I SA/Sz 1291/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Jolanta Kwiecińska po rozpatrzeniu w dniu 27 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [..] z dnia 31 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 2013 r. oraz od stycznia do kwietnia 2014 r. p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia 31 października 2016 r. nr [...]

Pismem z dnia 1 grudnia 2016 r. M.M. (dalej: "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia 31 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 2013 r. oraz od stycznia do kwietnia 2014 r. W ww. skardze zamieszczony został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Skarżący powołał przepisy art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący odwołał się również do treści postanowień NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/2004 i z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10. Ponadto Skarżący wskazał, że prowadzenie egzekucji polegającej na zajęciu nieruchomości i ruchomości wchodzących w skład przedsiębiorstwa Skarżącego spowoduje utratę majątku w oparciu, o który Skarżący prowadzi działalność gospodarczą. Utrata majątku spowoduje zaś zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej. Prowadzenie egzekucji z rachunków bankowych może natomiast doprowadzić do utraty płynności finansowej, co w konsekwencji spowodować może nieodwracalne skutki w postaci utraty obrotów. Zdaniem Skarżącego zachodzi realna obawa, że konieczność uiszczenia kwoty wynikającej ze skarżonej decyzji doprowadzi do likwidacji prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej. Jak uzasadniał Skarżący, ewentualne późniejsze odzyskanie środków pieniężnych w wyniku pozytywnego rozstrzygnięcia sądu, co do zasadności skargi na decyzję organu, nie odwróci skutków utraty płynności finansowej działalności gospodarczej Skarżącego, a w konsekwencji jej likwidacji. Tym samym utrudniony, a nawet niemożliwy stanie się powrót Skarżącego na rynek. Powyższe, w ocenie Skarżącego, determinuje uznanie, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, a zarazem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto jakakolwiek egzekucja podjęta wobec wskazanego źródła dochodów (działalność gospodarcza) spowoduje likwidację tego źródła i pozostawienie zaległości podatkowych całkowicie niespłaconych ze względu na brak po stronie dłużnika możliwości pozyskania dochodów z innych źródeł. Dodatkowo Skarżący wskazał, że obecnie nie ma środków na pokrycie powstałego podatku i tylko umożliwienie dalszego prowadzenia działalności gospodarczej daje gwarancję spłaty zaległości podatkowych przez Skarżącego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wskazał, że postanowieniem z dnia 20 grudnia 2016 r. nr [...] odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji. W dniu 11 stycznia 2017 r. wpłynął do Sądu wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy (PPF) w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na wezwanie Referendarza sądowego Skarżący złożył dodatkowe dokumenty, w tym: – zeznania podatkowe o wysokości osiągniętego dochodu PIT-36 wraz z PIT/B za rok 2014, 2015, 2016, – oświadczenie właścicieli o nieruchomości położonej [...] oświadczenie [..] wynajmującej nieruchomość położonej [...] oświadczenie o tytułach prawnych do nieruchomości położonej [...] oświadczenie o stanie cywilnym, – oświadczenie o źródłach dochodów i aktualnym stanie finansowym, – odpis skrócony aktu urodzenia dziecka W.M. , – zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego oraz tytułu wykonawcze, protokół o stanie majątkowym zobowiązanego. Po rozpoznaniu ww. wniosku i załączonych w toku postępowania dokumentów Referendarz sądowy zwolnił Skarżącego z kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, zgodnie z przepisem art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Podkreślić należy, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Wniesienie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudne do odwrócenia skutki są to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I GZ 211/13, dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpoznając wniosek Skarżącego, Sąd dostrzegł i przeanalizował jego obszerne uzasadnienie oraz zawarte w nim argumenty. Ponadto twierdzenia Skarżącego poparte zostały znajdującymi się w aktach sprawy dokumentami. Skarżący został w sprawie zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych. Pomimo, iż przesłanki instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i prawa pomocy są odmienne, to jednak Sąd dokonał także oceny dokumentów znajdujących się w aktach sprawy a dotyczących wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Sąd ustalił, iż Skarżący nie posiada źródeł utrzymania, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a deklarowane dochody za rok 2016 r. wyniosły [...] zł (przychód [...] zł, koszty [...] zł). Skarżący nie posiada majątku, a zgodnie z danymi pochodzącymi z protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia 15 listopada 2016 r. sporządzonego przez Komisarza skarbowego Urzędu Skarbowego w [...] oraz oświadczeń złożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, Skarżący zamieszkuje w mieszkaniu rodziców i korzysta z ich pomocy. Ponadto jak wynika z informacji pochodzących z powszechnie dostępnej Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Skarżący zaprzestał z dniem 31 stycznia 2017 r. prowadzenia działalności gospodarczej (tj.[...]). Natomiast z dniem 7 lutego 2017 r. dokonał jej wykreślenia. Zdaniem Sądu ustalenia te stoją w sprzeczności z argumentami zamieszczonymi w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżący wskazał bowiem, że ewentualne przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości i ruchomości wchodzących w skład przedsiębiorstwa oraz środków z rachunków bankowych Skarżącego wywoła niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, a zarazem spowoduje trudne do odwrócenia skutki. W konsekwencji, działania organu egzekucyjnego mogą doprowadzić do likwidacji prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej. Zagrożenie likwidacją działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącego, która to likwidacja miała być skutkiem braku wstrzymania przez Sąd wykonalności zaskarżonej decyzji, stanowiło, według Skarżącego, przesłankę z art. 61 § 3 P.p.s.a. wystarczającą do uwzględnienia przez Sąd wniosku Skarżącego. W związku z powyższym Sąd zwraca uwagę, że uzasadnienie wniosku w chwili jego rozpoznawania jest nieaktualne. W tym zakresie Sąd uznał, że nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak bowiem wynika z informacji pochodzących z powszechnie dostępnej Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Skarżący zaprzestał z dniem 31 stycznia 2017 r. prowadzenia działalności gospodarczej (tj.[...] ). Natomiast z dniem 7 lutego 2017 r. dokonał jej wykreślenia. Ponadto Sąd podkreśla, że jak wynika z w. dokumentów dołączonych do wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy, Skarżący nie posiada majątku, zamieszkuje w mieszkaniu rodziców i korzysta z ich pomocy. Tym samy w ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, nie ziściły się przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżący, zgodnie ze złożonymi deklaracjami, nie posiada bowiem jakiegokolwiek majątku, z którego możliwe byłoby prowadzenie skutecznego postępowania egzekucyjnego bądź zabezpieczającego zobowiązań podatkowych wynikających z ww. decyzji. Skarżący aktualnie nie prowadzi również działalności gospodarczej, albowiem zaprzestał jej wykonywania i dokonał jej likwidacji przed wydaniem w rozpoznawanej sprawie orzeczenia w przedmiocie udzielenia Skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A zatem wykonanie ww. decyzji nie może spowodować likwidacji działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącego. Sąd mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia.