani przez e-maila, ani przez sms. Faktycznie odebrała decyzję organu I instancji z 23 kwietnia 2025 r. dopiero 27 sierpnia 2025 r. O decyzji organu I instancji z 23 kwietnia 2025 r. dowiedziała się z decyzji wydanej 14 sierpnia 2025 r., ustalającej kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych, którą otrzymała drogą pocztową 18 sierpnia 2025 r. Organ przypomniał art. 129 § 1, § 2, art. 134, art. 58 § 1 - § 3 K.p.a. i stwierdził, że A. U. otrzymała decyzję organu I instancji za pośrednictwem aplikacji PUE 23 kwietnia 2025 r. Odwołanie wniosła 29 sierpnia 2025 r. bezpośrednio do organu I instancji, gdy ustawowy termin na dokonanie tej czynności upłynął 7 maja 2025 r. Organ tłumaczył, że pierwszą przesłanką przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne w przypadku choćby lekkiego niedbalstwa strony. Brak winy w uchybieniu terminowi wystąpi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Należy przy tym przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony, dbającej należycie o swoje interesy. Zdaniem organu, w rozpatrywanych okolicznościach A. U. nie zadbała dostatecznie o swoje sprawy i nie przedstawiła żadnego argumentu ani dokumentu na dowód tego, że nie mogła złożyć odwołania w ustawowym terminie. Organ podkreślił kluczowe znaczenie potwierdzenia doręczenia dokumentu, z którego wynika data doręczenia decyzji organu I instancji z 23 kwietnia 2025 r. W ocenie organu, A. U. nie przedstawiła okoliczności, które uprawdopodobniłyby brak jej winy w uchybieniu terminowi na złożenie odwołania. Uzasadnienie wniosku jest zbyt ogólnikowe. A. U. "w żaden sposób nie wykazała, aby ograniczenia społeczno-gospodarcze stanowiły w odniesieniu do Strony przeszkodę uniemożliwiającą zachowanie ustawowego terminu do wniesienia odwołania." Oznacza to, że uchybienie terminowi było wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw ze strony A. U.. Pozostałe przesłanki wymagane dla złożenia wniosku o przywrócenie terminu zostały spełnione. A. U. wystąpiła o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania opisanej przeszkody i jednocześnie dołączyła odwołanie. Na zakończenie organ zaznaczył, że terminy w postępowaniu administracyjnym są terminami zawitymi, co oznacza, że ich niedotrzymanie powoduje dla strony ujemne skutki procesowe, w tym przypadku utratę prawa do wniesienia odwołania. A. U. (skarżąca) złożyła skargę na powyższe postanowienie organu. Zarzuciła naruszenie: - art. 58 K.p.a. przez błędne przyjęcie, że nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania; - art. 7 K.p.a. z powodu niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes skarżącej; - art. 9 K.p.a. ze względu na brak należytego i wyczerpującego informowania skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego; d) art. 10 K.p.a. w wyniku pozbawienia skarżącej prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania. W następstwie formułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu, przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z 23 kwietnia 2025 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Ponadto skarżąca domagała się przeprowadzenia dowodu z dokumentu w postaci zaświadczenia jej pracodawcy z 21 października 2025 r., zgodnie z którym w chwili, kiedy w systemie elektronicznym ARiMR zarejestrowany został odbiór decyzji organu I instancji, skarżąca była w pracy i nie miała możliwości korzystania z Internetu. W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżąca wykazywała, że we wniosku o przywrócenie terminu opisała, w jakich okolicznościach dowiedziała się o decyzji organu I instancji z 23 kwietnia 2025 r. i nie było to odebranie korespondencji drogą elektroniczną 23 kwietnia 2025 r. Po otrzymaniu w wersji papierowej innej decyzji ARiMR z 14 sierpnia 2025 r., wychwyciła w jej uzasadnieniu, że została wydana decyzja organu I instancji z 23 kwietnia 2025 r. Skarżąca zaznaczyła, że ta późniejsza decyzja została doręczona jej w