I SA/Rz 68/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 maja 2026 r. sprawy ze skargi W.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2025 r., nr SKO.4140/229/2024 w przedmiocie odmowy wydania odpisu decyzji wraz ze sprostowaniem uzasadnienia oddala skargę.

Przedmiotem skargi W.K. (dalej: strona/skarżący) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: SKO/organ odwoławczy) z 3 grudnia 2025 r. nr SKO.4140/229/2024 utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta R. (dalej: Prezydent/organ I instancji) z 25 kwietnia 2024 r. nr [...], w sprawie odmowy wydania odpisu decyzji nr [...] z 29 maja 2023 r. dotyczącej ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na 2023 r., wraz ze sprostowaniem uzasadnienia. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z 29 maja 2023 r. organ I instancji ustalił A.K. i W.K. wysokość podatku od nieruchomości na 2023 r. W dniu 30 czerwca 2023 r. skarżący złożył wniosek do organu o sprostowanie uzasadnienia przedmiotowej decyzji, przywołując jako podstawę art. 215 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 622, dalej: Ordynacja podatkowa). Postanowieniem z 12 lipca 2023 r. organ dokonał sprostowania decyzji. Od powyższego postanowienia skarżący złożył zażalenie. SKO postanowieniem z 29 listopada 2023 r. nr SKO.4141/80/2023 uchyliło zaskarżone postanowienie w całości oraz sprostowało oczywistą omyłkę pisarską w decyzji Prezydenta. Następnie postanowieniem z 22 marca 2024 r. SKO sprostowało błędy pisarskie w postanowieniu z 29 listopada 2023 r. Wnioskiem z 8 kwietnia 2024 r. skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta R. o wydanie odpisu decyzji z 29 maja 2023 r. wraz z naniesionymi sprostowaniami uzasadnienia tej decyzji, dokonanymi przez organy podatkowe. Postanowieniem z 25 kwietnia 2024 r. organ I instancji odmówił wydania odpisu decyzji z 29 maja 2023 r. wraz ze sprostowaniami jej uzasadnienia. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem SKO utrzymało postanowienie organu I instancji w mocy. Organ przywołując przepisy Ordynacji podatkowej wskazał, że organy podatkowe działają na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa. Zdaniem SKO, skoro przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują instytucji wydania odpisu decyzji podatkowej, organ I instancji zobowiązany był na podstawie art. 165 a § 1 wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w tym przedmiocie. Na powyższe postanowienie podatnik złożył skargę do tut. Sądu, wnosząc o uchylenie przedmiotowego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji i zarzucając naruszenie przepisów postępowania podatkowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że co prawda w Ordynacji podatkowej kwestia wydawania odpisów decyzji nie została unormowana, niemniej jednak na zasadzie analogii w takim wypadku należałoby zastosować art. 350 § 2 zdanie 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (dalej: k.p.c.), gdzie taka instytucja została opisana. Ponadto skarżący wskazał na przepis art.178 § 3 Ordynacji podatkowej, który, jego zdaniem, odnosi się również do wydania decyzji podatkowej wraz z ostatecznymi sprostowaniami jej uzasadnienia. Dodał, że posiada interes prawny by uzyskać czytelną i jasną co do treści decyzję podatkową. Z tych względów skarżący uważa, że organ I instancji niewłaściwie zastosował w niniejszej sprawie przepis art.165a § 1 Ordynacji podatkowej, a stanowisko to podtrzymał organ odwoławczy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstawy do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Należy nadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Uwzględniając wskazane wyżej granice kontroli sądowoadministracyjnej, należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Na wstępie wskazać należy, że podstawowym aktem prawnym regulującym postępowanie podatkowe jest ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 2 § 1 tej ustawy, jej przepisy stosuje się m.in. do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, a także do innych spraw z zakresu prawa podatkowego należących do właściwości organów podatkowych. Nie budzi wątpliwości, że sprawy dotyczące podatku od nieruchomości mieszczą się w zakresie przedmiotowym tej regulacji. Z kolei w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyrażona została zasada legalizmu, znajdująca rozwinięcie w art. 120 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tymi przepisami organy podatkowe działają na podstawie i w granicach prawa. Zasada ta nakłada na organy administracji obowiązek ścisłego przestrzegania norm kompetencyjnych, wykluczając możliwość działania na podstawie reguły "co nie jest zakazane, jest dozwolone", właściwej dla stosunków prywatnoprawnych. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z 26 lutego 2001 r., sygn. akt III SA 167/00). W demokratycznym państwie prawnym organ administracji publicznej może podejmować wyłącznie takie działania, do których został wyraźnie umocowany przez ustawę. Brak przepisu przewidującego określoną kompetencję oznacza jednocześnie zakaz jej wykonywania. Nie jest zatem dopuszczalne kreowanie przez organ nowych form działania ani nowych dokumentów urzędowych, nawet jeżeli z punktu widzenia strony mogłyby one ułatwić korzystanie z jej praw procesowych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy uznać, że wniosek skarżącego z dnia 8 kwietnia 2024 r. o wydanie odpisu sprostowanej decyzji podatkowej z dnia 29 maja 2023 r. nie mógł skutecznie zainicjować postępowania podatkowego. Przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują bowiem instytucji wydania "tekstu jednolitego" decyzji uwzględniającego dokonane wcześniej sprostowania. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, jeżeli żądanie strony nie może być przedmiotem postępowania podatkowego. Odmowa wszczęcia postępowania z przyczyn przedmiotowych stanowi konsekwencję braku normy prawnej pozwalającej na wydanie oczekiwanego rozstrzygnięcia lub wystąpienia innej negatywnej przesłanki uniemożliwiającej prowadzenie postępowania. Dyspozycja art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej służy wyłącznie ocenie formalnej dopuszczalności wszczęcia postępowania, a nie rozstrzyganiu kwestii materialnoprawnych, które podlegają ocenie w postępowaniu merytorycznym. Brak przesłanki przedmiotowej skutkuje natomiast bezwzględną niedopuszczalnością prowadzenia postępowania podatkowego. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 16 października 2025 r., sygn. akt I SA/Wr 245/25). W tym miejscu trzeba podkreślić, że wszelkie błędy i omyłki, na które powołuje się skarżący, zostały sprostowane postanowieniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 listopada 2023 r. oraz z dnia 22 marca 2024 r. Zarówno decyzja, jak i postanowienia prostujące zostały skutecznie doręczone skarżącemu. Należy przy tym zauważyć, że postanowienie o sprostowaniu nie prowadzi do wydania nowej decyzji, ani nie zastępuje decyzji pierwotnej. Stanowi ono odrębny akt procesowy, którego skutkiem jest usunięcie oczywistych omyłek lub błędów występujących w decyzji. Decyzja oraz postanowienie o jej sprostowaniu funkcjonują w obrocie prawnym łącznie, a treść decyzji podlega odczytaniu z uwzględnieniem dokonanych sprostowań. Tym samym prawidłowe ustalenie treści rozstrzygnięcia nie wymaga sporządzania nowego dokumentu obejmującego skonsolidowaną treść decyzji i postanowień prostujących. Odnosząc się do argumentacji skarżącego opartej na art. 350 § 2 k.p.c. należy wskazać, że przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Kodeks postępowania cywilnego reguluje bowiem postępowanie cywilne, podczas gdy postępowanie podatkowe prowadzone jest na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Brak jest zatem podstaw do stosowania przez analogię regulacji procesowych właściwych dla postępowania cywilnego. Za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 178 § 3 Ordynacji podatkowej. Przepis ten przyznaje stronie prawo żądania wydania kopii akt sprawy, uwierzytelnionych odpisów akt sprawy albo uwierzytelnienia kopii akt sprawy również po zakończeniu postępowania. Nie oznacza to jednak obowiązku, ani uprawnienia organu do sporządzania nowego dokumentu stanowiącego transkrypcję decyzji z uwzględnieniem zmian wynikających z późniejszych postanowień prostujących. Uprawnienie strony do uzyskania kopii akt sprawy nie może być utożsamiane z prawem żądania sporządzenia przez organ nowego dokumentu o treści odmiennej od dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Obowiązek organu ogranicza się do udostępnienia lub wydania odpisów istniejących dokumentów, nie zaś do tworzenia ich zmodyfikowanych wersji. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do powstania w obrocie prawnym dokumentów nieprzewidzianych przez ustawę, których status prawny byłby niejednoznaczny. Mogłoby to rodzić wątpliwości co do tego, czy źródłem praw i obowiązków strony pozostaje decyzja pierwotna wraz z postanowieniami prostującymi, czy też sporządzony później przez organ dokument zawierający ich skonsolidowaną treść. Taki skutek pozostawałby w sprzeczności z zasadą pewności prawa. Reasumując, żądanie skarżącego zmierzało w istocie do uzyskania dokumentu nieznanego przepisom Ordynacji podatkowej. Skoro ustawodawca nie przewidział możliwości sporządzenia i wydania przez organ podatkowy tekstu jednolitego decyzji uwzględniającego dokonane sprostowania, organy obu instancji były zobowiązane, działając na podstawie i w granicach prawa, odmówić wszczęcia postępowania w tym przedmiocie. W ocenie Sądu, organy podatkowe prawidłowo zatem odmówiły skarżącemu wydania odpisu decyzji uwzględniającego dokonane sprostowania treści jej uzasadnienia. Żądanie takie nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa, a podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.