I SA/Sz 440/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a: 1) umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2) ustanowić radcę prawnego.

Wyrokiem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę R. B. na opisaną wyżej decyzję. Skarżący złożył do Sądu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podał, że ma [...] lat, jest osobą [...], całkowicie niezdolną do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Skarżący powołał się na ustalenia komisji lekarskiej na okres od [...] do [...]. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną ([...] lat). Posiada dom o powierzchni [...], garaż – [...], udziały w Banku [...] – [...] udział o wartości [...] zł (dywidenda za [...] wyniosła [...]). Oświadczył, że nie ma oszczędności, innego majątku ani wartościowych rzeczy. Źródłem utrzymania małżonków jest renta inwalidzka Skarżącego w wysokości [...] zł oraz emerytura żony Skarżącego w wysokości [...] zł. Skarżący przedłożył zestawienie wydatków na bieżące utrzymanie, wraz z wysokością podatku od nieruchomości oraz opłatą za wieczyste użytkowanie, z którego wynika, że wynoszą one łącznie [...] zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Skarżący wnioskował w sprawie o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego (wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm. dalej: "p.p.s.a."). Odnosząc się na wstępie do złożonego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać, że skarżący jest z mocy prawa zwolniony od kosztów sądowych w sprawie – sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych art. 239 §1 pkt 1 lit e p.p.s.a.) Dlatego, stosownie do art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się, należało umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, o czym postanowiono w pkt. 1 postanowienia. Zatem rozpoznaniu podlegał wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego, stanowiący wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 235 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym, może być przyznane, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając wniosek Skarżącego należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, oraz które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Referendarz sądowy stwierdził, że wniosek Skarżącego zasługiwał na uwzględnienie. Sytuacja Skarżącego była już przedmiotem oceny WSA w Szczecinie oraz referendarza sądowego WSA w Szczecinie oraz w związku z ubieganiem się Skarżącego o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach z jego skarg zawisłych przed tut. Sądem (np. sprawa o sygn. akt: I SA/Sz 947/15, I SA/Sz 1213/13, I SA/Sz 1068/12). Dlatego referendarz sądowy uwzględnił znane z urzędu dane o sytuacji finansowej skarżącego i jego żony, zwarte w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] sygn. akt I SA/Sz 947/15 oddalającym skargę R. B. na decyzję w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek, w tym w szczególności odnośnie ustaleń co do przyznanego Skarżącemu na okres od [...] do [...] świadczenia rentowego w wysokości brutto [...] zł, podlegającego potrąceniu egzekucyjnemu – do wypłaty kwota [...] zł netto; odnośnie do wysokości świadczenia emerytalnego żony Skarżącego: [...] brutto ([...] zł netto) oraz przyznanego Skarżącemu przez Ośrodek Pomocy Społecznej w G. zasiłku celowego na zakup opału w wysokości [...] zł na okres od [...] do [...], które w ocenie referendarza potwierdzają prawdziwość oświadczenia Skarżącego złożonego w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie. Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że Skarżący wykazał, iż znajduje się wraz z żoną w trudnej sytuacji finansowej. Ze względu na niskie dochody, uzyskiwane wyłącznie z renty, emerytury oraz zasiłków z pomocy społecznej, brak oszczędności, poniesienie przez Skarżącego kosztów związanych z opłaceniem pomocy prawnej profesjonalnego pełnomocnika nie jest możliwe. Wobec powyższego, należało na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. orzec jak w pkt.2 postanowienia.