I SA/Sz 1314/15

Dnia 11 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. c. o wstrzymanie wykonania decyzji organu I i II instancji w sprawie z Jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania decyzji organu I i II instancji.

B. S. c. pismem z dnia 28 października 2015 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [..] w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I i II instancji. W trakcie postępowania administracyjnego oraz sądowego Strona przedstawiła liczne dokumenty wskazujące na trudną sytuację finansową i majątkową Spółki oraz wspólniczek Spółki, a także na zły stan zdrowia jednej ze wspólniczek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jak stanowi art. 61 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stosownie do art. 61 § 5 p.p.s.a., postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Należy podkreślić, że wniosek o wstrzymanie wykonalności dotyczyć może jedynie takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania. Zagadnienie to ma istotne znaczenie w omawianej sprawie, bowiem nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga tego wykonania. Natomiast instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów administracyjnych dotyczy tylko tych spośród nich, które takiemu wykonaniu podlegają, a zatem korzystają z przymiotu wykonalności. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r.,sygn. akt II FZ 882/05). Cechy tej nie mają akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186 i n.). W orzecznictwie wskazuje się również, że powyższej zasady nie można stosować bez pełnej analizy stanu prawnego i faktycznego sprawy. W okolicznościach konkretnej sprawy można bowiem rozważać wstrzymanie wykonania decyzji w takim znaczeniu, że wstrzymaniu podlegać będą skutki prawne, które decyzja ta wywołuje, o ile stanowią one bezpośrednie i pewne następstwo danego rozstrzygnięcia. O możliwości przyznania ochrony na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie decyduje zatem rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, ale to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w graniach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony, przed skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 1376/14 oraz z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt II OZ 859/11). Odnosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja organu II instancji (jak i decyzja organu I instancji) jest aktem nie podlegającym wykonaniu, bowiem dotyczy ona aktu administracyjnego, którym odmówiono przyznania uprawnienia w postaci umorzenia należności z tytułu podatku. Akty administracyjne odmawiające przyznania uprawnień, jak na przykład umorzenia zaległości podatkowej czy odsetek lub rozłożenia na raty zaległości podatkowych, nie mogą podlegać wykonaniu, bowiem te akty niczego nie zmieniają w zakresie praw lub obowiązków strony. Decyzja odmowna nie ma przymiotu wykonania, tj. węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu. Taka decyzja nie powoduje również powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego Strony, nie nakłada na stronę skarżącą nowych praw lub obowiązków, które podlegałyby wykonaniu. Skoro zatem zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., to nie może do niego mieć zastosowania instytucja wstrzymania wykonania aktu uregulowana w omówionym przepisie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2008 r. sygn. akt I FSK 431/07, z 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 325/08 oraz z 1 stycznia 2013 r. sygn. akt II GZ 33/13). Sąd zauważył, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty wskazujące na trudną sytuację finansową Spółki oraz jej wspólniczek, a także zły stan zdrowia jednej z wspólniczek, lecz decyzja odmawiająca umorzenia zaległości podatkowej nie podlega wykonaniu przez organ, więc w tej sytuacji należało odmówić wstrzymania jej wykonania. Na marginesie wyjaśnić należy, że co do zasady Strona mogłaby skutecznie wnosić o wstrzymanie wykonania zaskarżonej do Sądu ostatecznej decyzji organu podatkowego, która określałaby (albo ustalałaby) zobowiązanie z tytułu podatku. W takim przypadku, skuteczność wniosku polegałaby na tym, że Sąd musiałby merytorycznie ocenić czy w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie decyzji (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). Natomiast jak wynika z akt sprawy, zaległość podatkowa nie powstała w wyniku ostatecznej decyzji wydanej przez organ, a wynika ze złożonej korekty deklaracji podatkowej VAT-7 za lipiec 2014 r. W tej sytuacji w obrocie prawnym brak jest decyzji organu podatkowego, co do której Strona mogłaby wnosić o wstrzymanie wykonania w trybie art. 61 p.p.s.a. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Wszystkie cytowane orzeczenia są dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl