I SA/Sz 1042/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy.

[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...] zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Spółka wyjaśniła, że nie posiada aktualnie środków na uiszczenie wpisu sądowego w sprawie. Spółka utrzymuje się jedynie z działalności rolniczej, brak dopłat z ARiMR generuje koszty, gdyż dochód ze sprzedaży nie wystarcza na pokrycie strat z prowadzonego gospodarstwa. W oświadczeniu o majątku i dochodach z dnia 27 grudnia 2016 r. wskazała, że posiada kapitał zakładowy w wysokości [...] zł, środki trwałe o wartości [...] zł oraz że wypracowała zysk w wysokości [...] zł (dane z bilansu za ostatni rok). Przedstawiając dane dotyczące jednego rachunku bankowego wskazała, że na koniec listopada 2016 r. stan środków wynosił [...] zł. Dodała, że rachunek bankowy Spółki jest zablokowany. Uznając ww. oświadczenie za niewystarczające do oceny wniosku, referendarz sądowy zobowiązał Spółkę do nadesłania opisanych niżej dokumentów: - bilansu oraz rachunku zysków i strat skarżącej Spółki za I półrocze 2016 roku, - wyciągu z księgi rachunkowej Spółki zawierającej zestawienie przychodów, kosztów uzyskania przychodów, dochodów (straty), wykaz aktywów i pasywów za ostatnie dwa miesiące, - ewidencję stanu środków pieniężnych za ostatnie trzy miesiące (stan środków pieniężnych w kasie przedsiębiorstwa), - wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych Spółki z ich stanem za okres od 1 listopada do 31 grudnia 2016 r. albo dokumentów potwierdzających ich zajęcie, czy likwidację w okresie ostatnich trzech miesięcy, - deklaracje VAT-7 Spółki za trzy ostatnie okresy rozliczeniowe, - rocznego zeznania podatkowego Spółki o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za dwa ostatnie okresy rozliczeniowe, - zaświadczenia właściwego oddziału ARiMR o tym czy i w jakiej wysokości zostały wypłacone skarżącej Spółce dopłaty z ARiMR oraz w jakiej wysokości udzielono skarżącej Spółce wsparcia finansowego, za ostatnie dwa lata. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Spółka nadesłała jedynie kopie następujących dokumentów: - bilansu i rachunku zysków i strat za 2015 rok, - wyciąg z rachunku bankowego Spółki za okres od 13 do 31 grudnia 2016 r. z saldem środków [...] zł, - listę blokad na ww. rachunku bankowym na dzień 19 stycznia 2017 r. do kwoty [...] zł. W odpowiedzi na ww. wezwanie Spółka wyjaśniła dodatkowo w dniu 20 stycznia 2017 r., że właśnie kończy sporządzać sprawozdanie za rok 2016, nie sporządza bilansu półrocznego, więc nie może go przedłożyć. Innych wymaganych dokumentów nie przedłożyła. Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504, za postanowieniem NSA z 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 267/11). Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, ze zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe ( por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedsiębiorstwo, które nie wykazało, iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postan. NSA z dnia 01.04.2008r. , sygn. akt I OZ 208/2008, postan. NSA z dnia 15.09.2011r. , sygn. akt I FZ 244/11, postan. NSA z dnia 11.06.2014r. , sygn. akt II FZ 570/14, postan. NSA z dnia 05.06.2014r. , sygn. akt II FZ 646/14). Analizując wniosek skarżącej Spółki oraz informacje i dane zawarte w przedłożonych dokumentach, należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż Skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy na wstępie zwrócić uwagę na wybiórcze wykonanie przez Spółkę wezwania referendarza sądowego, tj. m.in. brak wymaganego zaświadczenia o otrzymanych dopłatach z ARiMR za ostatnie dwa lata, brak zeznania podatkowego za ostatnie dwa lata, brak ewidencji stanu środków pieniężnych, co uniemożliwia dokonanie ustaleń w zakresie wielkości otrzymanej pomocy z ARiMR, skali prowadzonej przez Spółkę działalności rolniczej, wielkości deklarowanych przychodów i dochodów do opodatkowania za ostatni rok ani wysokości posiadanych środków pieniężnych w kasie spółki. Dlatego przy ocenie wniosku uwzględniono dane podane w uzasadnieniu wniosku oraz w przedłożonych opisanych wyżej dokumentach. Wynika z nich, że Spółka posiadała na koniec 2015 r. kapitał własny o wartości [...] zł, w tym kapitał (fundusz) podstawowy o wartości [...] zł, fundusz zapasowy [...] zł. Spółka posiada środki trwałe o wartości [...] zł, aktywa obrotowe o wartości [...] zł, w tym zapasy (zaliczki na dostawy) o wartości [...] zł oraz należności krótkoterminowe o wartości [...] zł. Nie posiada należności długoterminowych. Na koniec roku 2015 i na koniec marca br. posiadała w kasie i na rachunkach bankowych środki pieniężne w wysokości [...]zł. Wykazała w bilansie zobowiązania krótkoterminowe o wartości [...] zł z tytułu "inne". Z kolei zarówno w 2014 jak i na koniec 2015 r. Spółka nie posiadała zobowiązań długoterminowych (brak zobowiązań z tytułu kredytów, pożyczek czy innych zobowiązań finansowych). Ze znajdujących się w aktach sądowych dokumentów wynika, że Spółka nie znajduje się w stanie upadłości, ani nie jest prowadzone wobec niej postępowanie układowe. Z ww. dokumentów wynika nadto, że posiada grunty o wartości [...] zł, w 2015 roku uzyskała zysk w wysokości [...] zł. Powyższe oznacza, że sytuacja Spółki jest stabilna. Na bieżąco reguluje zobowiązania i nie ma problemu z dochodzeniem należności od kontrahentów, czy innych podmiotów. Nie ma żadnych zobowiązań z tytułu kredytów czy pożyczek. Posiada majątek o wartości znacznie przekraczającej wysokości wpisu sądowego w sprawie, co zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych stanowi już podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy. Zgodnie z poglądem orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia: z dnia 19 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 463/04; z dnia 15 marca 2012 r. sygn. akt II GZ 89/12 dostępne w bazie orzeczeń: orzeczenia.nsa.gov.pl) osoba prawna dysponująca wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Z kolei w postanowieniu z dnia 27.03.2014 r., sygn. akt II GZ 146/14 (dostępne w bazie orzeczeń: orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA stwierdził, że uwzględniając zasadę sprawiedliwości, wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP, nie można zaakceptować próby ochrony pokaźnego majątku własnego kosztem ogółu społeczeństwa w sytuacji, w której przepis prawa (art. 199 p.p.s.a.) wyraźnie wskazuje podmiot, który powinien ponieść wskazane tam koszty postępowania sądowego. Oceny tej nie zmienia blokada środków pieniężnych na wskazanym rachunku pieniężnym Spółki. Nieprzedłożenie wymaganych dokumentów potwierdzających aktualne możliwości płatnicze Spółki uniemożliwia ocenę czy i w jakim zakresie udokumentowana blokada środków pieniężnych do kwoty [...] zł, ma wpływ na możliwości płatnicze Spółki w sprawie. Mając na uwadze wszystko powyższe należy stwierdzić, że skarżąca Spółka nie wykazała, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Dlatego, mając na uwadze powyższe, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy, należało orzec jak w sentencji.