wersji papierowej. Niezwłocznie po zapoznaniu się z decyzją z 14 sierpnia 2025 r złożyła wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem. W tych okolicznościach skarżąca argumentowała, że uchybiła terminowi do złożenia odwołania, bo nie miała wiedzy o wydaniu przez organ I instancji decyzji z 23 kwietnia 2025 r. Skarżąca nie odebrała decyzji organu I instancji 23 kwietnia 2025 r. o godz. 14:36:30, bo w tym czasie pracowała w systemie zmianowym w firmie produkcyjnej A. Sp. z o.o. Na hali produkcyjnej nie ma możliwości korzystania z Internetu, a więc nie mogła w sposób elektroniczny odebrać decyzji organu I instancji z 23 kwietnia 2025 r. o godzinie widniejącej w systemie. Pracodawca potwierdził tę okoliczność w zaświadczeniu wystawionym 21 października 2025 r. Skarżąca zaznaczyła, że wcześniej zawsze była informowana drogą mailową albo przez sms o wydaniu decyzji przez ARiMR. Takiego zawiadomienia nie otrzymała w przypadku decyzji organu I instancji z 23 kwietnia 2025 r. W świetle powyższego skarżąca oceniła, że uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji z 23 kwietnia 2025 r. Natomiast organ nie przeanalizował czynności dotyczących skrzynki odbiorczej skarżącej. Nie sprawdził poprawności działania systemu ARiMR 23 kwietnia 2025 r. Na zakończenie skarżąca zwróciła uwagę, że "Niezależnie nawet od tego czy w skrzynce elektronicznej skarżącej widniał fakt odebrania decyzji (mimo, że ona jej nie odebrała - może to kwestia wad technicznych), to faktem jest, że skarżąca zapoznała się z przedmiotową decyzją dopiero 27.08.2025 r, i natychmiast podjęła czynności mające na celu wzruszenie tej decyzji." Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie jest zgodne z prawem. Istota sporu skarżącej z organem koncentrowała się na ustawowych przesłankach przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji z 23 kwietnia 2025 r. Wobec tego trzeba przypomnieć, że w myśl art. 58 K.p.a. w razie uchybienia terminowi należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (art. 58 § 1 K.p.a.). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 K.p.a.). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 k.p.a.). Według zaś art. 59 K.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie (art. 59 § 1 K.p.a.). O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 59 § 2 K.p.a.). Z kolei stosownie do art. 124 § 2 K.p.a. postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego lub służy od niego sprzeciw oraz gdy zostało wydane na skutek zażalenia na postanowienie. W dalszej kolejności wymaga również odnotowania, że zgodnie z art. 10a ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.2025.1363 ze zm. - ustawa o ARiMR), jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81 (art. 10a ust. 1). W postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10a ust. 1a). Następnie art. 10c ustawy o ARiMR stanowi, że złożenie wniosku za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji następuje po uwierzytelnieniu w tym systemie podmiotu składającego ten wniosek, a w przypadku gdy wniosek jest składany przez podmiot niebędący osobą fizyczną - po uwierzytelnieniu osoby: 1) uprawnionej do reprezentacji tego podmiotu - jeżeli jego reprezentacja jest jednoosobowa; 2) upoważnionej przez osoby uprawnione do reprezentacji tego podmiotu - jeżeli jego reprezentacja jest wieloosobowa (ust. 1). Uwierzytelnienie w systemie teleinformatycznym Agencji następuje: 1) w sposób określony w art. 20a ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne lub 2) za pomocą loginu i kodu dostępu do systemu teleinformatycznego Agencji (ust. 2). Jeżeli postępowanie administracyjne lub inne postępowanie zostało wszczęte na wniosek złożony za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji, wymiany korespondencji dotyczącej postępowania, w tym składania pism przez stronę postępowania i doręczania pism stronie postępowania, oraz wykonywania przez stronę postępowania innych czynności dotyczących postępowania, w tym podpisywania dokumentów, dokonuje się za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji zgodnie z ust. 7, pod warunkiem że strona tego postępowania wyraziła na to zgodę za pomocą tego systemu (ust. 3). Zgoda, o której mowa w ust. 3, jest: 1) równoznaczna z żądaniem doręczania pism stronie postępowania za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji; 2) skuteczna, jeżeli strona postępowania została pouczona o skutkach jej wyrażenia, w szczególności o tym, że wymiana korespondencji dotyczącej postępowania oraz wykonywanie przez stronę postępowania innych czynności dotyczących postępowania będą dokonywane zgodnie z ust. 7 (ust. 4). Warunek, o którym mowa w ust. 3, nie ma zastosowania do postępowań w sprawach dotyczących pomocy, do której mają zastosowanie przepisy rozdziałów 5 i 8 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (ust. 5). W postępowaniach dotyczących pomocy, do której mają zastosowanie przepisy rozdziałów 5 i 8 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, oraz w postępowaniach, w których strona postępowania wyraziła zgodę, o której mowa w ust. 3, strona postępowania, jej pełnomocnik lub jej przedstawiciel podają za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji numer telefonu lub adres poczty elektronicznej (ust. 6). Złożenie wniosku, wymiana korespondencji oraz wykonywanie innych czynności dotyczących postępowania za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji następują zgodnie z następującymi regułami: 1) do złożenia wniosku lub innego pisma oraz do wykonania innej czynności dotyczącej postępowania przez stronę postępowania nie jest wymagany podpis elektroniczny, ale ponowne uwierzytelnienie w tym systemie zgodnie z ust. 1 i 2 podczas odpowiednio składania pisma albo wykonywania innej czynności dotyczącej postępowania, a jeżeli wykonanie czynności dotyczącej postępowania polega na podpisaniu dokumentu, uznaje się, że ponowne uwierzytelnienie w tym systemie zgodnie z ust. 1 i 2 podczas wykonywania tej czynności jest równoznaczne z podpisaniem dokumentu; 2) załączniki do wniosku lub innego pisma dołącza się jako dokumenty utworzone za pomocą tego systemu, a w przypadku gdy stanowią dokumenty wymagające opatrzenia podpisem przez osobę trzecią, dołącza się je w postaci elektronicznej jako: a) dokumenty opatrzone przez tę osobę kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem osobistym albo podpisem zaufanym albo b) elektroniczne kopie dokumentów sporządzonych w postaci papierowej i opatrzonych przez tę osobę podpisem własnoręcznym, zapisane w formacie określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 18 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne; 3) stronie postępowania po wysłaniu wniosku lub innego pisma oraz po wykonaniu innej czynności dotyczącej postępowania jest wystawiane przez ten system potwierdzenie odpowiednio złożenia pisma oraz wykonania innej czynności dotyczącej postępowania, które zawiera unikalny numer nadany przez ten system oraz datę odpowiednio złożenia pisma oraz wykonania innej czynności dotyczącej postępowania; 4) datą wszczęcia postępowania na wniosek złożony za pomocą tego systemu jest dzień wystawienia potwierdzenia złożenia pisma, o którym mowa w pkt 3; 5) za datę złożenia pisma oraz wykonania innej czynności dotyczącej postępowania przez stronę postępowania uważa się dzień ponownego uwierzytelnienia w tym systemie zgodnie z ust. 1 i 2 podczas odpowiednio składania pisma albo wykonywania innej czynności dotyczącej postępowania; 6) stronie postępowania po otrzymaniu pisma w tym systemie jest wystawiane przez ten system zawiadomienie o otrzymaniu tego pisma, które jest przesyłane na numer telefonu lub adres poczty elektronicznej podane za pomocą tego systemu, oraz potwierdzenie otrzymania pisma zawierające unikalny numer nadany przez ten system oraz datę otrzymania pisma; 7) za datę doręczenia stronie postępowania pisma za pomocą tego systemu uznaje się dzień: a) potwierdzenia odczytania pisma przez stronę postępowania w tym systemie, z tym że strona postępowania uzyskuje dostęp do treści tego pisma i do jego załączników po dokonaniu tego potwierdzenia, b) następujący po upływie 14 dni od dnia otrzymania pisma w tym systemie, jeżeli strona postępowania nie potwierdziła odczytania pisma przed upływem tego terminu; 8) niewykonanie czynności dotyczącej postępowania przez stronę postępowania w terminie wyznaczonym w piśmie wzywającym do wykonania tej czynności jest równoznaczne z odmową jej wykonania; 9) decyzje administracyjne, postanowienia oraz inne pisma doręczane stronie, sporządzone z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego Agencji, mogą zamiast podpisu zawierać imię i nazwisko wraz ze stanowiskiem służbowym osoby upoważnionej do ich wydania; 10) w przypadku ustanowienia pełnomocnika, a także w przypadku gdy strona postępowania działa przez przedstawiciela, wystawiane przez system teleinformatyczny Agencji potwierdzenie złożenia pisma oraz wykonania innej czynności dotyczącej postępowania, a także wystawiane przez ten system zawiadomienie o otrzymaniu pisma w tym systemie oraz potwierdzenie otrzymania tego pisma, otrzymuje odpowiednio pełnomocnik lub przedstawiciel strony postępowania za pomocą tego systemu (ust. 7). Do zgłoszeń, informacji lub innych dokumentów składanych za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji, a także do wymiany korespondencji z podmiotem, który je złożył, przepisy ust. 1-8 i 12 stosuje się odpowiednio, z tym że warunek, o którym mowa w ust. 3, nie ma zastosowania do wymiany tej korespondencji (ust. 13). Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania dotyczące loginu i kodu dostępu do systemu teleinformatycznego Agencji, mając na względzie identyfikację strony postępowania lub podmiotu składającego zgłoszenie, informację lub inny dokument za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji, a także zabezpieczenie przekazywanych danych przed dostępem osób nieuprawnionych (ust. 14). Minister właściwy do spraw rozwoju wsi może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania w zakresie wymiany korespondencji dotyczącej postępowania lub wykonywania innych czynności dotyczących postępowania za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji lub wymiany korespondencji z podmiotem, który złożył zgłoszenie, informację lub inny dokument za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji, mając na względzie wymagania określone w przepisach o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz identyfikację strony postępowania lub tego podmiotu, a także zabezpieczenie przekazywanych danych przed dostępem osób nieuprawnionych (ust. 15). W świetle przytoczonego stanu prawnego sąd ocenia, że organ dotychczas nie rozpoznał istoty wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z 23 kwietnia 2025 r., w sposób spełniający ustawowe standardy. Przede wszystkim z jednej strony organ powołał się na doręczenie elektroniczne przez system teleinformatyczny ARiMR, ale z drugiej strony zaskarżone postanowienie doręczył w formie papierowej, pomimo że wniosek o przywrócenie terminu był rozpatrywany w ramach postępowania zainicjowanego wnioskiem o przyznanie płatności złożonym przez platformę teleinformatyczną ARiMR. Wobec tego organ miał obowiązek rzetelnie rozważyć i wyczerpująco omówić, jaki tryb doręczeń należało zastosować w tym konkretnym postępowaniu, na jakiej podstawie faktycznej i prawnej. Trzeba podkreślić kluczowe znaczenie art. 10c ust. 3, ust. 4 ustawy o ARiMR, które nawiązują do zgody strony postępowania na korzystanie z systemu teleinformatycznego ARiMR. Skoro organ na etapie wniosku o przywrócenie terminu zmienił tryb doręczeń w porównaniu z postępowaniem organu I instancji dotyczącym płatności, to albo organ I instancji postąpił nieprawidłowo, albo organ; albo skarżąca wyraziła zgodę na doręczenia za pośrednictwem systemu teleinformatycznego ARiMR, albo jej nie wyraziła bądź odwołała taką zgodę. W przypadku błędnego doręczenia decyzji organu I instancji z 23 kwietnia 2025 r., wbrew ustawowemu trybowi, może okazać się, że nie weszła do obrotu prawnego, a w konsekwencji skarżąca nie mogła uchybić terminowi do złożenia odwołania od takiej decyzji. Ponadto skarżąca kwestionowała prawidłowość przebiegu doręczenia decyzji organu I instancji z 23 kwietnia 2025 r. za pośrednictwem systemu teleinformatycznego ARiMR, a w rezultacie możliwość zapoznania się z treścią tej decyzji. Tymczasem organ w motywach zaskarżonego postanowienia ograniczył się do przytoczenia treści potwierdzenia doręczenia dokumentu. Rzecz jednak w tym, że w sytuacji sporu o prawidłowość, skuteczność doręczenia decyzji organu I instancji z 23 kwietnia 2025 r. organ miał obowiązek konkretnie wykazać, że przebieg doręczenia za pomocą systemu teleinformatycznego ARiMR był prawidłowy; że nie doszło do zakłóceń, czy błędów w funkcjonowaniu tego systemu; a jeśli doszło do jakichkolwiek nieprawidłowości w tym zakresie, jaka była ich przyczyna, skala i na ile winę może ponosić skarżąca. Rozstrzygające znaczenie ma okoliczność, czy potwierdzenie doręczenia dokumentu było rezultatem prawidłowego przebiegu doręczenia, czy też dokument taki został utworzony pomimo nieprawidłowego przebiegu trybu doręczenia. Jak dotąd organ nie wykluczył tej drugiej możliwości, którą trzeba mieć w polu widzenia przy posługiwaniu się systemem teleinformatycznym. W motywach kontrolowanego postanowienia organ w istocie rzeczy poprzestał jedynie na założeniu, że doręczenie decyzji organu I instancji z 23 kwietnia 2025 r. przebiegało prawidłowo. Jednak nie można odmówić skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania tylko na podstawie założeń organu, bez rzetelnego i wszechstronnego wyjaśnienia kluczowych zagadnień - przebiegu doręczenia, niezakłóconego funkcjonowania systemu teleinformatycznego, prawidłowego kontaktu, połączenia z urządzeniem odbiorczym skarżącej. Organ przemilczał również kwestię, czy i jakie znaczenie mógł mieć argument skarżącej o braku zawiadomień na numer telefonu lub na adres poczty elektronicznej. Na obecnym etapie analizowanej sprawy - co do zasady - nie można arbitralnie założyć - jak to uczynił organ - że skarżąca utraciła prawo do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji z 23 kwietnia 2025 r. Ocena podstawowego zagadnienia z punktu widzenia wyniku sprawy - konkretnego związku między przebiegiem doręczenia za pośrednictwem systemu teleinformatycznego ARiMR a możliwością zapoznania się przez skarżącą z pełną treścią decyzji organu I instancji z 23 kwietnia 2025 r. i złożenia od niej odwołania - wymagała bowiem od organu konkretnych, wyczerpujących ustaleń i rzetelnej, wszechstronnej analizy z nawiązaniem do ustalonych faktów i adekwatnych przepisów prawa. Niewątpliwie na skarżącej, wnioskującej o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, spoczywał ustawowy obowiązek uprawdopodobnienia przyczyny uchybienia terminowi i braku winy z jej strony. Jednak nie można zapominać, że w kontekście argumentów przedstawionych przez skarżącą na organie spoczywał z kolei ustawowy obowiązek wyjaśnienia, jak przebiegało doręczenie, czy doszło do jakichkolwiek nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu teleinformatycznego, czy organ I instancji dopełnił wszystkich wymagań przewidzianych do doręczenia w takim trybie, czy był to tryb prawidłowy w okolicznościach tego konkretnego postępowania. W analizowanym stanie sprawy na organie spoczywały ustawowe obowiązki z art. 10a ust. 1a pkt 1, pkt 3 ustawy o ARiMR. Stojąc na straży praworządności, organ nie był uprawniony do odmowy skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wyłącznie na podstawie własnych, arbitralnych założeń, stwierdzeń pozbawionych umocowania w konkretnych okolicznościach, towarzyszących doręczeniu decyzji organu I instancji z 23 kwietnia 2023 r. Nie można z góry, arbitralnie wykluczyć, że w konkretnych okolicznościach indywidualnej sprawy potwierdzenie doręczenia dokumentu w rzeczywistości nie opisuje doręczenia, które można byłoby zasadnie uznać za prawnie skuteczne. Dopiero rzetelne i wyczerpujące rozpatrzenie wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji z 23 kwietnia 2025 r. pozwoli organowi obiektywnie, bezstronnie ocenić, czy treść potwierdzenia doręczenia dokumentu w konkretnej sytuacji, jaką opisała skarżąca, dokumentuje prawnie skuteczne doręczenie, czy też nie; z jakich powodów z perspektywy faktów i prawa; z jakimi następstwami dla dalszego toku postępowania przed organami. Organ, działając bezstronnie w myśl art. 8 § 1 K.p.a., miał ustawowy obowiązek wyjaśnić skarżącej, dlaczego jej argumenty nie podważają domniemania, wynikającego z treści potwierdzenia doręczenia dokumentu, stanowią o winie skarżącej w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania, zwłaszcza że skarżąca nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Nie można też tracić z pola widzenia rozwiązania przyjętego w art. 81a § 1, § 2 K.p.a. Te przepisy nie zostały wyłączone przez art. 10a ustawy o ARiMR. Tak więc do organu należało rozważenie i omówienie zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony, możliwości zastosowania tej zasady (bądź braku możliwości) przy rozpatrywaniu wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Każde stanowisko organu w tej materii wymagało uzasadnienia z nawiązaniem do konkretnych i wyczerpująco ustalonych okoliczności faktycznych oraz adekwatnych przepisów prawa. Gdyby bowiem okazało się, że przebieg doręczenia za pośrednictwem systemu teleinformatycznego ARiMR był na tyle nieprawidłowy, że skarżąca została pozbawiona obiektywnej możliwości zapoznania się z pełną treścią decyzji organu I instancji z 23 kwietnia 2025 r., organ powinien rzetelnie przeanalizować, czy wówczas można zasadnie przyjąć, że decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona skarżącej, weszła do obrotu prawnego na ustawowych zasadach. W podsumowaniu sąd ocenia, że dotychczasowe argumenty organu, pozbawione konkretnego, adekwatnego powiązania z przebiegiem doręczenia za pomocą systemu teleinformatycznego ARiMR, noszą znamiona dowolnych, arbitralnych tez. Nie stanowią rzetelnej i bezstronnej oceny konkretnej sytuacji skarżącej, w jakiej się znalazła w terminie przewidzianym na złożenie odwołania od decyzji organu I instancji z 23 kwietnia 2025 r. W konsekwencji zaskarżone postanowienie organu nie mogło zostać zaakceptowane przez sąd z punktu widzenia prawa. Stwierdzenie, że skarżąca utraciła prawo do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji z 23 kwietnia 2025 r. w wyniku upływu czasu wymaga od organu rzetelności, wnikliwości i obiektywizmu przy analizie wniosku skarżącej o przywrócenie terminu. Dotychczasowe postępowanie, argumentacja organu tych standardów rzetelności, wnikliwości i obiektywizmu nie spełniły. W dalszym postępowaniu organ uwzględni stanowisko prawne sądu. Z powodów omówionych wyżej sąd uchylił zaskarżone postanowienie organu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143 ze zm. - P.p.s.a.). Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 P.p.s.a. Obejmują one wpis od skargi (100 zł).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 21 listopada 2025
- Symbol z opisem
- 6550
- Skarżony organ
- Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
- Sędziowie
- Jolanta Kwiecińska /przewodniczący/ Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Wiesława Achrymowicz /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
art.39 par.1, art.58, art.59 · Dz.U. 2025 poz. 1691
- Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
art. 10a · Dz.U. 2025 poz. 1363
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 145 par.1 pkt. 1 lit.c · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny