I SA/Rz 68/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch / spr./ Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Piotr Popek Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2017 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej IV raty za 2014 rok i za 2015 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego B. S. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

I SA/Rz 68/17 UZASADNIENIE We wniosku z dnia 29 lutego 2016r. B. S. zwrócił się do Wójta Gminy [...] o umorzenie IV raty podatku rolnego za 2014r. w kwocie 17 zł, oraz za 2015 r. w kwocie 49 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż zamieszkuje wraz z żoną, oboje są w podeszłym wieku, są schorowani. Oboje są w trudnej sytuacji materialnej i mają zalecone przez lekarzy przebywać w ciepłym pomieszczeniu. Tymczasem z inicjatywy Wójta Gminy [...] wycięto i zabrano mu drzewo, z którego mógłby uzyskać 3m3 drewna. W ten sposób pozbawiono go opału na zimę i przebywali z żoną w zimnym pomieszczeniu. W wyniku inwestycji Gminy [...], zmieniono bieg stosunków wodnych, w wyniku czego jego pole uległo zalaniu. Zabrano mu część gruntu pod budowę drogi, ale nie zmniejszono z tego tytułu podatku rolnego. Decyzją z dnia [...] września 2016r. nr [...] Wójt Gminy [...] odmówił skarżącemu umorzenia IV raty podatku rolnego za 2014r. w kwocie 17 zł i za 2015 r. w kwocie 49 zł. U podstaw takiego rozstrzygnięcia organ I instancji poczynił następujące ustalenia. Wnioskodawca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 7,01 ha położonego w K.. Pobiera świadczenie z ZUS w kwocie 1.147 zł miesięcznie netto. Jego żona M. S. pobiera emeryturę rolniczą z KRUS w kwocie: 851zł (netto) miesięcznie. Małżonkowie S. pobierają zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 306 zł miesięcznie w Ośrodku Pomocy Społecznej w [...]. W sierpniu 2015 r. skorzystali z jednorazowej pomocy w formie zasiłku celowego. Organ I instancji powołał się na treść art. 67a §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym z zastrzeżeniem art.67b, organ podatkowy na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Odnosząc się do pojęcia "ważnego interesu podatnika" organ wskazał, że nie można go utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika, ale występuje on w sytuacji gdy podatnik nie może uregulować zaległości z powodu nadzwyczajnych, losowych zdarzeń, a także w sytuacji wystąpienia trudnej sytuacji ekonomicznej. Ostatecznie organ I instancji uznał, że w niniejszej sprawie nie występują okoliczności pozwalające stwierdzić, że umorzenie podatku rolnego w wysokości określonej przez wnioskodawcę jest uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji Skarżący powtórzył te same argumenty, jak we wniosku świadczące za umorzeniem, a w przypadku nieuznania jego twierdzeń za prawdziwe dodatkowo wnosił o przeprowadzenie wizji lokalnej. Decyzją z dnia [...] listopada 2016r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że decyzje dotyczące zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej, oparte są na konstrukcji uznania administracyjnego, która zakłada, że organ podatkowy może, ale nie musi udzielić ulgi, nawet w przypadku zaistnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Uznaniowy charakter ulgi ogranicza w konsekwencji zakres kontroli instancyjnej decyzji organów podatkowych, wydawanych w przedmiocie zastosowania ulg podatkowych. W takich przypadkach kontrola ta nie odnosi się bezpośrednio do zasadności przyznania ulgi, ale do zbadania, czy organ podatkowy wydał decyzję z zachowaniem przepisów postępowania, w szczególności, czy postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadą prawdy materialnej, poprzez podjęcie wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oraz wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego i jego rozpatrzenia zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, przy zapewnieniu stronie czynnego udziału w sprawie. Organ odwoławczy, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie stwierdził istotnego naruszenia przepisów proceduralnych przez organ I instancji, który dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, zdaniem organu odwoławczego wskazuje, iż organ I instancji rozstrzygając wniosek podatnika kierował się wyżej przedstawionymi zasadami i rozważył przedmiotowo sprawę zarówno z punktu widzenia ważnego interesu podatnika jak i ważnego interesu publicznego. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], Skarżący wniósł skargę do tut. Sądu, w której powtórzył argumenty z odwołania, o kradzieży drewna, zalaniu pola, zabraniu części gruntu pod drogę przez Urząd Gminy w [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczas zajmowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna z powodu naruszenia prawa procesowego. Zgodnie z art. 67a §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art.67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Jednakże przed uznaniem zaistnienia powyższego interesu podatnika i interesu publicznego, należy zebrać wyczerpujący materiał dowodowy, następnie dokonać jego oceny i wyprowadzić prawidłowe wnioski. Tymczasem nie wzięto pod uwagę, że małż. S. są w podeszłym wieku, skarżący liczy sobie 75 lat, a jego żona 71. Oboje są schorowani, a więc wydają określone kwoty na leczenie, w tej kwestii nie poczyniono żadnych ustaleń. Skarżący podniósł, że w wyniku zmiany stosunków wodnych doszło do zabrania mu pola, co w wyniku potwierdzenia tego faktu stanowiłoby sytuację nadzwyczajną. Nie przeprowadzono w tym zakresie żadnych wyjaśnień i żadnego postępowania dowodowego. Ostatecznie więc doszło do przedwczesnego stwierdzenia, że nie zaistniał ważny interes podatnika uzasadniający umorzenie zaległości podatkowej. Z akt administracyjnych wynika, że małż. S. w 2015r. korzystali z pomocy opieki społecznej. Tymczasem w wyroku NSA z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt II FSK 323/11 wynika, że interes publiczny zachodzi wtedy gdy zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy Państwa. Nie rozważono jak zapłata zaległości podatkowej wpłynie na i tak trudną sytuację materialną małż. S. Należy mieć na uwadze, że zapłata dotyczy nie tylko kwoty łącznej 66zł, ale i odsetek. Z uwagi na powyższe naruszenie prawa procesowego w postaci art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Zauważyć należy, że zakres kognicji sądu administracyjnego nie obejmował naprawienia domniemanej szkody skarżącego z powodu zabrania drewna, zalania pola. Z powództwem odszkodowawczym w tym zakresie Skarżący może wystąpić do sądu powszechnego w drodze procesu cywilnego. W oparciu o art. 200 P.p.s.a., zasądzono na rzecz Skarżącego od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 500zł, które odpowiadają poniesionemu wpisowi.